Theo phóng viên TTXVN tại Moskva, tiếp nối các hoạt động song phương trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Giáo sư, Tiến sỹ Trần Hồng Thái, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (Viện Hàn lâm), đã có buổi làm việc với ông Artyom Zassourky, Phó Chủ tịch phụ trách Kinh doanh quốc tế của Công ty Cổ phần đại chúng AFK Sistema (AFK Sistema), nhằm thúc đẩy hợp tác trong một số lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Cuộc làm việc diễn ra trên nền tảng hợp tác được hai bên thiết lập từ đầu năm nay. Sau khi ký Biên bản ghi nhớ hợp tác khung vào tháng 1/2026, Viện Hàn lâm và AFK Sistema đã từng bước kết nối các viện nghiên cứu của Việt Nam với các doanh nghiệp công nghệ trong hệ sinh thái Sistema.
Tháng 6/2026, đoàn công tác của Viện Hàn lâm đã trực tiếp làm việc và khảo sát năng lực công nghệ của các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn, qua đó xác định những lĩnh vực có tiềm năng chuyển từ trao đổi định hướng sang triển khai hợp tác cụ thể.
Trên cơ sở quá trình chuẩn bị này, tại cuộc làm việc, Giáo sư, Tiến sỹ Trần Hồng Thái và ông Artyom Zassourky thống nhất tập trung thúc đẩy hợp tác trong 3 lĩnh vực công nghệ chiến lược ưu tiên, gồm hydrogen xanh, vệ tinh nhỏ và hệ thống thiết bị bay không người lái (UAV). Các nội dung hợp tác cụ thể đã được hai bên xây dựng thành “Thỏa thuận Chương trình triển khai hợp tác,” dự kiến trao văn kiện ký kết trong khuôn khổ các hoạt động cấp cao của chuyến thăm cấp Nhà nước.
Trong khuôn khổ hợp tác chung, thỏa thuận lần này đi sâu vào các nội dung công nghệ, đơn vị trực tiếp triển khai, cơ chế phối hợp và lộ trình thực hiện. Hai bên định hướng hợp tác theo phương thức cùng nghiên cứu, phát triển và thích ứng công nghệ với điều kiện Việt Nam, gắn chuyển giao công nghệ với đào tạo nhân lực, từng bước nâng cao năng lực kỹ thuật của phía Việt Nam.
Đối với lĩnh vực hydrogen xanh, Viện Hàn lâm giao Viện Khoa học Vật liệu và Viện Khoa học Công nghệ Năng lượng và Môi trường phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu Hydrogen tập trung vào công nghệ sản xuất và lưu trữ hydrogen, pin nhiên liệu và các hệ thống thiết bị liên quan; hướng tới cùng nghiên cứu, thích ứng công nghệ, triển khai các mô hình thử nghiệm, trình diễn và từng bước nội địa hóa tại Việt Nam. Một trong những hướng cụ thể là nghiên cứu hệ thống pin nhiên liệu cho thiết bị bay không người lái, tạo sự kết nối giữa các lĩnh vực công nghệ trong chương trình hợp tác.
Đối với công nghệ vệ tinh nhỏ, Viện Hàn lâm giao Trung tâm Vũ trụ Việt Nam phối hợp với Sputnix dự kiến cùng nghiên cứu các ý tưởng nhiệm vụ vệ tinh, phát triển các hệ thống phụ, tải trọng và phân đoạn mặt đất.
Hợp tác đồng thời hướng tới đào tạo kỹ sư và nâng cao năng lực của Việt Nam trong thiết kế, chế tạo, lắp ráp, tích hợp và thử nghiệm vệ tinh, qua đó từng bước tăng sự tham gia của phía Việt Nam trong toàn bộ quá trình phát triển một hệ thống vệ tinh.
Trong lĩnh vực thiết bị bay không người lái, Viện Hàn lâm giao Viện Khoa học Vật liệu hợp tác với Aeromax cùng phát triển các hệ thống phục vụ nhiệm vụ giám sát dân sự, từ thiết kế, chế tạo, tích hợp đến điều khiển, cảm biến và xử lý dữ liệu; đồng thời nghiên cứu kết hợp dữ liệu thu nhận từ thiết bị bay không người lái với dữ liệu quan sát Trái Đất từ vệ tinh.
Tại cuộc làm việc với Ban lãnh đạo Tập đoàn AFK Sistema, Giáo sư, Tiến sỹ Trần Hồng Thái nhấn mạnh kỳ vọng về một mô hình hợp tác mang tính đột phá, vượt ra khỏi giới hạn của việc tiếp cận các công nghệ sẵn có. Trọng tâm của hướng đi mới là thiết lập các dự án chung giữa hai bên, tạo tiền đề để mời và thu hút các chuyên gia hàng đầu của Sistema trực tiếp sang làm việc, đồng hành và điều hành dự án tại Việt Nam. Đây được coi là yếu tố then chốt thúc đẩy tiến trình chuyển giao công nghệ.
Sự đồng thuận về các nội dung cụ thể và kế hoạch ký kết “Thỏa thuận Chương trình triển khai hợp tác” nhân chuyến thăm cấp cao lần này là cột mốc định hình một chương mới trong quan hệ song phương.
Đây là bước chuyển dịch mang tính chiến lược, từ những cam kết khung mang tính nguyên tắc sang các chương trình hành động thực tế; từ kết nối nghiên cứu học thuật sang cùng phát triển, ứng dụng và làm chủ công nghệ.
Bước tiến này sẽ tạo nền tảng để nâng cao năng lực tự chủ về công nghệ chiến lược của Viện Hàn lâm nói riêng và Việt Nam nói chung, đóng góp vào sự nghiệp phát triển đất nước./.
(TTXVN/Vietnam+)