Cử tri Mỹ bắt đầu trực tiếp bỏ phiếu bẩu cử giữa nhiệm kỳ

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Ngày 18.9, cử tri Mỹ chính thức bắt đầu đi bỏ phiếu trực tiếp cho cuộc bầu cử giữa kỳ năm nay.

Hãng AP đưa tin việc bỏ phiếu sớm, trực tiếp đã chính thức bắt đầu tại bang Virginia trong ngày 18.9. Cử tri ở một số bang khác như Idaho, Minnesota và South Dakota hiện đã có thể đến trực tiếp các văn phòng bầu cử địa phương hoặc trung tâm bỏ phiếu để nộp phiếu bầu vắng mặt, do không thể đi bầu vào ngày bầu cử chính thức (3.11).

Hoạt động bầu cử sớm trên quy mô rộng hơn dự kiến diễn ra tại các bang này và nhiều tiểu bang khác trong vài tuần tới.

Việc bỏ phiếu trực tiếp tại các bang ngày 18.9 cũng chính thức bắt đầu giai đoạn 6 tuần cuối cùng trước ngày bầu cử để người dân Mỹ quyết định xem họ sẽ trao niềm tin cho đảng nào để lãnh đạo Quốc hội vượt qua cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt, cuộc xung đột kéo dài tại Iran cùng nhiều vấn đề cấp thiết khác.

Kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ năm nay bao gồm các cuộc đua tranh ghế thống đốc và nghị viện tại hầu hết các tiểu bang, đồng thời sẽ quyết định liệu đảng Cộng hòa có tiếp tục giữ được quyền kiểm soát Hạ viện và Thượng viện Mỹ hay không. Nếu đảng Dân chủ giành lại Quốc hội, quỹ đạo 2 năm còn lại trong nhiệm kỳ của ông Trump sẽ bị thay đổi đáng kể, nhiều khả năng sẽ dẫn đến các cuộc điều tra và hoạt động giám sát gia tăng.

Theo lịch sử chính trị Mỹ, đảng của tổng thống đương nhiệm (đảng nắm Nhà Trắng) thường thất thế và bị mất ghế trong các cuộc bầu cử giữa kỳ.

Giá xăng tăng cao cùng tỷ lệ ủng hộ sụt giảm đang chồng chất thêm khó khăn cho Tổng thống Donald Trump. Trong bài phân tích về nền kinh tế Mỹ, tờ The Wall Street Journal cho biết lãi suất thế chấp đang tiến sát mức 7%, giá tiêu dùng trong vòng một năm tính đến tháng 8 đã tăng 3,4%, còn giá xăng thì tiệm cận mức đỉnh kể từ năm 2022.

Khi đến gần ngày bỏ phiếu sớm, Tổng thống Trump đã có những nỗ lực nhằm khẳng định quyền kiểm soát của liên bang đối với việc quản lý bầu cử, ngay cả khi Hiến pháp Mỹ trao quyền tổ chức bầu cử cho các tiểu bang và trong một số trường hợp là Quốc hội.

Vào tháng 3, ông Trump ký sắc lệnh hành pháp, quy định các tiểu bang - vốn thường tự quản lý các cuộc bầu cử tại địa phương - sẽ phải chuyển giao danh sách cử tri đủ điều kiện cho chính phủ liên bang để phê duyệt và áp dụng một thiết kế thống nhất cho phong bì phiếu bầu qua thư. Cơ quan Bưu điện Mỹ (USPS) có quyền từ chối chuyển phiếu bầu cho các tiểu bang không chấp hành.

Trong tuần này, Tòa án Tối cao Mỹ đã ra phán quyết đình chỉ thi hành sắc lệnh này.

Ngày 18.9, cử tri Mỹ chính thức bắt đầu bỏ phiếu sớm trực tiếp tại Virginia, mở màn giai đoạn 6 tuần cuối trước ngày bầu cử giữa nhiệm kỳ 3.11. Tại Idaho, Minnesota và South Dakota, cử tri không thể tham gia trong ngày bầu cử chính thức cũng đã có thể đến văn phòng bầu cử địa phương hoặc trung tâm bỏ phiếu để nộp phiếu vắng mặt, trước khi hoạt động này được mở rộng tại nhiều tiểu bang trong những tuần tới. Cuộc bầu cử sẽ quyết định các ghế thống đốc, nghị viện tại hầu hết tiểu bang, đồng thời xác định đảng Cộng hòa có duy trì quyền kiểm soát Hạ viện và Thượng viện hay không. Nếu đảng Dân chủ giành lại Quốc hội, quỹ đạo 2 năm còn lại trong nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump có thể thay đổi đáng kể, với khả năng gia tăng các cuộc điều tra và hoạt động giám sát từ cơ quan lập pháp. Bối cảnh kinh tế đang tạo thêm sức ép cho đảng nắm Nhà Trắng, vốn thường mất ghế trong các kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ theo lịch sử chính trị Mỹ. The Wall Street Journal cho biết lãi suất thế chấp tiến sát 7%, giá tiêu dùng trong một năm tính đến tháng 8 tăng 3,4%, còn giá xăng tiệm cận mức đỉnh kể từ năm 2022, khiến khủng hoảng chi phí sinh hoạt trở thành phép thử lớn đối với mức độ tín nhiệm dành cho ông Trump. Tranh luận về thẩm quyền quản lý bầu cử cũng nổi lên khi ông Trump tìm cách tăng vai trò của chính quyền liên bang trong lĩnh vực vốn chủ yếu thuộc trách nhiệm của các tiểu bang và, trong một số trường hợp, Quốc hội. Sắc lệnh ông ký vào tháng 3 yêu cầu các bang chuyển danh sách cử tri đủ điều kiện cho liên bang phê duyệt và dùng mẫu phong bì phiếu qua thư thống nhất, đồng thời cho phép USPS từ chối chuyển phiếu của bang không chấp hành, nhưng Tòa án Tối cao Mỹ trong tuần này đã đình chỉ việc thi hành quy định này.