Mực là thực phẩm giàu protein, chứa nhiều axit amin, vitamin và khoáng chất. Theo bác sĩ Bệnh viện Nguyễn Tri Phương (TPHCM), 85g mực chưa chế biến chứa khoảng 13,2g protein, 198mg cholesterol, 0,3g chất béo bão hòa, 0,09g chất béo không bão hòa đơn và 0,4g chất béo không bão hòa đa.
Loài hải sản này cung cấp protein chứa 9 axit amin thiết yếu, có lợi cho việc xây dựng cơ bắp và các mô trong cơ thể. Mực cũng chứa selen, đồng, phốt pho, kẽm và vitamin B2.
Selen có đặc tính chống oxy hóa, hỗ trợ khả năng miễn dịch. Đồng tham gia vào quá trình sản xuất hồng cầu, hỗ trợ tế bào thần kinh và hệ miễn dịch. Phốt pho góp phần xây dựng cấu trúc xương và răng. Vitamin B2 trong mực được cho là có thể giảm thời gian và tần suất các cơn đau nửa đầu.
Một số nghiên cứu cho thấy mực có đặc tính kháng khuẩn và chống oxy hóa. Các nghiên cứu trong ống nghiệm cũng ghi nhận protein và polysaccharide trong mực có thể tác động đến sự phát triển của một số tế bào ung thư. Tuy nhiên, đây là kết quả từ nghiên cứu trong ống nghiệm và trên động vật, chưa đủ cơ sở để khẳng định ăn mực có tác dụng phòng hoặc điều trị ung thư ở người.
Để ăn mực an toàn, bác sĩ lưu ý 3 không:
- Không chọn mực có mùi, mềm nhũn, đổi màu: Người dân nên chọn mực tươi, tránh những con có dấu hiệu bất thường vì có thể chứa nhiều vi khuẩn và hóa chất có hại cho đường ruột.
- Không chế biến mực với quá nhiều bột chiên: Cách chế biến này có thể làm tăng lượng chất béo và carbohydrate của món ăn. Mực cần được sơ chế sạch trước khi chế biến, loại bỏ túi mực và mắt để món mực ngon và an toàn cho sức khỏe. Nếu bảo quản, nên giữ ở nhiệt độ 0-5 độ C.
- Không ăn quá nhiều mực: Theo khuyến cáo của bác sĩ, có thể tiêu thụ mực khoảng 2-3 lần/tuần. Như các loại hải sản khác, mực có tính lạnh nên nếu ăn nhiều sẽ gây đau bụng hoặc tiêu chảy. Mực cũng có thể gây dị ứng, nếu tiêu thụ với số lượng quá lớn có thể dẫn đến ngứa và nổi mề đay.
- Không nên ăn mực sống: Theo Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8, ăn mực sống dù ngâm vào chanh, mù tạt, ớt hay rượu vẫn có nhiều rủi ro về an toàn thực phẩm. Các loại gia vị này chỉ có tác dụng át mùi tanh và kích thích vị giác chứ không có khả năng diệt ký sinh trùng hay làm chín thực phẩm.
Ai nên hạn chế hoặc cẩn trọng khi ăn mực?
- Người có tiền sử dị ứng hải sản: TS.BS Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), cho biết tôm, cua, mực là những loại hải sản có thể gây dị ứng. Người từng bị dị ứng với hải sản cần thận trọng khi sử dụng. Phản ứng dị ứng có thể biểu hiện từ ngứa, nổi mề đay đến các triệu chứng nghiêm trọng hơn.
- Những người bị dị ứng da, đang dùng thuốc nên hạn chế ăn mực vì có thể làm giảm hiệu quả của thuốc.
- Người bệnh gout nên hạn chế hải sản (trong đó có mực) và các thực phẩm giàu purin, tránh ăn quá nhiều hoặc quá thường xuyên.
- Người đang chuẩn bị điều trị ung thư tuyến giáp bằng I-131: Bệnh viện Bạch Mai hướng dẫn người bệnh thực hiện chế độ ăn hạn chế iốt trong khoảng 2-3 tuần trước và trong thời gian điều trị bằng iốt phóng xạ. Trong giai đoạn này, mực nằm trong nhóm hải sản không nên sử dụng. Đây là chế độ ăn áp dụng trong thời gian chuẩn bị và điều trị theo chỉ định, không phải khuyến cáo kiêng mực lâu dài.