Thưa chuyên gia, lá chuối và vỏ quả chuối có thể sử dụng để chăm sóc sức khỏe hoặc hỗ trợ điều trị bệnh không? Khi sử dụng chuối, người bệnh tiểu đường cần lưu ý gì không? (Vũ Thị Hòa - Hà Nội).
Bác sĩ chuyên khoa 2 Huỳnh Tấn Vũ - nguyên giảng viên Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Dược TPHCM tư vấn:
Các tài liệu về dược liệu, quả chuối tiêu xanh từng được sử dụng trong các bài thuốc dân gian hỗ trợ điều trị tiêu chảy, kiết lỵ. Chuối xanh chứa tinh bột kháng, có thể được lên men nhờ hệ vi sinh đường ruột, tạo ra các axit béo chuỗi ngắn có lợi cho sức khỏe tiêu hóa.
Trong khi đó, chuối chín mềm hơn, cung cấp carbohydrate, kali, vitamin B6 và chất xơ. Loại quả này có thể góp phần bổ sung năng lượng, hỗ trợ hoạt động của cơ bắp và hệ thần kinh, đồng thời cải thiện tình trạng táo bón ở một số người nhờ hàm lượng chất xơ.
Một số tài liệu y học cổ truyền ghi nhận việc sử dụng bột chuối xanh trong các bài thuốc hỗ trợ các vấn đề ở dạ dày. Tuy nhiên, người dân không nên tự dùng chuối thay thế thuốc điều trị viêm loét dạ dày hoặc các bệnh lý đường tiêu hóa.
Vỏ chuối: Trong y học cổ truyền, vỏ chuối tiêu được ghi nhận sử dụng trong một số bài thuốc dân gian chữa đau bụng, lỵ; nước sắc vỏ chuối còn được dùng ngoài da để rửa vùng mẩn ngứa, lở loét.
Vỏ chuối xanh có chứa tannin và một số hợp chất thực vật có hoạt tính sinh học. Tuy nhiên, các đặc tính này không đủ để khẳng định vỏ chuối có thể điều trị nhiễm nấm, hắc lào hoặc các bệnh ngoài da. Người bị tổn thương da không nên tự bôi nhựa chuối xanh hoặc dùng nước sắc chưa được kiểm chứng, bởi có thể gây kích ứng và làm chậm quá trình điều trị.
Đặc biệt, khi bị tiêu chảy, kiết lỵ hoặc đau bụng kéo dài, người bệnh cần được đánh giá nguyên nhân. Họ không nên tự uống nước sắc vỏ chuối để thay thế dung dịch bù nước hoặc thuốc được bác sĩ chỉ định.
Lá chuối: Theo kinh nghiệm dân gian, lá non được giã nát để đắp lên vết thương nhằm cầm máu hoặc làm dịu vết bỏng. Tuy nhiên, hiện chưa có đủ bằng chứng lâm sàng đáng tin cậy để khẳng định phương pháp này an toàn và hiệu quả.
Khi bị chảy máu, bệnh nhân cần dùng gạc sạch ép trực tiếp lên vết thương. Với vết bỏng, bạn nên làm mát dưới vòi nước sạch mát trong khoảng 20 phút, không đắp lá cây, bôi nhựa chuối hay các nguyên liệu dân gian lên vùng tổn thương. Những vết bỏng sâu, diện rộng hoặc ở vị trí nhạy cảm cần được nhân viên y tế đánh giá.
Người mắc tiểu đường cần lưu ý gì khi ăn chuối?
Chuối cung cấp carbohydrate, vì vậy người mắc đái tháo đường cần tính lượng chuối ăn vào trong tổng lượng carbohydrate của bữa ăn. Họ không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn loại quả này nhưng nên lựa chọn khẩu phần phù hợp và theo dõi đường huyết theo hướng dẫn của bác sĩ.
Nhìn chung, chuối có thể là thực phẩm bổ dưỡng trong chế độ ăn cân bằng. Tuy nhiên, mọi người cần phân biệt lợi ích dinh dưỡng của quả chuối với các bài thuốc sử dụng lá, vỏ, nhựa hoặc củ chuối. Những bộ phận này không nên tự ý sử dụng để điều trị bệnh khi chưa có đủ bằng chứng về hiệu quả và độ an toàn.