Một công dân tại Cà Mau cho biết gia đình có một thửa đất được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) năm 2006 theo bản đồ chỉnh lý.
Đến năm 2011, gia đình hiến một phần đất để làm đường giao thông nông thôn, cắt đôi phần đất.
Năm 2012, cơ quan chức năng tại địa phương thực hiện đo đạc chỉnh lý, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai. Theo dữ liệu này, “thời hạn sử dụng đất nuôi trồng thủy sản (NTS) đến năm 2045 và người sử dụng đất không bị hạn chế quyền sử dụng dưới bất kỳ hình thức nào.
Hiện nay, gia đình muốn chuyển nhượng phần đất trên cho anh trai. Tuy nhiên, Văn phòng đăng ký đất đai yêu cầu phải thực hiện đo đạc, cấp đổi giấy chứng nhận, sau đó mới được chuyển nhượng.
Từ đó, công dân đặt câu hỏi: Yêu cầu này có đúng quy định không? Có thể thực hiện đồng thời việc chỉnh lý, cấp đổi và chuyển nhượng không?
Công dân cũng phản ánh, đối với hai phần đất sau khi bị tuyến đường chia cắt, Văn phòng đăng ký đất đai yêu cầu lập hai bộ hồ sơ. Do mỗi bộ hồ sơ có các mức giá dịch vụ riêng, người dân hỏi yêu cầu này có đúng quy định không?
Trả lời vấn đề này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, theo điểm a và điểm d khoản 1 Điều 133 Luật Đất đai năm 2024, việc tặng cho quyền sử dụng đất cho Nhà nước, cộng đồng dân cư hoặc mở rộng đường giao thông; thay đổi ranh giới, diện tích, số hiệu thửa đất đều thuộc trường hợp phải đăng ký biến động.
Do đó, khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan đăng ký đất đai phải đối chiếu giấy chứng nhận đã cấp với hồ sơ về việc hiến đất, hồ sơ địa chính, bản đồ và hiện trạng sử dụng đất để xác định chính xác nội dung biến động cần đăng ký.
Trường hợp phần đất làm đường đã được tiếp nhận, quản lý và tuyến đường giao thông khiến diện tích đất còn lại bị chia thành hai phần riêng biệt, cơ quan có thẩm quyền cần xác định ranh giới, diện tích và số hiệu của từng thửa theo hồ sơ địa chính.
Nếu việc hiến đất làm đường dẫn tới trường hợp phải tách thửa thì việc cấp giấy chứng nhận cho các thửa đất hình thành sau tách sẽ được xem xét theo quy định về tách thửa và đăng ký biến động.
Bộ nhấn mạnh, việc bản đồ, cơ sở dữ liệu được đo đạc, chỉnh lý năm 2012 không làm mất giá trị pháp lý của giấy chứng nhận cấp năm 2006.
Về yêu cầu phải đo đạc, cấp đổi sổ đỏ trước khi chuyển nhượng, theo Bộ, người dân có quyền đề nghị cơ quan tiếp nhận hồ sơ nêu rõ lý do và căn cứ pháp lý của yêu cầu này. Đồng thời, người dân có thể đề nghị cung cấp thông tin về dữ liệu đo đạc đã có và lý do cần phải đo đạc bổ sung.
Việc xử lý các biến động trước khi đăng ký chuyển nhượng hay phối hợp giải quyết trong cùng quá trình tiếp nhận hồ sơ sẽ phụ thuộc vào tình trạng pháp lý, dữ liệu của các thửa đất cũng như trình tự, thủ tục do địa phương quy định.
Về việc nộp một hay hai bộ hồ sơ và các khoản thu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết khoản 1 Điều 15 Nghị định số 49/2026 của Chính phủ đã giao UBND cấp tỉnh quy định thành phần hồ sơ, trình tự và thời gian giải quyết các thủ tục hành chính về đất đai.
Do đó, số lượng bộ hồ sơ người dân phải nộp phải căn cứ vào thủ tục hành chính cụ thể và quy định được công khai tại tỉnh Cà Mau.
Người dân có thể đề nghị Văn phòng đăng ký đất đai cung cấp tên thủ tục, danh mục thành phần hồ sơ phải nộp, căn cứ pháp lý và chứng từ đối với từng khoản thu.
Trường hợp nhận thấy yêu cầu về hồ sơ hoặc các khoản thu chưa phù hợp, công dân có thể đề nghị cơ quan có thẩm quyền của tỉnh Cà Mau kiểm tra, giải quyết.