Thói quen ăn uống hình thành trong thời thơ ấu và tuổi vị thành niên có thể ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe tâm thần - Ảnh: AI
Trong khi đó, ăn nhiều trái cây hơn có liên quan đến nguy cơ thấp hơn đối với cả hai tình trạng sức khỏe tâm thần này.
Thực phẩm có liên quan đến sức khỏe tâm thần
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Child and Adolescent Mental Health đã tìm hiểu mối liên hệ giữa việc tiêu thụ trái cây, rau củ, đồ uống có đường và sức khỏe tâm thần ở thanh thiếu niên.
Kết quả cho thấy mỗi khẩu phần trái cây bổ sung hằng ngày liên quan đến nguy cơ đạt ngưỡng sàng lọc trầm cảm thấp hơn 13% và lo âu thấp hơn 7%.
Tuy nhiên, lượng rau củ tiêu thụ không cho thấy mối liên hệ có ý nghĩa thống kê với hai tình trạng này.
Những gì trẻ em và thanh thiếu niên ăn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần, nhưng bằng chứng vẫn chưa nhất quán.
Phần lớn nghiên cứu trước đây chỉ đánh giá chế độ ăn và sức khỏe tâm thần tại một thời điểm, trong khi các nghiên cứu theo dõi dài hạn đưa ra kết luận khác nhau.
Thói quen ăn uống hình thành trong thời thơ ấu và tuổi vị thành niên có thể ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe tâm thần. Vì chế độ ăn uống là yếu tố có thể điều chỉnh, việc xác định mối liên hệ giữa dinh dưỡng và các rối loạn tâm thần phổ biến có thể hỗ trợ xây dựng những biện pháp phòng ngừa sớm.
Nam giới dễ mắc vấn đề sức khỏe tâm thần hơn
Người tham gia hoàn thành khảo sát vào thời điểm ban đầu, khi học lớp 7, và sau một, hai, ba năm, báo cáo lượng trái cây, rau củ và đồ uống có đường tiêu thụ.
Một khẩu phần trái cây được tính là 150g, rau củ là 75g. Lượng đồ uống có đường được xác định dựa trên số cốc nước ngọt có ga, nước si rô pha loãng và đồ uống thể thao tiêu thụ, sau đó quy đổi thành số cốc mỗi ngày.
Theo thời gian, nữ giới nhìn chung ăn nhiều trái cây và rau củ hơn, trong khi nam giới uống đồ uống có đường thường xuyên hơn. Những thanh thiếu niên ăn nhiều trái cây có xu hướng ít gặp triệu chứng trầm cảm và lo âu ở mức cao hơn.
58% nhân viên y tế kiệt sức, 'hội chứng siêu nhân' cản trở tiếp cận điều trị sức khỏe tâm thầnĐỌC NGAY
Lượng rau củ tiêu thụ không liên quan đáng kể đến trầm cảm hoặc lo âu. Ngược lại, tiêu thụ nhiều đồ uống có đường hơn liên quan đến nguy cơ đạt ngưỡng triệu chứng cao hơn ở cả hai giới.
Mối liên hệ này có ước tính mạnh hơn ở nam giới, đặc biệt đối với chứng lo âu, nhưng nghiên cứu chưa xác định được sự khác biệt giữa hai giới có ý nghĩa thống kê hay không.
Các nhà nghiên cứu cho rằng mối liên hệ giữa đồ uống có đường và sức khỏe tâm thần có thể liên quan đến các dấu ấn sinh học của viêm nhiễm hoặc hormone như cortisol, vốn có thể ảnh hưởng đến tâm trạng.
Tuy nhiên, nghiên cứu chưa kiểm tra trực tiếp những cơ chế này. Việc tiêu thụ đồ uống có đường cũng có thể phản ánh các thói quen ăn uống và hành vi khác chưa được đo lường đầy đủ.
Ngày hội Sức khỏe tinh thần 2026: 'Tôi ở đây, bạn không phải một mình'Hướng đến Ngày Sức khỏe tâm thần thế giới 10-10, khoa tâm lý học, Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TP.HCM) tổ chức Ngày hội Sức khỏe tinh thần 2026 với chuỗi hoạt động diễn ra trong ba ngày 8 đến 10-10.