Công ty Đường sắt Ukraine cho biết một đầu máy tàu chở khách của đơn vị này hôm 13/9 bị máy bay không người lái (UAV) tấn công gần cửa khẩu biên giới Yahodyn-Dorohusk, tỉnh Volyn, một trong những tuyến đường sắt huyết mạch kết nối Ukraine với Ba Lan.
Phóng viên Jack Wright của tờ Washington Post và đoàn phóng viên quốc tế lúc bấy giờ cũng có mặt trên một chuyến tàu rời Ukraine cùng cựu giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) David Petraeus. Đoàn tàu của họ nằm trên đường ray ngay sát cạnh đầu máy bị tập kích tại nhà ga Yahodyn. Wright đã kể lại những trải nghiệm nghẹt thở của mình khi bị rình rập bởi những "bóng ma UAV" trên bầu trời Ukraine.
Đầu máy xe lửa bị hư hại sau khi bị tập kích hôm 13/9 tại ga đường sắt Yahodyn, gần biên giới Ukraine - Ba Lan. Ảnh: Văn phòng Báo chí Công ty Đường sắt Ukraine
Tối 12/9, Wright và Glenn Corn, cựu quan chức CIA, người nói thông thạo tiếng Nga, cùng ngồi ở hàng ghế sau chiếc xe cảnh sát dẫn đường cho đoàn xe của ông Petraeus tiến về ga trung tâm Kiev. Corn lúc đó vừa nhận được tin từ tình báo Ukraine nhắn rằng "đêm nay Kiev sẽ rất căng thẳng".
8 tiếng sau, họ tới ga Yahodyn, điểm kiểm soát biên giới cho các chuyến tàu rời Ukraine. Lúc 3h30, trong khi thủ tục hải quan Ukraine vẫn chưa xong và giấy tờ chưa được trả lại, một nhân viên đường sắt vội vã chạy qua toa xe, hô lớn điều gì đó bằng tiếng Ukraine. Corn lúc này dịch nhanh cho Wright rằng họ vừa nhận được lệnh sơ tán.
Phóng viên Jack Wright chụp ảnh cùng thượng nghị sĩ Mỹ Richard Blumenthal trong bức ảnh đăng hồi tháng 5. Ảnh: Instagram/intersection_podcast
Sau lệnh sơ tán đầu tiên và chờ đợi một khoảng thời gian trên cánh đồng gần nhà ga, họ được mời trở lại toa, nhưng đoàn tàu vẫn nằm bất động. Lúc này, tin đồn bắt đầu lan ra rằng Ba Lan đã đóng cửa biên giới với Ukraine.
Lo lắng, Wright nhắn tin cho một nguồn tin tình báo Ukraine để nắm tình hình. "UAV đang rợp trời khắp miền tây Ukraine", người này đáp.
Một giờ sau, các hành khách lại được lệnh sơ tán. Ngay khi vừa bước xuống, tiếng nổ lớn từ phía trước dội lại khiến dòng người vội vã tháo chạy. Đó là một trạm xăng vừa bị UAV đánh trúng khi họ chỉ còn cách lãnh thổ Ba Lan chưa đầy 1,5 km.
Khi tình hình tạm lắng sau khoảng 15 phút, hành khách tiếp tục được yêu cầu quay về khoang, nhưng đoàn tàu vẫn chưa lăn bánh trở lại.
Lệnh sơ tán thứ ba đến vào khoảng 6h sáng. Tiếng súng phòng không rộ lên kéo theo những ánh nhìn sợ hãi hướng lên bầu trời, rồi vài tiếng la thất thanh vang lên bằng tiếng Ukraine: "Tên lửa!".
Nhưng đó thực chất là một chiếc UAV màu trắng đang lao xuống với tiếng rít như máy bay phản lực cỡ nhỏ. "Cú va chạm khiến chớp lửa, tiếng nổ cùng áp lực chấn động xé tai ập đến gần như cùng lúc", Wright kể.
Khói bùng lên trùm kín nhà ga, hành khách hoảng loạn nháo nhào chạy về phía rặng cây để ẩn nấp. Một đứa trẻ lao ra khỏi cửa căn nhà gần đó lập tức được người mẹ bế xốc lên, chạy vội vào trong. Nhân viên nhà ga liên tục thúc giục mọi người rời xa đường ray, hướng về phía bờ hồ để trú ẩn.
Khi đó, đoàn tàu chở cựu thủ tướng Anh Johnson, các cố vấn an ninh châu Âu, nghị sĩ Đức cùng nhiều nhà ngoại giao vừa rời ga Yahodyn. Do phát hiện hoạt động dày đặc của UAV trên bầu trời miền tây đất nước, Công ty Đường sắt Ukraine đã chủ động đẩy sớm lịch trình nhằm đảm bảo an toàn cho đoàn tàu ngoại giao.
UAV Geran-5 trên bệ phóng trong ảnh đăng ngày 21/6. Ảnh: X/Oko Gora
Ralph Goff, cựu trưởng bộ phận phụ trách các chiến dịch châu Âu của CIA đi cùng đoàn với Wright, xác định thứ lao tới đầu máy xe lửa ngay bên cạnh họ là Geran-5, dòng UAV phản lực thế hệ mới do Nga sản xuất mà phòng không Ukraine không thể ứng phó nếu thiếu tên lửa Patriot. Nó đánh trúng đầu máy của chiếc tàu chở khách đang đỗ trên đường ray tại ga, nằm gần sát toa chở ông Petraeus.
Chứng kiến sự việc ngay trước mắt, cựu lãnh đạo CIA cho rằng cuộc tấn công này nhằm ngăn Ukraine tranh thủ ủng hộ ngoại giao cho cuộc chiến với Nga. "Đây chắc chắn là một bước leo thang", ông nói. "Thời điểm nó diễn ra, ngay sau hội nghị YES, rõ ràng nhằm làm nhụt chí các quan chức nước ngoài đến Kiev trong tương lai".
"Tôi nghĩ lần tới, chúng ta sẽ đi xe hơi", Petraeus cho biết thêm.
Hôm 14/9, khi được hỏi về cuộc tập kích gần biên giới Ukraine - Ba Lan, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov không trả lời trực tiếp nhưng ngụ ý rằng những cuộc tấn công như vậy sẽ không dừng lại.
"Nếu tôi hiểu không nhầm thì chúng ta đang nói về lãnh thổ Ukraine", ông phát biểu trước truyền thông. "Quân đội chúng tôi đang thực hiện nhiệm vụ trên khắp lãnh thổ Ukraine và sẽ tiếp tục làm điều đó".
Vũ Hoàng (Theo Reuters, Washington Post, AFP, AP)