Biến động về lượng và chất trong tuyển sinh năm 2026

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Theo số liệu báo cáo của Bộ GD-ĐT, năm 2026 tổng chỉ tiêu ĐH là 808.628, trong đó có 253.417 chỉ tiêu các ngành STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học), 149.243 chỉ tiêu các ngành thuộc chính sách học bổng 179.

Số thí sinh (TS) nhập học ĐH chính quy đạt 646.576 người, tăng 15,63%. Trong đó 212.601 tân sinh viên (SV) ngành STEM (chiếm 33,6%), 121.072 TS nhập học các ngành thuộc chính sách học bổng 179 (11.363 tân SV ngành khoa học cơ bản và 109.709 tân SV các ngành kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược).

Báo cáo nêu trên của Bộ GD-ĐT cho thấy nhóm ngành STEM có những thay đổi đáng kể trong tuyển sinh năm nay với số lượt ngành và số TS trúng tuyển tăng so với năm 2025. Cụ thể, có 2.319 lượt ngành, tăng thêm 299 (14,8%) so với 2025 và số TS trúng tuyển và nhập học nhóm ngành này là 212.601 SV, tăng 1,7%, tại 208 cơ sở đào tạo. Đây cũng là nhóm ngành có tỷ lệ TS nhập học cao nhất, chiếm trên 33% tổng số TS nhập học năm 2026.

Bên trong nhóm ngành STEM có sự tái phân bổ rõ rệt. Máy tính và công nghệ thông tin giảm TS dù tăng lượt ngành, trong khi công nghệ kỹ thuật, kỹ thuật và kiến trúc - xây dựng cùng tăng. Các lĩnh vực xây dựng, kỹ thuật then chốt, khoa học cơ bản là nhóm tăng nhanh nhất trong phạm vi chính sách học bổng (khoa học cơ bản tăng 37,1% về lượt ngành và 26,1% về số trúng tuyển).

Nhóm ngành STEM cũng thể hiện những chuyển biến về chất. Trong đó, hơn 17 lượt ngành kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược (khoa học máy tính, AI, vi mạch bán dẫn, điều khiển và tự động hóa...) có điểm chuẩn theo điểm thi tốt nghiệp THPT từ 28/30 trở lên.

Những ngành kỹ thuật cơ khí và cơ kỹ thuật số TS trúng tuyển có mức điểm trên 25 tăng từ 2.997 lên 3.497 SV, ở ngưỡng từ 22,5 điểm trở lên từ 6.324 lên 7.208 SV. Các ngành kỹ thuật điện, điện tử và viễn thông tăng tương ứng từ 3.900 lên 3.950 SV và từ 6.744 lên 7.278 SV. Nhóm chính sách kỹ thuật hóa học, vật liệu, luyện kim và môi trường tăng phân khúc trên 25 điểm từ 313 lên 1.270 người. Nhóm xây dựng lần đầu có 410 TS thuộc lượt ngành trên 25 điểm.

Nhóm ngành quản lý - kinh tế có 166.629 TS trúng tuyển, tăng 1,6% so với năm 2025. Nhóm ngành sư phạm - giáo viên có 44.623 TS trúng tuyển, tăng 14,6%. Nhóm nông lâm - thủy sản cũng tăng 2,5%, nhóm ngành quân sự - an ninh tăng 8,9%.

Một số nhóm ngành giảm số lượng TS gồm du lịch, dịch vụ, vận tải, có 47.482 người trúng tuyển, giảm 3,4%; khối ngành y dược - sức khỏe có 43.991 tân SV, giảm 0,4%. Đặc biệt nhóm ngành luật sụt giảm tới 23% so với năm 2025 khi năm nay chỉ có 24.483 TS trúng tuyển.

Sự dịch chuyển cơ cấu trong khối STEM thể hiện rõ xu hướng tái phân bổ nguồn lực khi các ngành công nghệ kỹ thuật, kỹ thuật và kiến trúc xây dựng tăng trưởng mạnh, còn nhóm máy tính và công nghệ thông tin ghi nhận sự sụt giảm lượng nhập học dù số lượt ngành mở mới tiếp tục tăng. Bên cạnh quy mô gia tăng, chất lượng đầu vào của nhóm ngành chiến lược này cũng nâng cao vượt trội với hơn 17 lượt ngành như trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn hay khoa học máy tính đạt điểm chuẩn từ 28 trên 30 trở lên. Các phân khúc điểm cao từ 25 trở lên ở nhóm kỹ thuật cơ khí, điện tử viễn thông, kỹ thuật hóa học cũng như xây dựng đều tăng vọt so với kỳ tuyển sinh trước. Đối với các nhóm ngành khác, bức tranh tuyển sinh ghi nhận sự tăng trưởng ổn định của khối quản lý kinh tế với 166.629 thí sinh trúng tuyển và khối sư phạm giáo viên tăng 14,6% với 44.623 thí sinh. Các lĩnh vực nông lâm thủy sản cùng quân sự an ninh lần lượt đạt mức tăng 2,5% và 8,9% so với năm 2025. Sự phân hóa này phản ánh đúng nhu cầu nhân lực thực tế cũng như định hướng phát triển của nền kinh tế trong giai đoạn mới. Ở chiều ngược lại, một số lĩnh vực dịch vụ và chuyên ngành truyền thống đối mặt với xu hướng sụt giảm về quy mô người học. Trong khi nhóm du lịch, dịch vụ, vận tải giảm 3,4% và y dược giảm nhẹ 0,4%, nhóm ngành luật chứng kiến mức sụt giảm mạnh nhất lên tới 23% khi chỉ tuyển được 24.483 thí sinh.