Ngày 21/9, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam phối hợp Đại học RMIT Việt Nam cơ sở Hà Nội tổ chức chương trình thử nghiệm "Chạm-Chơi-Hiểu: Khám phá di sản qua trải nghiệm sáng tạo" cho các sinh viên trên địa bàn thành phố.
Chương trình thuộc khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, nhằm tạo ra hướng tiếp cận mới đối với các hiện vật và di sản bảo tàng, thông qua các giải pháp công nghệ.
Theo đó chương trình đã khởi động từ năm 2025, khi Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam và Đại học RMIT Việt Nam cơ sở Hà Nội cùng cho ra mắt cuốn sách "Một thời và mãi mãi."
Cuốn sách tập hợp nhiều câu chuyện và hình ảnh 3D số hóa của nhiều hiện vật như chiếc khăn rằn trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ, tranh thêu của một nữ từ khi bị bắt giam, mũ che mặt của một chiến sỹ tình báo, chiếc áo yếm được dùng để vận chuyển tài liệu bí mật...
Nối tiếp năm nay, hai đơn vị tiếp tục triển khai các trò chơi ghép tranh, lật tranh tìm hình theo cặp, ứng dụng hỏi đáp bằng trí tuệ nhân tạo AI và in 3D hiện vật, tạo thành móc khóa cho khách tham quan, đặc biệt là người trẻ.
Ông Ondris Pui, giảng viên kiêm người đại diện dự án từ Đại học RMIT cơ sở Hà Nội, nhận xét thế hệ trẻ hiện nay lớn lên trong môi trường kỹ thuật số, đòi hỏi những phương thức quảng bá/quảng cáo mới mẻ so với truyền thống, ví dụ như chụp ảnh để đăng lên mạng xã hội, hoặc được kích thích sự tò mò để nói chuyện về sản phẩm đó.
"Chúng tôi luôn phải tìm những phương thức mới để các bạn trẻ trân trọng các di sản văn hóa hơn. Chẳng hạn như tạo ra móc khóa từ sản phẩm in 3D và gắn kèm một mã QR để họ có thể đọc về hiện vật đó ở bất cứ đâu, thay vì phải đến trực tiếp bảo tàng," ông Pui chia sẻ.
Đây cũng là phần được nhiều sinh viên chú ý nhất. Bạn Dương Trang Anh, sinh viên Học viện Phụ nữ Việt Nam cho biết đã rất bất ngờ với ứng dụng máy in 3D.
"Em đã thấy rất nhiều sản phẩm in 3D theo 'trend' [trào lưu], mang tính giải trí dành cho giới trẻ. Vì vậy sự kết hợp giữa bảo tàng, máy in 3D và các sản phẩm mang tính truyền thống, theo em, sẽ mang đến nhiều trải nghiệm thích thú và mới mẻ với lứa tuổi thanh thiếu niên," Trang Anh nhận xét.
Bà Lê Cẩm Nhung, trưởng phòng Truyền thông đối ngoại của Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam chia sẻ hiện nay bảo tàng đã ứng dụng số hóa vào nhiều công tác như kiểm kê, trưng bày và truyền thông giáo dục.
Bên cạnh những các kể chuyện-thuyết minh truyền thống, bảo tàng sử dụng như thiết bị thuyết minh (audio guide), công nghệ 3D mapping trong triển lãm nhằm tối ưu hóa các trải nghiệm cá nhân.
"Workshop hôm nay là một chương trình mới, nhằm đưa những câu chuyện hiện vật giúp giáo dục di sản - một định hướng trọng tâm của chúng tôi để thu hút thế hệ trẻ từ cả trong và ngoài nước. Chúng tôi tích cực phối hợp với các đơn vị để tìm ra giải pháp mới và phù hợp, song luôn coi công nghệ là công cụ, hỗ trợ cho nội dung chính là các câu chuyện hiện vật," bà Cẩm Nhung cho biết.
Cũng theo người đại diện này, bảo tàng đang từng bước hoàn thiện hệ sinh thái sản phẩm trải nghiệm văn hóa, có tên Bộ kit Di sản (Heritage Kit), bao gồm chuỗi hoạt động tương tác giúp khán giả trải nghiệm di sản qua 3 "tầng": Chạm, chơi và hiểu.
Bộ kit hoàn chỉnh dự kiến sẽ được công bố trong Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 vào tháng 11, hứa hẹn tạo ra trải nghiệm trong việc ứng dụng công nghệ số để bảo tồn và phát huy giá trị di sản, góp phần lan tỏa mạnh mẽ các sản phẩm văn hóa sáng tạo tới đông đảo công chúng trong nước và quốc tế.