Bom, mìn từ thời thế chiến liên tục phát nổ do cháy rừng dữ dội ở châu Âu

Hàng loạt vụ cháy rừng đang hoành hành khắp châu Âu trong mùa hè này đã làm lộ ra một mối đe dọa có thể gây chết người ẩn dưới những vùng đất cháy rụi. Đó là những quả bom và mìn hoen gỉ từ Thế chiến I và Thế chiến II, chúng đe dọa lực lượng cứu hỏa đang ứng phó với các đám cháy.

Một số vũ khí đã phát nổ do sức nóng dữ dội. Các vụ nổ được ghi nhận tại Pháp, Bỉ, Đức và Hà Lan.

Nhiệt độ ổn định và lượng mưa có thể dự đoán trước từng giúp phần lớn vũ khí bị chôn dưới đất ở châu Âu tiếp tục nằm im. Nhưng mùa cháy rừng năm nay trở nên nghiêm trọng hơn do những trận mưa lớn hồi tháng 1 thúc đẩy thảm thực vật phát triển, sau đó trở thành vật liệu bắt lửa khi mùa hè đến.

Theo một nghiên cứu do nhóm World Weather Attribution công bố tháng trước, nhiệt độ cao kết hợp với tình trạng hạn hán, độ ẩm thấp và gió mạnh đã tạo ra môi trường lý tưởng cho cháy rừng. Các đám cháy đã buộc hàng loạt người phải sơ tán.

Sarah Njeri, học giả nghiên cứu hòa bình và xung đột tại Trường Nghiên cứu Phương Đông và châu Phi ở London, nhận định, biến đổi khí hậu đang gây ra mối đe dọa nghiêm trọng cho những vật liệu nổ còn sót lại sau chiến tranh.

Tại tỉnh Liege, miền Đông Bỉ, Thống đốc Hervé Jamar cho biết gần đây người dân đã nghe thấy “một vài vụ nổ lẻ tẻ”, đồng thời các lực lượng ứng phó khẩn cấp đang điều chỉnh phương án để tính đến số đạn dược ở khu vực xảy ra cháy rừng.

Trong Thế chiến II, bom, mìn được rải khắp những khu rừng đầm lầy than bùn dày đặc của vùng High Fens, trải dài qua biên giới Bỉ - Đức và từng là nơi diễn ra những trận đánh quan trọng. Hiện nay, một đám cháy lớn âm ỉ tại khu vực này.

Bernard Collard, một nhà sử học địa phương được cấp phép sử dụng máy dò kim loại để khảo sát các chiến trường cũ, cho biết trong một môi trường như vậy, “bạn không biết chất nổ nằm ở đâu”.

Ông nói mình từng tìm thấy nhiều loại vũ khí còn sót lại khi khảo sát. “Bạn không bao giờ biết mình có thể gặp phải thứ gì, và không nên xem nhẹ chuyện đó”, ông Collard nói khi đứng trên một cánh đồng từng là nơi diễn ra những trận chiến đẫm máu.

Tại một khu rừng khô cằn ở Pháp, một vụ cháy rừng lớn bên ngoài thành phố Bordeaux, miền Tây Nam, đã làm lộ một kho vũ khí được cho là đạn dược từ Thế chiến II.

Khoảng 400 quả đạn và các bộ phận đạn dược đã được thu gom tại làng Le Porge hồi đầu tháng 8. Số vũ khí này gồm cả đạn của Đức và Pháp, chủ yếu là đạn súng cối, cùng một số đạn chống tăng nổ mạnh.

Thị trưởng Martial Zaninetti nói với hãng tin France Info rằng những tiếng nổ này giống như “âm thanh của chiến tranh”.

“Có những kho đạn được chôn dưới đất trong địa bàn của chúng tôi, nhưng chúng tôi không biết điều đó, và chúng đã phát nổ”, ông Zaninetti nói, đồng thời cho biết một trong những quả đạn “đã xuyên qua một ngôi nhà”.

Việc phát hiện bom đạn chưa phát nổ ở châu Âu không phải chuyện bất thường.

Thông thường, bom đạn được xử lý cẩn thận và vô hiệu hóa hoặc cho phát nổ có chủ đích với độ chính xác cao. Nhưng sức nóng từ cháy rừng có thể kích hoạt chất nổ, khiến con người mất khả năng kiểm soát quá trình này.

Christina Greene, nhà nghiên cứu tại Đại học Arizona (Mỹ), cho rằng “di sản chiến tranh tiếp tục len lỏi trở lại” do biến đổi khí hậu ở châu Âu.