Cách đối thủ dùng AI Mỹ để đe dọa quân đội Mỹ

Trong báo cáo công bố ngày 10/9, công ty Anthropic cho biết "các đối thủ của Mỹ" đã trực tiếp hoặc gián tiếp sử dụng AI Claude để thu thập thông tin tình báo, giám sát, tấn công mạng, triển khai những chiến dịch gây ảnh hưởng, thậm chí phát triển hệ thống dẫn đường cho tên lửa và mạng lưới điều khiển thiết bị không người lái (drone).

"Nỗ lực sử dụng Claude để nhắm mục tiêu vào Mỹ, phát triển tên lửa tiên tiến và các công nghệ quân sự là những điểm đặc biệt đáng chú ý và dấu hiệu báo trước cho diễn biến trong tương lai", biên tập viên Joseph Trevithick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone nhận xét.

Nhắm mục tiêu vào hải quân Mỹ

Anthropic cho biết một nhóm có liên hệ với Iran đã dùng Claude để thu thập và phân tích dữ liệu tình báo nguồn mở, xác định vị trí lực lượng hải quân Mỹ ở Trung Đông và xây dựng danh sách mục tiêu tấn công.

"Các dữ liệu được tổng hợp gồm chú thích từ ảnh quân sự công khai, mã định danh bộ phát đáp trên tàu và máy bay, các lệnh truy vấn hình ảnh vệ tinh thương mại và danh mục trang web công bố thông tin di chuyển của hải quân Mỹ", Anthropic cho biết.

Nhóm có liên hệ với Iran cũng tổng hợp danh sách lỗ hổng bảo mật trên các tàu hải quân Mỹ, lập danh sách điểm yếu liên quan đến thiết bị liên lạc vệ tinh và hạ tầng mạng, cũng như các bộ điều khiển công nghiệp.

Chưa rõ dữ liệu mà họ thu thập và phân tích có được dùng trong những cuộc tập kích lực lượng Mỹ ở Trung Đông trong 6 tháng qua hay không. Iran gần đây liên tục tiến hành những cuộc tập kích bằng tên lửa đạn đạo nhằm vào chiến hạm Mỹ, từng buộc một tàu sân bay và một tàu khu trục phải cơ động né tránh hôm 5/9.

"Quân đội các nước ngày càng tăng cường sử dụng AI để xây dựng danh sách mục tiêu và triển khai chiến dịch tấn công. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tiên phong trong lĩnh vực này, quân đội Mỹ, Trung Quốc và những quốc gia khác cũng đang phát triển hoặc triển khai giải pháp tương tự", Trevithick cho biết.

Phát triển tên lửa, phần mềm dẫn đường

Báo cáo của Anthropic cho biết một nhóm tại miền bắc Yemen từng dùng Claude cho 3 chương trình phát triển vũ khí, gồm rocket có điều khiển trang bị đầu dò bám bắt mục tiêu ở pha cuối, tên lửa đạn đạo nhiều tầng đẩy với tầm bắn trên 2.000 km và một dòng tên lửa với nhiều biến thể, có khả năng mang phương tiện lướt siêu vượt âm.

Nhóm này sử dụng Claude thay thế các kỹ sư phần mềm chuyên nghiệp, nhằm phát triển hệ thống dẫn đường, định vị và điều khiển để kiểm soát, giữ ổn định phương tiện bay, cũng như tiến hành các đợt mô phỏng.

    Khoảnh khắc Houthi phóng tên lửa 'siêu vượt âm' vào Israel

"Họ mở nhiều phiên làm việc cùng lúc và phân chia vai trò cụ thể cho từng phiên, tương tự cách phân chia công việc trong nhóm kỹ thuật. Họ viết mã trên một phiên, nghiên cứu bằng một phiên khác và dùng phiên còn lại để rà soát đoạn mã", Anthropic cho biết.

Anthropic khẳng định đã chặn được phần lớn, song không phải toàn bộ yêu cầu đến từ nhóm ở Yemen, do họ dùng nhiều thủ thuật để qua mặt hệ thống bảo vệ. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng cho thấy nhóm Yemen đã phát triển thành công hệ thống vũ khí hoàn chỉnh để triển khai trong thực chiến.

"Nhóm này đã thử nghiệm trên thực địa và dường như thất bại. Họ sử dụng Claude để tìm hiểu nguyên nhân sau đó vài giờ", báo cáo có đoạn.

Anthropic không đề cập trực tiếp đến nhóm vũ trang Houthi đang kiểm soát khu vực đông bắc Yemen. Theo Trevithick, Houthi có thể dùng Claude để phát triển tên lửa nội địa và giảm bớt phụ thuộc vào công nghệ của Iran.

Phát triển hệ thống chống ngư lôi

Anthropic cũng tuyên bố ngăn chặn "một nhóm ở Trung Quốc" triển khai cùng lúc 3 luồng công việc liên quan đến hệ thống chống ngư lôi, gồm thông số kỹ thuật bằng tiếng Trung cho bộ điều khiển hỏa lực, đề xuất kỹ thuật kèm tài liệu tóm tắt dành cho quản lý, cũng như tổng hợp thông tin về chương trình chống ngư lôi và săn ngầm của Mỹ từ những nguồn công khai.

"Họ tự giới thiệu là một hãng chế tạo thiết bị gốc (OEM) trong lĩnh vực quốc phòng Mỹ. Chúng tôi cho rằng nhóm này có liên quan đến một hãng công nghiệp quốc phòng Trung Quốc, đang xây dựng tài liệu kỹ thuật về vũ khí và đề xuất mua sắm cho hải quân nước này", báo cáo có đoạn.

Theo Anthropic, nhóm sử dụng Claude để viết đề xuất mua sắm và tinh chỉnh các bản nháp, sau đó ra lệnh cho AI đóng vai một chuyên gia phản biện khó tính để nhận xét và dùng phản hồi để chỉnh sửa.

Nhóm này còn dùng Claude để phát triển phần mềm điều khiển hỏa lực cho hệ thống chống ngư lôi và thử nghiệm mô phỏng. Họ tận dụng mô hình AI để tự động hóa các đầu ra kỹ thuật phức tạp, rút ngắn thời gian phát triển và đẩy nhanh quy trình thẩm định truyền thống bằng cách ra lệnh cho Claude phản biện các đề xuất mua sắm.

Phát triển drone tự động, vận hành theo bầy đàn

Một nhóm khác tại Nga dùng Claude để phát triển drone góc nhìn thứ nhất (FPV) tự động hoàn toàn có tên là DronDoc và Serafim, xây dựng phần mềm cốt lõi như bộ nhớ chia sẻ giữa các drone trong bầy, logic điều phối có khả năng chịu lỗi, mô hình ngôn ngữ tích hợp để ra lệnh tấn công, quan sát và quay lại căn cứ.

Drone còn được trang bị hệ thống dẫn đường pha cuối với camera để lao tới mục tiêu và kích nổ, mô-đun định vị thông qua đường truyền vô tuyến để xác định vị trí người điều khiển drone đối phương, hệ thống phát hiện âm thanh tự động và logic cấp thấp cho chip trên phương tiện.

    Drone Nga đâm xuyên, khiến UAV Ukraine bốc cháy

"Phương tiện này có thể tự động gây sát thương, lựa chọn mục tiêu và kích nổ mà không cần nhận lệnh từ người điều khiển. Họ bắt đầu giai đoạn kiểm nghiệm phần cứng thực tế khi đã nạp chương trình lõi (firmware) vào bo mạch, cũng như thiết lập mô phỏng thông qua mạng lưới mesh", Anthropic cho hay.

Theo công ty AI Mỹ, nhóm này đã huấn luyện hệ thống phân biệt địch - ta dựa trên thị giác máy tính bằng các video trong xung đột Ukraine, đưa những hệ thống của Nga vào danh sách "đơn vị bạn" và sử dụng tọa độ cố định tại tỉnh Donetsk làm điểm tấn công mô phỏng.

"Đây là một nhóm làm việc tự do, quy mô nhỏ và riêng biệt, thực hiện các công việc dân sự lẫn quân sự, không phải là đơn vị nhà nước của Nga. Có 9 tài khoản liên quan đến nhóm, trong đó 8 tài khoản dùng cho các công việc thông thường, không liên quan đến phát triển phần mềm vũ khí", Anthropic viết trong báo cáo.

Phát triển phần mềm tác chiến điện tử, chế áp phòng không

Theo Anthropic, một nhóm khác tại Trung Quốc sử dụng Claude để phát triển phần mềm gồm 16 mô-đun tiếng Trung phục vụ cho tác chiến điện tử, nhằm mục đích đánh lừa, gây nhiễu radar và hệ thống thông tin liên lạc, cũng như chế áp phòng không đối phương.

Nhóm triển khai Claude để xây dựng từ logic nền tảng đến giao diện phần mềm và đã có 12 phiên bản cải tiến.

Phần mềm hoàn chỉnh có thể phân tích radar, trận địa tên lửa phòng không, sở chỉ huy và đầu mối liên lạc đối phương. Hệ thống sau đó sẽ tính toán phạm vi bao phủ, đánh giá hiệu quả gây nhiễu, xếp hạng mục tiêu theo giá trị, mức độ dễ tổn thương và thứ tự ưu tiên chế áp, cũng như xác định phương án tối ưu để phân bổ thiết bị gây nhiễu trong các chiến dịch kéo dài nhiều ngày.

"Trong giai đoạn giữa dự án, nhóm thay đổi kịch bản mô phỏng sang 12 mục tiêu tại đảo Đài Loan, gồm một hầm chỉ huy, một đài radar cảnh báo sớm, các trận địa tên lửa phòng không Patriot và Tien Kung, căn cứ không quân lớn và sở chỉ huy tác chiến khu vực. Nhóm tại Trung Quốc triển khai hệ thống tự lưu trữ trên mạng nội bộ song song với Claude và kết nối chúng với nhau", báo cáo có đoạn.

Giới chức Iran, Nga, Trung Quốc và lực lượng Houthi chưa bình luận về các thông tin trên.

Trevithick nhận định các mô hình AI tiên tiến như Claude sẽ không biến mất, thay vào đó quá trình phát triển đang tăng tốc không ngừng và ngày càng phổ biến rộng rãi. Các tiến bộ công nghệ cũng nhanh chóng lan tỏa và giao thoa trên toàn cầu.

"Bên cạnh ứng dụng thương mại và dân sự, AI sẽ ngày càng được tích hợp sâu rộng và đóng vai trò then chốt trong lĩnh vực quân sự, phát triển vũ khí. Quốc gia nào sở hữu các mô hình AI ưu việt hơn và sẵn sàng triển khai chúng sẽ nắm giữ lợi thế to lớn trong những xung đột tương lai", Trevithick nêu quan điểm.

Nguyễn Tiến (Theo War Zone, Reuters, AP)