Bỏ qua điều hướng
•

Cục máu đông ở tim trôi lên mắt gây tắc động mạch võng mạc

Cục máu đông ở tim trôi lên mắt gây tắc động mạch võng mạc
Nguồn ảnh: VnExpress

Chị Hường, 48 tuổi, nhìn mờ suốt một năm mới phát hiện lỗ thông trong tim khiến cục máu đông trôi lên mắt làm tắc động mạch võng mạc.

Chị Hường khám ở Thụy Điển phát hiện huyết khối gây tắc động mạch võng mạc nhưng chưa xác định nguyên nhân. Chị điều trị tiêm nội nhãn trong 10 tháng, thị lực cải thiện song chưa hồi phục hoàn toàn.

Mới đây, chị về Việt Nam đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội khám. BS.CKII Lê Anh Tuấn, Trung tâm Tim mạch, ghi nhận chị có một số yếu tố nguy cơ tim mạch như tăng huyết áp và rối loạn mỡ máu, siêu âm tim phát hiện lỗ bầu dục - khe nhỏ giữa hai buồng tâm nhĩ.

Ở người không có lỗ bầu dục, áp lực tâm nhĩ bên trái cao hơn tâm nhĩ bên phải nên không có luồng thông bất thường. Chị Hường thực hiện nghiệm pháp làm tăng áp lực trong lồng ngực, kết quả xuất hiện luồng thông bất thường cho thấy dòng máu đi qua lỗ bầu dục từ tâm nhĩ phải vào tâm nhĩ trái.

Còn lỗ bầu dục là một bất thường bẩm sinh phổ biến. Trong thời kỳ mang thai, phổi thai nhi chưa hoạt động nên máu sẽ đi từ tâm nhĩ phải sang tâm nhĩ trái qua lỗ bầu dục. Sau khi trẻ chào đời và phổi bắt đầu hoạt động, áp lực trong tim thay đổi khiến lỗ này thường tự đóng lại trong vài tuần hoặc vài tháng đầu đời. Tuy nhiên, ở một số người trưởng thành, lỗ bầu dục không đóng kín hoàn toàn, tồn tại một khoảng hở nhỏ.

Phần lớn người còn lỗ bầu dục không có triệu chứng và không cần điều trị. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, đặc biệt khi có luồng thông phải - trái, tình trạng này có thể tạo đường để huyết khối từ hệ tĩnh mạch đi vào tuần hoàn động mạch, gây tắc mạch nghịch thường tức cục máu đông từ hệ tĩnh mạch đi qua một đường thông bất thường giữa hai buồng tim. Cục máu đông có thể di chuyển đến não gây đột quỵ, đến mắt làm tắc động mạch võng mạc.

Êkíp thực hiện bít lỗ bầu dục qua da cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Êkíp thực hiện bít lỗ bầu dục qua da cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Theo bác sĩ Tuấn, trường hợp chị Hường, tắc động mạch võng mạc có thể là biến cố đầu tiên của tắc mạch nghịch thường, thường liên quan lỗ bầu dục. Người bệnh được chỉ định bít lỗ bầu dục qua da, huyết áp ổn định và được xuất viện sau hai ngày theo dõi.

Mắt nhìn mờ có thể là dấu hiệu cảnh báo những bất thường tim mạch hoặc nguy cơ đột quỵ tiềm ẩn. Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) hiện xem tắc động mạch võng mạc trung tâm là một dạng đột quỵ thiếu máu cục bộ ở võng mạc.

Chị Hường hồi phục tốt sau can thiệp. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Chị Hường hồi phục tốt sau can thiệp. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Với người trẻ hoặc trung niên, không có nhiều yếu tố nguy cơ xơ vữa nhưng tắc động mạch võng mạc, đột quỵ, bác sĩ có thể cần đánh giá thêm các nguồn tắc mạch từ tim. Trong một số trường hợp, siêu âm tim thông thường có thể không phát hiện được bất thường, bác sĩ sẽ chỉ định thêm siêu âm tim qua thực quản hoặc siêu âm cản âm.

Ly Nguyễn

Độc giả đặt câu hỏi bệnh tim mạch tại đây để bác sĩ giải đáp
Tình trạng suy giảm thị lực kéo dài một năm ở bệnh nhân Hường, 48 tuổi, vừa được xác định xuất phát từ nguyên nhân tim mạch phức tạp thay vì tổn thương nhãn khoa đơn thuần. Dù từng điều trị tiêm nội nhãn suốt 10 tháng tại Thụy Điển do tắc động mạch võng mạc, nguồn gốc hình thành huyết khối của bệnh nhân vẫn chưa thể làm rõ cho đến khi thăm khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội. BS.CKII Lê Anh Tuấn cùng êkíp phát hiện người bệnh tồn tại lỗ bầu dục giữa hai buồng tâm nhĩ, kèm luồng thông phải - trái xuất hiện khi tăng áp lực lồng ngực. Dị tật bẩm sinh này đã tạo điều kiện cho cục máu đông từ hệ tĩnh mạch đi thẳng vào tuần hoàn động mạch, gây hiện tượng tắc mạch nghịch thường và di chuyển lên mắt làm tắc mạch võng mạc. Bệnh nhân đã được can thiệp bít lỗ bầu dục qua da thành công, huyết áp ổn định và xuất viện an toàn sau hai ngày theo dõi. Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ, tắc động mạch võng mạc trung tâm được xem là một dạng đột quỵ thiếu máu cục bộ ở võng mạc, đóng vai trò cảnh báo sớm các nguy cơ đột quỵ não tiềm ẩn. Đối với người trẻ và trung niên bị suy giảm thị lực đột ngột hoặc đột quỵ không rõ nguyên nhân xơ vữa, việc khảo sát chuyên sâu nguồn huyết khối từ tim là bước chẩn đoán then chốt. Bên cạnh siêu âm tim thông thường, các kỹ thuật như siêu âm cản âm hay siêu âm tim qua thực quản sẽ giúp phát hiện chính xác những bất thường cấu trúc để can thiệp kịp thời.
amung