Tập trung vào ba trụ cột: Thể chế liêm chính, nền công vụ liêm chính và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức liêm chính
Bộ Nội vụ đã xây dựng và đang lấy ý kiến nhân dân về dự thảo Nghị quyết của Chính phủ ban hành Chiến lược về xây dựng quốc gia liêm chính, xã hội liêm chính đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Theo đó, dự thảo Chiến lược về xây dựng quốc gia liêm chính, xã hội liêm chính đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 được xây dựng dựa trên quan điểm sau:
Bảo đảm bám sát chủ trương, đường lối của Đảng và yêu cầu xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; đặt xây dựng quốc gia liêm chính, xã hội liêm chính dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, sự giám sát của nhân dân; gắn với kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và nâng cao chất lượng quản trị quốc gia.
Tập trung vào ba trụ cột gồm: Thể chế liêm chính, nền công vụ liêm chính và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức liêm chính. Thể chế tạo lập khuôn khổ, chuẩn mực và cơ chế kiểm soát; nền công vụ tổ chức thực hiện các yêu cầu liêm chính trong hoạt động công vụ; đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức là chủ thể trực tiếp hiện thực hóa các chuẩn mực đó.
Xác định xây dựng, thực hành và lan tỏa văn hóa liêm chính là yêu cầu xuyên suốt, tạo nền tảng giá trị và môi trường xã hội thúc đẩy hành vi liêm chính, không cấu trúc thành một trụ cột độc lập. Dữ liệu, công nghệ, giám sát, phản hồi, quản trị rủi ro và theo dõi, đánh giá là các yếu tố hỗ trợ xuyên suốt cho cả ba trụ cột.
Lấy phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ gốc làm trọng tâm; gắn phòng ngừa với kiểm soát quyền lực, nhận diện và quản trị rủi ro liêm chính, kiểm soát xung đột lợi ích; đồng thời bảo đảm phát hiện, xử lý kịp thời, nghiêm minh các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật.
Bảo đảm tính kế thừa, đồng bộ, liên thông và hiệu quả; ưu tiên sử dụng các cơ chế, nhiệm vụ, kết quả, dữ liệu và nguồn lực hiện có; chỉ bổ sung nhiệm vụ, công cụ hoặc chỉ tiêu khi thực sự có khoảng trống. Việc thiết kế nhiệm vụ phải xác định rõ sản phẩm hoặc kết quả đầu ra, cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, thời gian thực hiện và mối liên hệ với hệ thống theo dõi, đánh giá.
Đến năm 2030, tạo chuyển biến rõ nét trong xây dựng và thực hành liêm chính
Dự thảo Chiến lược về xây dựng quốc gia liêm chính, xã hội liêm chính đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 có một số nội dung chủ yếu dưới đây.
Về phạm vi, cấu trúc, dự thảo Chiến lược lấy liêm chính khu vực công làm trọng tâm, tập trung vào ba trụ cột: Thể chế liêm chính; nền công vụ liêm chính; đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức liêm chính; gắn với thực hành liêm chính trong doanh nghiệp, hoạt động nghề nghiệp và đời sống xã hội. Xây dựng, thực hành và lan tỏa văn hóa liêm chính là yêu cầu xuyên suốt. Việc thực hiện đối với viên chức và các lực lượng vũ trang phù hợp với pháp luật chuyên ngành, tính chất hoạt động và chế độ quản lý đặc thù.
Dự thảo Chiến lược gồm các nội dung về phạm vi, thuật ngữ, quan điểm; mục tiêu đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; nhiệm vụ, giải pháp, nhiệm vụ ưu tiên và lộ trình; tổ chức thực hiện và kinh phí.
Cùng với đó, có 3 phụ lục kèm theo cụ thể hóa nhiệm vụ ưu tiên; định hướng kế thừa, lồng ghép các chiến lược, chương trình, kế hoạch, đề án có liên quan; khung chỉ tiêu và theo dõi, đánh giá.
Về quan điểm, Chiến lược được xây dựng trên nền tảng sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước, giám sát của nhân dân và thượng tôn Hiến pháp, pháp luật; gắn phòng ngừa từ sớm, từ xa, từ gốc với kiểm soát quyền lực, phát hiện, xử lý vi phạm. Việc triển khai kết hợp hoàn thiện thể chế, tổ chức thực thi, giáo dục, nêu gương và bảo đảm
Dự thảo Chiến lược đề ra mục tiêu tổng quát đến năm 2030 là tạo chuyển biến rõ nét trong xây dựng và thực hành liêm chính; tăng cường sự gắn kết giữa ba trụ cột; nâng cao hiệu quả công khai, minh bạch, giải trình, kiểm soát quyền lực, xung đột lợi ích và phòng ngừa rủi ro. Gắn thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ với chất lượng công việc, trách nhiệm phục vụ nhân dân và thực hành văn hóa liêm chính trong xã hội.
Bốn mục tiêu cụ thể của dự thảo Chiến lược gồm:
Về thể chế liêm chính, đến hết năm 2028, xác định vướng mắc về quy định, thẩm quyền, trách nhiệm trong phạm vi triển khai, làm rõ căn cứ, phương án và cơ quan xử lý; đến năm 2030, có kết quả theo dõi việc giải quyết và trách nhiệm tiếp tục xử lý nội dung chưa hoàn thành.
Về nền công vụ liêm chính, năm 2027, xác định quy trình ưu tiên tại 3 bộ, ngành và 3 địa phương được lựa chọn theo tiêu chí; đến hết năm 2028, hoàn thành rà soát và có kết quả áp dụng bước đầu biện pháp cải thiện. Hoàn thành đánh giá thí điểm trước ngày 1/7/2029; đến năm 2030, đánh giá kết quả về trách nhiệm, phối hợp, công khai, xử lý phản ánh và chất lượng phục vụ.
Về đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức liêm chính: năm 2027, xác định nhóm vị trí, tình huống và tài liệu cần ưu tiên cập nhật; đến hết năm 2028, bổ sung nội dung cần thiết, đưa vào bồi dưỡng, hướng dẫn nghiệp vụ theo kế hoạch được phê duyệt. Đến năm 2030, đánh giá khả năng vận dụng và điều kiện thực hành, lồng ghép trong cơ chế quản lý, đánh giá hiện hành.
Về thực hành liêm chính trong xã hội, đến hết năm 2028, lựa chọn, đưa vào sử dụng nội dung, tài liệu phù hợp trong giáo dục, hỗ trợ doanh nghiệp và truyền thông cộng đồng; đến năm 2030, đánh giá tính phù hợp, khả năng áp dụng và tiếp cận kênh phản ánh trong phạm vi triển khai. Phân biệt nghĩa vụ pháp lý với nội dung khuyến khích; không phát sinh điều kiện kinh doanh hoặc thủ tục chứng nhận liêm chính.
Tầm nhìn đến năm 2045 là đưa liêm chính trở thành giá trị nền tảng trong quản trị quốc gia và đời sống xã hội; xây dựng đồng bộ ba trụ cột, thực hành rộng rãi văn hóa liêm chính, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị và củng cố niềm tin của Nhân dân.
Dự thảo Chiến lược xác định bốn nhóm nhiệm vụ chủ yếu. Cụ thể là:
Xây dựng và hoàn thiện thể chế liêm chính: Nâng cao chất lượng xây dựng, thi hành pháp luật; ưu tiên xử lý vướng mắc về thẩm quyền, trách nhiệm và phối hợp, nhất là trong quản lý nguồn lực công; sử dụng kết quả thanh tra, kiểm tra, kiểm toán để phòng ngừa, kiểm soát xung đột lợi ích và theo dõi khắc phục.
Xây dựng nền công vụ liêm chính: Làm rõ trách nhiệm trong toàn bộ quá trình giải quyết công việc; cải thiện quy trình có nhiều chủ thể tham gia, còn khó khăn sau phân cấp, sắp xếp bộ máy; khai thác hồ sơ, dữ liệu và phản ánh để nâng cao chất lượng phối hợp, giải trình và phục vụ.
Xây dựng đội ngũ liêm chính: gắn chuẩn mực với chức trách, vị trí việc làm và kết quả nhiệm vụ; bổ sung tình huống thực hành vào tài liệu bồi dưỡng hiện có; tăng cường hướng dẫn, nêu gương, bảo vệ người thực hiện đúng pháp luật và bảo đảm điều kiện làm việc, đãi ngộ trong tiến trình cải cách chung.
Xây dựng, thực hành và lan tỏa văn hóa liêm chính: kết nối giáo dục với môi trường nhà trường, gia đình, doanh nghiệp, cộng đồng; phổ biến pháp luật, truyền thông trên các kênh phù hợp; hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện quy tắc ứng xử, kiểm soát nội bộ và giao dịch trung thực.
Phụ lục I xác định 9 nhóm nhiệm vụ ưu tiên: Xây dựng kế hoạch và tổ chức thí điểm; rà soát, xử lý vướng mắc; phòng ngừa rủi ro và kiểm soát xung đột lợi ích; cải thiện quy trình công vụ; bồi dưỡng, hỗ trợ đội ngũ; giáo dục trong nhà trường; phổ biến pháp luật, văn hóa và truyền thông; hỗ trợ doanh nghiệp; theo dõi, đánh giá. Mỗi nhiệm vụ có sản phẩm, cơ quan chủ trì, phối hợp và thời hạn; gắn với nội dung kế thừa tại Phụ lục II và 16 chỉ tiêu tại Phụ lục III.
Về giải pháp, các giải pháp tập trung vào kế thừa sản phẩm, phối hợp đúng chức năng, hỗ trợ thực hành và sử dụng thông tin để khắc phục vấn đề. Công cụ mới được kiểm định về độ tin cậy, tính hữu ích, chi phí và khả năng duy trì trước khi xem xét mở rộng.
Về lộ trình thực hiện, dự thảo Nghị quyết nêu rõ, năm 2027 chuẩn bị kế hoạch, tiêu chí, lựa chọn 3 bộ, ngành và 3 địa phương thí điểm; năm 2028 triển khai, sơ kết bước đầu; hoàn thành đánh giá thí điểm trước ngày 1/7/2029. Sau đánh giá, thực hiện theo quyết định của cấp có thẩm quyền, theo dõi đến hết năm 2030 và tổng kết trong quý I năm 2031. Giai đoạn 2031-2045 tiếp tục phát triển các giải pháp đã được kiểm chứng. Các nghĩa vụ pháp lý hiện hành được thực hiện thường xuyên, không chờ kết quả thí điểm.
Về theo dõi, đánh giá, dự thảo nhấn mạnh, việc đánh giá phân biệt tiến độ, sản phẩm và kết quả áp dụng; ưu tiên dữ liệu, báo cáo, khảo sát hiện có. Cơ quan cung cấp chịu trách nhiệm về thông tin; đầu mối được phân công tổng hợp ban đầu, gửi Bộ Nội vụ tổng hợp chung; tuân thủ yêu cầu bảo mật, bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Về tổ chức thực hiện, Bộ Nội vụ là đầu mối theo dõi, tổng hợp chung, chủ trì kế hoạch, bồi dưỡng về công vụ và khung đánh giá.
Thanh tra Chính phủ chủ trì chuyên môn về công cụ phòng ngừa rủi ro, kiểm soát xung đột lợi ích; Bộ Tư pháp chủ trì phổ biến pháp luật; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì văn hóa, cộng đồng và truyền thông; Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì giáo dục trong nhà trường; đề nghị Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chủ trì hỗ trợ doanh nghiệp.
Các bộ, ngành, địa phương tổ chức thực hiện trong phạm vi quản lý, hỗ trợ cấp xã; các cơ quan, tổ chức liên quan phối hợp theo chức năng, thẩm quyền và phân công tại các phụ lục.
Vận hành chính quyền địa phương 2 cấp
Ba trụ cột của dự thảo Chiến lược về xây dựng quốc gia liêm chính, xã hội liêm chính đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045
Triển khai thi hành Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng
Thêm một Ngôi nhà Ánh Dương hỗ trợ phụ nữ và trẻ em gái bị bạo lực
ANH CHI