Bỏ qua điều hướng
•

Australia nâng lãi cao nhất 15 năm, người vay mua nhà chịu nhiều áp lực

Australia nâng lãi cao nhất 15 năm, người vay mua nhà chịu nhiều áp lực
Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Ngân hàng Trung ương Australia nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm lên 4,6%, mức cao nhất 15 năm, trong bối cảnh lạm phát vẫn vượt mục tiêu và giá năng lượng duy trì ở mức cao.

Ngân hàng Dự trữ Australia (RBA) ngày 29/9 quyết định nâng lãi suất tiền mặt thêm 0,25 điểm phần trăm, từ 4,35% lên 4,6%, mức cao nhất kể từ năm 2011.

Quyết định được Hội đồng Chính sách tiền tệ RBA nhất trí thông qua, đánh dấu lần tăng lãi suất thứ tư của Australia trong năm nay. Tính từ đầu năm, lãi suất đã tăng tổng cộng một điểm phần trăm.

Động thái mới nhất tiếp tục cho thấy sự đảo chiều mạnh trong chính sách tiền tệ của Australia. Trong năm 2025, RBA từng ba lần giảm lãi suất, đưa mức lãi suất tiền mặt từ 4,35% xuống 3,6%.

Tuy nhiên, xu hướng nhanh chóng đảo chiều khi áp lực giá cả quay trở lại. RBA nâng lãi suất lên 3,85% vào tháng 2 năm nay, tiếp tục tăng lên 4,1% vào tháng 3 và 4,35% vào tháng 5. Ngân hàng trung ương sau đó giữ nguyên lãi suất trong các cuộc họp tháng 6 và tháng 8 trước khi tiếp tục nâng vào cuối tháng 9.

Lạm phát vẫn vượt mục tiêu

Nguyên nhân chính khiến RBA tiếp tục thắt chặt tiền tệ là lạm phát vẫn cao hơn vùng mục tiêu 2-3%.

Theo Cục Thống kê Australia (ABS), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 7 tăng 3,5% so với cùng kỳ năm trước. Mức này đã hạ từ 3,8% của tháng 6 nhưng vẫn cao hơn mục tiêu của ngân hàng trung ương.

Đáng chú ý hơn, lạm phát trung bình - thước đo được RBA theo dõi để đánh giá xu hướng giá cả cơ bản - vẫn ở mức 3,6% trong tháng 7, không thay đổi so với tháng trước. Lạm phát ở nhóm hàng hóa và dịch vụ không giao dịch quốc tế còn tăng 4,4%.

Australia nâng lãi cao nhất 15 năm, người vay mua nhà chịu nhiều áp lực - 1

Người dân đi lại trên đường phố Australia (Ảnh: Reuters).

RBA cho rằng một phần áp lực lạm phát phản ánh tình trạng công suất của nền kinh tế vẫn căng thẳng. Bên cạnh các yếu tố trong nước, giá năng lượng tăng do xung đột tại Trung Đông tiếp tục tạo thêm sức ép lên chi phí nhiên liệu và nhiều loại hàng hóa liên quan.

Từ tháng 3, RBA đã cảnh báo giá nhiên liệu tăng mạnh có thể đẩy lạm phát lên cao hơn và làm gia tăng kỳ vọng lạm phát. Ngân hàng trung ương cũng lưu ý chính sách tiền tệ không thể ngăn giá xăng dầu tăng ngay lập tức, nhưng có thể hạn chế nguy cơ chi phí cao lan sang giá hàng hóa, dịch vụ khác và trở thành lạm phát kéo dài.

Tại cuộc họp tháng 5, RBA tiếp tục nhận định một số doanh nghiệp chịu chi phí đầu vào cao đã bắt đầu tăng giá hoặc có kế hoạch tăng giá sản phẩm, dịch vụ. Khi đó, ngân hàng cho rằng lạm phát có khả năng duy trì trên mục tiêu thêm một thời gian và rủi ro vẫn nghiêng về phía tăng.

Theo Reuters, trong quyết định mới nhất, RBA cho rằng một số rủi ro lạm phát mà cơ quan này từng cảnh báo đang hiện hữu, trong đó có chi phí năng lượng cao và năng suất trong nước yếu. RBA đồng thời để ngỏ khả năng tiếp tục tăng lãi suất nếu cần thiết để đưa lạm phát trở lại mục tiêu.

Người vay mua nhà tiếp tục chịu áp lực

Việc tiếp tục nâng lãi suất diễn ra trong bối cảnh một số khu vực của kinh tế Australia đã có dấu hiệu suy yếu.

Tỷ lệ thất nghiệp trong tháng 8 bất ngờ tăng lên 4,6%, mức cao nhất trong 5 năm. Nền kinh tế vẫn tạo thêm khoảng 39.500 việc làm, song mức tăng chủ yếu đến từ việc làm bán thời gian. Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động tăng lên 67,1%, cho thấy số người tìm kiếm việc làm cũng tăng.

Thị trường nhà ở cũng chịu tác động ngày càng rõ từ chi phí vay cao. RBA hồi tháng 8 thừa nhận thị trường nhà ở yếu hơn dự kiến, trong khi chính sách tiền tệ đã được thắt chặt đáng kể sau ba lần tăng lãi suất đầu năm.

Lãi suất tiền mặt không phải mức lãi suất người dân trực tiếp trả cho ngân hàng, nhưng đây là tham chiếu quan trọng đối với lãi suất cho vay và tiền gửi tại Australia. Khi RBA nâng lãi suất, các ngân hàng thương mại thường điều chỉnh lãi suất vay mua nhà, khiến khoản trả nợ hàng tháng của các hộ gia đình có khoản vay lãi suất thả nổi tăng theo.

Áp lực này đặc biệt đáng chú ý bởi chỉ trong năm 2026, RBA đã nâng lãi suất tổng cộng 100 điểm cơ bản. Thống đốc RBA Michele Bullock từng thừa nhận các đợt tăng lãi suất gây khó khăn cho những hộ gia đình vừa trả khoản vay mua nhà vừa phải đối mặt với chi phí sinh hoạt cao, nhưng cho rằng việc làm giảm nhu cầu là cần thiết để đưa lạm phát xuống.

Trên thị trường tài chính, quyết định nâng lãi suất lần này phần lớn đã nằm trong dự báo của giới đầu tư. Theo Reuters, thị trường hiện vẫn tính đến khả năng RBA thực hiện ít nhất một đợt tăng lãi suất nữa.

Cuộc họp chính sách tiền tệ tiếp theo của RBA dự kiến diễn ra đầu tháng 11. Diễn biến lạm phát, thị trường lao động, chi tiêu hộ gia đình và giá năng lượng sẽ là những dữ liệu quan trọng quyết định liệu mức 4,6% đã là đỉnh của chu kỳ tăng lãi suất hay Australia còn phải tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ.

Ngày 29/9, Ngân hàng Dự trữ Australia nhất trí nâng lãi suất tiền mặt thêm 0,25 điểm phần trăm, từ 4,35% lên 4,6%, mức cao nhất kể từ năm 2011. Đây là lần tăng thứ tư trong năm nay, đưa tổng mức tăng từ đầu năm lên một điểm phần trăm, trong bối cảnh áp lực giá cả quay trở lại. Quyết định mới đánh dấu sự đảo chiều nhanh chóng sau khi ngân hàng trung ương ba lần hạ lãi suất trong năm 2025, từ 4,35% xuống 3,6%. Sang năm nay, RBA lần lượt nâng lãi suất lên 3,85% trong tháng 2, 4,1% trong tháng 3 và 4,35% trong tháng 5. Sau khi giữ nguyên mức này tại các cuộc họp tháng 6 và tháng 8, ngân hàng tiếp tục tăng lãi suất vào cuối tháng 9. Nguyên nhân chính là lạm phát vẫn cao hơn vùng mục tiêu 2-3%, dù một số chỉ số đã giảm so với tháng trước. Theo Cục Thống kê Australia, chỉ số giá tiêu dùng tháng 7 tăng 3,5% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức 3,8% ghi nhận trong tháng 6. Tuy nhiên, lạm phát trung bình, thước đo RBA dùng để đánh giá xu hướng giá cả cơ bản, vẫn giữ ở mức 3,6% trong tháng 7. Đáng lưu ý, giá nhóm hàng hóa và dịch vụ không giao dịch quốc tế tăng 4,4%, cho thấy sức ép giá cả trong nước vẫn dai dẳng. RBA nhận định nền kinh tế còn hoạt động trong tình trạng công suất căng thẳng, góp phần duy trì áp lực lạm phát. Bên cạnh yếu tố trong nước, giá năng lượng tăng do xung đột tại Trung Đông làm chi phí nhiên liệu và nhiều hàng hóa liên quan tăng thêm. Từ tháng 3, ngân hàng đã cảnh báo nhiên liệu đắt đỏ có thể đẩy lạm phát lên cao và khiến người dân, doanh nghiệp kỳ vọng giá cả tiếp tục tăng. Chính sách tiền tệ không thể khiến giá xăng dầu giảm ngay, nhưng RBA cho rằng lãi suất cao có thể hạn chế chi phí tăng lan sang hàng hóa, dịch vụ khác. Ngân hàng muốn ngăn mức tăng giá ban đầu biến thành lạm phát kéo dài, dù biện pháp này không thể giải quyết trực tiếp nguồn gốc của giá năng lượng đắt đỏ. Tại cuộc họp tháng 5, RBA cũng ghi nhận doanh nghiệp chịu chi phí đầu vào cao đã tăng hoặc dự định tăng giá sản phẩm, dịch vụ. Theo Reuters, trong quyết định mới, RBA cho rằng một số nguy cơ lạm phát từng được cảnh báo đang trở thành hiện thực, gồm năng lượng đắt đỏ và năng suất trong nước yếu. Ngân hàng để ngỏ khả năng tiếp tục nâng lãi suất nếu thấy cần thiết nhằm đưa lạm phát trở lại mục tiêu. Động thái này diễn ra khi một số dấu hiệu cho thấy thị trường lao động và nhà ở Australia đang chịu sức ép. Tỷ lệ thất nghiệp tháng 8 bất ngờ lên 4,6%, mức cao nhất trong năm năm, dù nền kinh tế vẫn tạo thêm khoảng 39.500 việc làm. Phần lớn số việc làm mới thuộc nhóm bán thời gian, còn tỷ lệ tham gia lực lượng lao động tăng lên 67,1%, cho thấy nhiều người hơn đang tìm việc. RBA từng thừa nhận vào tháng 8 rằng thị trường nhà ở yếu hơn dự kiến, trong khi chính sách tiền tệ đã được thắt chặt đáng kể. Lãi suất tiền mặt không phải mức người dân trực tiếp trả cho ngân hàng, nhưng thường là căn cứ để các tổ chức tài chính điều chỉnh lãi vay và tiền gửi. Khi lãi vay mua nhà tăng, những gia đình có khoản vay lãi suất thả nổi có thể phải trả nhiều hơn mỗi tháng, làm ngân sách thêm căng thẳng. Thống đốc Michele Bullock thừa nhận các đợt tăng lãi suất gây khó cho hộ gia đình vừa trả nợ mua nhà vừa chịu chi phí sinh hoạt cao, nhưng cho rằng giảm nhu cầu là cần thiết để hạ lạm phát.