Năm 2026, Trường đại học Y Dược TP.HCM cộng điểm khuyến khích dành cho các đối tượng thí sinh có IELTS hoặc có chứng chỉ quốc tế với mức từ 0 - 1,50 điểm theo thang điểm 30 - Ảnh: TRẦN HUỲNH
Dự thảo quy chế tuyển sinh đại học mới dự kiến bỏ điểm cộng đối với chứng chỉ ngoại ngữ và một số thành tích học tập. Vấn đề được quan tâm là nếu thay đổi ngay từ mùa tuyển sinh 2027, những học sinh đã đầu tư thời gian, chi phí để chuẩn bị IELTS hoặc tham gia các đội tuyển học sinh giỏi sẽ được ghi nhận như thế nào.
Một năng lực không nên được tính hai lần
PGS.TS Đỗ Văn Dũng, nguyên Hiệu trưởng Trường đại học Sư phạm kỹ thuật TP.HCM, cho rằng cần phân biệt giữa chứng chỉ IELTS và thành tích học sinh giỏi khi đánh giá chính sách điểm cộng.
Theo ông Dũng, IELTS là một dịch vụ có chi phí, trong khi cơ hội tiếp cận kỳ thi và các lớp luyện thi tập trung nhiều ở đô thị. Vì vậy việc cộng 1,5 - 3 điểm trên thang 30 có thể tạo khác biệt đáng kể ở những ngành có điểm chuẩn sát nhau.
Tuy nhiên điều này không đồng nghĩa IELTS mất giá trị. Ngoại ngữ vẫn là năng lực cần thiết với nhiều ngành, từ chương trình đào tạo bằng tiếng Anh đến kỹ thuật, thương mại quốc tế.
"Vấn đề không phải chứng chỉ vô giá trị, mà là cộng điểm ngoài thang biến chứng chỉ thành lợi thế có thể mua được", ông Dũng phân tích.
Theo ông, hướng phù hợp là ghi nhận một năng lực một lần, trên cùng một thang điểm và có bảng quy đổi thống nhất. IELTS có thể được quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ hoặc sử dụng làm điều kiện đầu vào của chương trình đào tạo bằng tiếng Anh, thay vì vừa quy đổi vừa cộng thêm.
Với học sinh giỏi, ông Dũng đề nghị phân biệt thành tích cấp quốc gia với các danh hiệu ở cấp tỉnh hoặc trường. Kỳ thi học sinh giỏi quốc gia có đề thi chung, quy trình tổ chức và giám sát của Bộ Giáo dục và Đào tạo, qua đó phản ánh năng lực chuyên sâu ở từng môn.
Theo ông, có thể tiếp tục ghi nhận học sinh đoạt giải quốc gia bằng tuyển thẳng vào ngành phù hợp với môn thi, hoặc sử dụng thành tích này làm tiêu chí phụ khi thí sinh bằng điểm, thay vì cộng điểm vào mọi tổ hợp.
Bỏ điểm cộng IELTS từ năm 2027 sẽ ảnh hưởng lộ trình đã công bố
ThS Cù Xuân Tiến, Trưởng Phòng Tuyển sinh và Công tác sinh viên Trường đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM), tán thành bỏ điểm cộng chứng chỉ ngoại ngữ.
Theo ông, mỗi trường có bảng quy đổi khác nhau, nên cùng một chứng chỉ có giá trị khác nhau; việc vừa có môn tiếng Anh trong tổ hợp vừa cộng thêm chứng chỉ cũng khiến một năng lực bị tính hai lần. Dự thảo vẫn cho quy đổi chứng chỉ thành điểm môn ngoại ngữ, nên thí sinh không mất hoàn toàn giá trị chứng chỉ.
Tuyển sinh đại học 2027: dự kiến giảm còn 3 phương thức xét tuyển 17/09/2026 22:26
Ổn định tuyển sinh đến 2030, siết đầu vào và tăng tự chủ đại học 20/04/2026 18:14
"Tuy nhiên tôi không đồng tình với cách lý giải rằng bỏ điểm cộng, điểm thưởng sẽ đưa điểm chuẩn của các trường về gần hơn với một thang đo chuẩn.
Khác biệt lớn hơn nằm ở cách từng trường lựa chọn tổ hợp, quy đổi các nguồn kết quả và phân bổ trọng số.
Muốn đối sánh điểm chuẩn cần chuẩn hóa cách tính điểm và yêu cầu các trường công bố rõ quy tắc quy đổi", ông Tiến nói.
Ông cũng lưu ý hai đại học quốc gia, đại học vùng đã có lộ trình thu hẹp điểm cộng. Nếu bỏ cộng điểm từ năm 2027 sẽ ảnh hưởng lộ trình đã công bố, vì vậy cần điều khoản chuyển tiếp.
"Quy chế hiện hành buộc các trường công bố thay đổi phương thức trước tối thiểu 12 tháng, trong khi dự thảo dự kiến hiệu lực từ 1-1-2027 và áp dụng ngay cho tuyển sinh 2027. Hai quy định này cần được xử lý thống nhất", ông Tiến nói và đề nghị cân nhắc lùi thời điểm áp dụng.
Cô T., giáo viên THPT tại TP.HCM, cho rằng IELTS và giải học sinh giỏi đều phản ánh một năng lực nhất định, vì vậy không nên xem những thành tích này là không còn giá trị. Nếu không cộng điểm, có thể chuyển sang quy đổi trực tiếp vào tiêu chí phù hợp với ngành để công sức của học sinh vẫn được ghi nhận, đồng thời cách tính điểm xét tuyển thống nhất hơn.
Phụ huynh, học sinh mong quy chế ổn định
Ông Thái Sơn - phụ huynh ở phường An Hội Tây, TP.HCM, có con đang học lớp 12 - mong quy chế tuyển sinh cần được công bố đủ sớm để học sinh và phụ huynh có thể chủ động lựa chọn môn học, phương án ôn tập và chuẩn bị cho kỳ thi.
"Nếu thay đổi từ năm 2027, bộ cần thông tin sớm và có lộ trình rõ ràng. Gia đình đã đầu tư thời gian, chi phí cho con học và thi IELTS cũng vì chứng chỉ này được nhiều trường sử dụng trong tuyển sinh. Nếu từ năm sau chứng chỉ không còn được cộng điểm, thì những học sinh đã chuẩn bị theo quy định hiện hành có thể cảm thấy hụt hẫng", ông Sơn nói.
Chị Nguyễn Thị Luyến, phụ huynh ở phường Hương Trà, Đà Nẵng, đồng tình với việc hạn chế tình trạng mỗi trường có một cách cộng điểm khác nhau. Tuy nhiên cần công bố rõ IELTS và các thành tích học tập sẽ được ghi nhận theo cách nào để học sinh vẫn có động lực học ngoại ngữ và tham gia các kỳ thi học sinh giỏi.
"Chúng tôi không ngại quy định mới nếu nó hợp lý và được áp dụng ổn định. Điều đáng lo là phụ huynh và học sinh đã chuẩn bị theo một định hướng, sau đó lại xuất hiện nhiều thay đổi", chị Luyến nói.
N., học sinh lớp 12 tại TP.HCM, hiện có IELTS 6.5, cho biết em đã dành nhiều thời gian học IELTS vì biết chứng chỉ này có thể sử dụng trong xét tuyển đại học. Em mong chính sách mới có thể áp dụng cho các khóa sau, còn với học sinh đã chuẩn bị từ trước cần có quy định chuyển tiếp.
"Chúng em không ngại cạnh tranh hay những yêu cầu cao hơn. Nhưng xin đừng để chúng em phải dành quá nhiều thời gian để chạy theo việc cập nhật quy chế. Quy định càng ổn định thì học sinh càng có thể tập trung vào việc học", N. nói.
Trong khi đó O. - học sinh lớp 12 ở Gia Lai, chưa có IELTS - cho rằng bỏ điểm cộng có thể giúp việc xét tuyển dễ hiểu hơn và giảm cảm giác bất lợi đối với những học sinh không có điều kiện học, thi chứng chỉ. Điều quan trọng là các trường phải công bố tiêu chí xét tuyển rõ ràng ngay từ đầu.
Bách khoa TP.HCM siết quy đổi IELTS, gần một nửa tân sinh viên vẫn đạt 6.0 trở lênMùa tuyển sinh 2026, Trường đại học Bách khoa TP.HCM ghi nhận lượng thí sinh đăng ký tăng 49%, điểm trúng tuyển tăng. Đáng chú ý, gần một nửa tân sinh viên có IELTS từ 6.0 trở lên.