Theo văn bản ngày 22/10 của Văn phòng Chính phủ truyền ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Lê Minh Hưng, phát triển điện mặt trời mái nhà tự dùng là một trong những giải pháp cấp bách để đảm bảo đủ điện năm 2027.
Lãnh đạo Chính phủ yêu cầu các địa phương đưa ra chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt loại nguồn điện này, và cần hoàn thành trong tháng 12. Bộ Công Thương hướng dẫn, đốc thúc các địa phương thực hiện.
Cùng với hộ gia đình, điện mặt trời mái nhà tự dùng được yêu cầu đẩy mạnh tại cơ quan, công sở và cơ sở sản xuất, kinh doanh. Hệ thống pin lưu trữ (BESS) được khuyến khích lắp đặt kèm để giảm nhu cầu dùng điện lưới vào giờ cao điểm (khung giờ 17h30-22h30 hàng ngày, trừ Chủ nhật).
Trước 30/10, Bộ Công Thương phải giao xong chỉ tiêu (số lượng, mốc thời gian vận hành) phát triển điện mặt trời mái nhà cho các địa phương, nhất là tại miền Bắc.
Bộ này cũng được giao nghiên cứu, đưa ra cơ chế phát triển nhanh hệ thống BESS, hoàn thành trong tháng 12. Việc lắp điện mặt trời mái nhà kết hợp lưu trữ tại các khu, cụm công nghiệp, đặc biệt ở miền Bắc, được khuyến khích.
Hệ thống điện mặt trời mái nhà tự dùng tại một khách sạn ở Thanh Hoá. Ảnh: EVNNPC
Theo thống kê của Bộ Công Thương, tính tới giữa tháng 9, mới có Bắc Ninh và Lai Châu đưa ra chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp điện mặt trời mái nhà tự dùng.
Tại Bắc Ninh, hộ gia đình được hỗ trợ tối đa 1 triệu đồng một kWp, nhưng không quá 3 triệu đồng một hộ. Tỉnh sẽ hỗ trợ thêm tối đa 3 triệu đồng cho hộ lắp kèm hệ thống BESS. Tỉnh Lai Châu hỗ trợ tối đa 50 triệu đồng cho hộ nghèo, cận nghèo và người dân ở nơi chưa có điện lưới khi lắp hệ thống điện mặt trời và thiết bị đi kèm.
Cuối tháng 8, Hà Nội tính hỗ trợ tới 6 triệu đồng cho hộ lắp điện mặt trời mái nhà. Tuy nhiên, chính sách này đang chờ HĐND thành phố thông qua.
Theo số liệu của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), tính đến hết tháng 7, cả nước có 130.811 hệ thống điện mặt trời mái nhà, tổng công suất lắp đặt hơn 11.200 MW. Sản lượng điện phát lên lưới của các hệ thống này đạt khoảng 6,6 tỷ kWh trong 7 tháng đầu năm.
Với các dự án nguồn điện lớn, Thủ tướng yêu cầu đưa vào vận hành thương mại nhà máy nhiệt điện Na Dương 2 và Quảng Trạch I trong năm nay. Ngày 20/10, hai tổ máy của dự án nhà máy điện Quảng Trạch I đã hoàn thành, vận hành thương mại và phát lên lưới điện quốc gia khoảng 620 kWh.
Lãnh đạo Chính phủ chỉ đạo đẩy mạnh phát triển điện mặt trời tập trung, điện mặt trời nổi (lắp trên hồ thủy điện), ưu tiên khu vực miền Bắc như hồ thủy điện Lai Châu, Sơn La và nơi thuận lợi về đấu nối. EVN tiếp tục nghiên cứu, đầu tư pin lưu trữ tại các trạm biến áp, vận hành vào 2027.
Cả nước phải thực hiện tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng mỗi năm. Riêng các tháng cao điểm nắng nóng (tháng 4-7), mức tiết kiệm ít nhất 10% để giảm áp lực nhu cầu dùng điện.
Để bảo đảm cung ứng giai đoạn 2028-2030, Thủ tướng chỉ đạo hai Bộ Công Thương - Tài chính làm việc với các tập đoàn EVN, PVN, TKV thống nhất danh mục dự án nguồn, lưới. Các bên cần đánh giá tiến độ từng dự án, thời điểm vận hành thương mại, khả năng thu xếp vốn và vướng mắc cần tháo gỡ. Trường hợp cần thiết, các cơ quan nghiên cứu, đề xuất sử dụng ngân sách đầu tư một số công trình điện lực khẩn cấp, báo cáo Thủ tướng trước 30/10.
Địa phương đẩy nhanh thủ tục, lựa chọn nhà đầu tư, và chịu trách nhiệm nếu dự án điện trong quy hoạch không được triển khai hoặc vận hành đúng tiến độ.
Thủ tướng lưu ý Bộ Công Thương, với vai trò quản lý nhà nước về năng lượng, cần chủ động, không trông chờ, ỷ lại hay đùn đẩy trách nhiệm lên cấp trên. Bộ này chịu trách nhiệm cuối cùng trước Chính phủ, Thủ tướng nếu để xảy ra thiếu điện trong bất cứ tình huống nào.
Phương Dung