Tổng thống Mỹ Donald Trump (Ảnh: Reuters).
3 phương án của Tổng thống Mỹ
Ngày 5/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc họp với các cố vấn an ninh quốc gia cấp cao - lần đầu tiên kể từ sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ - để thảo luận về các kế hoạch tương lai liên quan đến Iran.
Axios dẫn các nguồn tin cho biết, Tổng thống Trump đang cân nhắc 3 phương án khả thi với Iran gồm: tiến hành các cuộc tấn công mới; tiếp tục gây sức ép kinh tế; đạt được một thỏa thuận, trong đó bao gồm những nhượng bộ đáng kể đối với Iran.
Trong khi ông Trump cân nhắc các bước đi tiếp theo, các hoạt động ngoại giao tích cực đã diễn ra vào ngày 5/11, bao gồm các cuộc trao đổi giữa Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi với các bên trung gian trong khu vực từ Qatar, Ả rập Xê út, Thổ Nhĩ Kỳ, UAE, Oman và Ai Cập.
Qatar tiếp tục thảo luận với cả Iran và Nhà Trắng về một dự thảo đề xuất, trong đó vạch ra các bước đi mà cả hai bên cần thực hiện trong vòng 2 ngày nhằm xây dựng lòng tin lẫn nhau, hướng tới một thỏa thuận toàn diện hơn.
Vào ngày thứ nhất, Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân và giải phóng một phần tài sản của Iran đang bị đóng băng. Đổi lại, Iran sẽ gửi lời mời chính thức tới Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), đề nghị cơ quan này cử thanh sát viên đến các cơ sở hạt nhân từng bị ném bom.
Vào ngày thứ hai, eo biển Hormuz sẽ được mở cửa trở lại. Sau đó, các cuộc đàm phán về vấn đề hạt nhân được nối lại, tập trung vào kho dự trữ uranium làm giàu ở cấp độ cao của Iran.
Mỹ cân nhắc nối lại tấn công Iran vào tuần tới?
Kênh Fox News dẫn các nguồn tin riêng cho biết Mỹ đang cân nhắc việc nối lại chiến dịch quân sự nhằm vào Iran vào ngày 9/11. Theo Fox News, kế hoạch này đã được thảo luận tại các cuộc họp ở Nhà Trắng vào ngày 4 và 5/11.
Fox News cho biết, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cũng sẽ sớm hoàn tất công tác chuẩn bị cho khả năng nối lại các hoạt động quân sự với Iran, mặc dù hiện tại vẫn chưa nhận được chỉ thị mới nào từ Washington.
Một dấu hiệu cho thấy Mỹ có thể đang lên kế hoạch nối lại các cuộc tấn công là sự xuất hiện của nhóm tác chiến tàu sân bay thứ 3 của Hải quân Mỹ tại khu vực Trung Đông.
Theo một quan chức Mỹ, tàu sân bay USS Theodore Roosevelt cùng nhóm tàu hộ tống sẽ dừng tại Singapore trong vài ngày. Nguồn tin cho biết nhóm tàu này sẽ chưa thể tiến vào khu vực phụ trách của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ trước giữa tháng 11.
Theo báo Wall Street Journal (WSJ), những bất đồng trong nội bộ chính quyền Tổng thống Trump về bước đi tiếp theo đối với Iran đang ngày càng sâu sắc. Cuộc chiến Iran được cho là một trong những nguyên nhân khiến đảng Cộng hòa không giành chiến thắng trong cuộc đua giành quyền kiểm soát Thượng viện và Hạ viện hôm 3/11.
Một số quan chức Mỹ hối thúc ông Trump nối lại các cuộc tấn công Iran, nhưng đồng thời hướng tới một thỏa thuận hòa bình trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2028. Trong khi đó, những người khác lại khuyên nhà lãnh đạo Mỹ chấp nhận tổn thất và dần chấm dứt chiến dịch quân sự.
Tổng thống Trump ngày 5/11 chia sẻ với các phóng viên rằng ông không muốn “phá hủy những gì còn lại của Iran”, nhưng cũng thừa nhận ông có thể không còn lựa chọn nào khác.
Ông Ali Bagheri, Phó Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, ngày 6/11 tuyên bố Iran không hài lòng với những cam kết chỉ nằm trên giấy tờ từ phía Mỹ, đồng thời khẳng định Tehran dự định yêu cầu Washington phải thực hiện các bước đi thiết thực.
“Iran có quyền không chấp nhận những cam kết chỉ nằm trên giấy tờ từ phía Mỹ", ông Bagheri nhấn mạnh.
Theo ông Bagheri, trong 18 tháng qua, Mỹ đã làm chệch hướng 4 vòng đàm phán thông qua việc vi phạm các cam kết. Ông nhấn mạnh Tehran cần phải tận mắt chứng kiến những hành động thực tế từ phía Washington; khi đó, cơ hội mở ra một chương mới trong quan hệ song phương mới có thể xuất hiện.