Dự án đập ngăn mặn trên sông Cái Nha Trang được đầu tư 760 tỉ đồng, vừa đi vào khai thác tháng 4-2026 - Ảnh: XUÂN HOÁT
Ngày 22-10, lãnh đạo Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi Khánh Hòa - đơn vị vận hành công trình đập ngăn mặn sông Cái Nha Trang cho biết đã báo cáo Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tỉnh Khánh Hòa về tình trạng ảnh hưởng ngập khi vận hành công trình đập ngăn mặn sông Cái Nha Trang (tại vị trí cầu đường sắt) mà báo Tuổi Trẻ đã có bài phản ánh.
Mực nước dưới cao trình vẫn gây ngập nhà, ruộng
Công trình đập ngăn mặn sông Cái Nha Trang do Ban Quản lý dự án phát triển tỉnh Khánh Hòa làm chủ đầu tư. Đơn vị tư vấn là liên danh HECII (Công ty cổ phần Tư vấn Xây dựng Thủy Lợi II) và Công ty cổ phần tư vấn T27).
Dự án có tổng vốn đầu tư 760 tỉ đồng, vừa hoàn thành, bàn giao cho cho Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi Khánh Hòa khai thác vào ngày 29-4-2026.
Theo Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi Khánh Hòa Trong quá trình quản lý, vận hành đập ngăn mặn trên sông Cái Nha Trang, doanh nghiệp ghi nhận tình trạng ngập tại một số khu vực thượng lưu khi nâng mực nước để bảo đảm nhiệm vụ ngăn mặn, giữ ngọt và cung cấp nước cho các công trình trên hệ thống thượng lưu sông Cái Nha Trang đảm bảo mục đích sử dụng khác.
Đơn vị vận hành, khai thác đập ngăn mặn cho rằng, theo quy trình vận hành được UBND tỉnh Khánh Hòa phê duyệt, trong thời kỳ tưới, cấp nước mùa khô, mực nước thượng lưu đập được duy trì ở cao trình +1,33m. Điều này nhằm ngăn mặn, giữ nguồn nước ngọt và bảo đảm điều kiện lấy nước cho các công trình ở phía thượng lưu.
Tháng 9-2026 là thời điểm triển khai tháo dỡ đập đá tại cầu Vĩnh Phương, mực nước sông tại vị trí lấy nước của nhà máy nước Xuân Phong (thuộc Công ty cổ phần cấp thoát nước Khánh Hòa) có thời điểm giảm xuống cao trình +0,8 m.
Để hạn chế xâm nhập mặn và bảo đảm nguồn nước cho các công trình lấy nước, doanh nghiệp đã cho vận hành đóng cửa van đập mới nhằm nâng mực nước thượng lưu.
Tuy nhiên, khi mực nước tại đập mới đạt khoảng +1,2m (thấp hơn cao trình +1,33m theo quy trình) nước dâng đã gây ngập một số lều quán ven sông Cái Nha Trang, trên đoạn thượng lưu đập với chiều dài khoảng 3km.
Một số diện tích ruộng thuộc phường Tây Nha Trang (khu vực xã Vĩnh Ngọc trước đây) và phường Bắc Nha Trang có vị trí ngập sâu khoảng 30cm.
Khảo sát của Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi Khánh Hòa thì phạm vi ngập khoảng 10ha ở thời điểm mực nước tại đập đạt mức +1,2m.
Trước tình hình này, Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi Khánh Hòa đã chủ động điều tiết, cố gắng duy trì mực nước khoảng +0,8 m để tạo điều kiện cho người dân thu hoạch lúa. Đồng thời, hạn chế ảnh hưởng đến việc lấy nước của nhà máy nước Xuân Phong.
Ngoài ra, việc điều tiết trên cũng khiến tiến độ tháo dỡ đập ngăn mặn ở vị trí cầu Vĩnh Phương phải kéo dài, do nước dâng cao.
Kiến nghị đánh giá tổng thể
Đơn vị khai thác đập ngăn mặn cho rằng, sau khi người dân hoàn thành thu hoạch lúa và công tác tháo dỡ đá đổ, cắt cừ thép tại đập tạm gần chân cầu Vĩnh Phương kết thúc, đơn vị sẽ tiếp tục duy trì mực nước thấp hơn cao trình +1,33m. Việc này có thể ảnh hưởng đến khả năng lấy nước của nhà máy nước Xuân Phong và các đơn vị khác ở thượng lưu.
Ngược lại, khi nâng mực nước để vận hành đúng quy trình (từ +1,33m trở lên), một số khu vực ven sông và đất sản xuất của người dân 2 phường Tây Nha Trang và Bắc Nha Trang có nguy cơ tiếp tục bị ngập úng.
Đập ngăn mặn cũ ở cầu Vĩnh Phương vẫn đang được tháo dỡ - Ảnh: XUÂN HOÁT
"Về lâu dài, việc này ảnh hưởng đến quá trình canh tác, sản xuất, an sinh kinh tế xã hội của người dân diện tích ngập có thể lớn hơn 20ha. Đây là khó khăn thực tế cần được các cơ quan, địa phương phối hợp xem xét, thống nhất, phương án xử lý phù hợp để vừa bảo đảm nhiệm vụ vận hành công trình, vừa giảm thiểu ảnh hưởng đến đời sống và tài sản của người dân" - Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi Khánh Hòa nhận định.
Để có cơ sở tổ chức vận hành công trình đúng quy trình đã được phê duyệt và chủ động phòng ngừa ảnh hưởng do nước dâng, doanh nghiệp vận hành đập ngăn mặn kiến nghị Sở NN&MT Khánh Hòa xem xét, kiểm tra, chỉ đạo giải pháp xử lý những khó khăn nêu trên.
Đồng thời, đề nghị UBND phường Tây Nha Trang và phường Bắc Nha Trang phối hợp thông tin kịp thời đến người dân tại các khu vực có nguy cơ ngập, chủ động bảo vệ, di chuyển tài sản khi cần thiết và có biện pháp ứng phó phù hợp.
Trao đổi với Tuổi Trẻ chiều 22-10, lãnh đạo Sở NN&MT Khánh Hòa cho biết chưa nhận báo cáo của Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi. Khi nhận được báo cáo sở sẽ cho kiểm tra ngay, đồng thời xử lý các vấn đề liên quan.
Liên quan vụ việc, cùng ngày UBND phường Tây Nha Trang cũng đã có báo cáo gửi UBND tỉnh Khánh Hòa.
Trong đó, kiến nghị tỉnh chỉ đạo Ban Quản lý dự án Phát triển tỉnh phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan rà soát, xử lý theo thẩm quyền hoặc đề xuất xử lý các tồn tại, bất cập của hệ thống thoát nước.
Giao Sở NN&MT chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan khẩn trương kiểm tra, đánh giá ảnh hưởng của việc vận hành đập ngăn mặn trên sông Cái đến khả năng tiêu thoát nước, thoát lũ khu vực thượng lưu và hệ thống thoát nước đô thị.
Trước mắt rà soát, tham mưu phương án vận hành an toàn, phù hợp với diễn biến mưa lũ năm 2026. Đồng thời, nghiên cứu, xác định cao trình mực nước, chế độ vận hành phù hợp để tham mưu cấp có thẩm quyền xem xét điều chỉnh, bổ sung quy trình vận hành ban hành công trình đập ngăn mặn.
Đập ngăn mặn 760 tỉ đồng vừa vận hành đã gây ngập nhà, ruộng lúa của dânCông trình đập ngăn mặn sông Cái Nha Trang (Khánh Hòa) mới vận hành từ tháng 4-2026, nhưng xảy ra tình trạng nhà dân, ruộng lúa bị ngập dù thời tiết nắng ráo.