Thu phí hội viên trước nhiều năm là mô hình được một số chuỗi phòng tập áp dụng.
Theo ông Nguyễn Đức Duy, một người từng kinh doanh phòng tập gym, khách hàng thường được chào mời các gói tập 1 năm, 3-5 năm, thậm chí thẻ trọn đời. Điểm hấp dẫn của mô hình này nằm ở mức giá bình quân mỗi tháng. Khi chia tổng số tiền phải trả cho nhiều năm sử dụng, chi phí có thể thấp hơn đáng kể so với các gói ngắn hạn. Điều này tạo động lực để khách hàng thanh toán một lần với số tiền lớn.
Theo mức giá được giới thiệu trong các gói tập, chi phí ngắn hạn có thể khoảng 1,2-2,5 triệu đồng/tháng. Nếu thanh toán trước từ 1,5-5 năm, mức phí bình quân có thể giảm còn 500.000-700.000 đồng/tháng, tùy hạng thẻ và chương trình bán hàng.
Đơn cử tại California Fitness & Yoga, nếu chọn hình thức đóng theo tháng, mức phí niêm yết khoảng 1,3 triệu đồng cho loại thẻ Diamond. Nếu thanh toán trọn 24,8 triệu đồng trong 27 tháng, chi phí bình quân giảm còn khoảng 918.500 đồng/tháng. Khách hàng tiết kiệm khoảng 10,3 triệu đồng. Thẻ này còn cho phép hội viên đi kèm một người thân hoặc bạn bè. Nếu hai người cùng sử dụng, chi phí bình quân mỗi người còn khoảng 459.000 đồng/tháng.
Ngoài ra, mô hình thẻ tập trả trước còn đánh trúng tâm lý quan tâm đến sức khỏe của nhóm khách hàng có điều kiện tài chính. Đây là nhóm sẵn sàng chi tiền để duy trì việc tập luyện lâu dài.
Khoản thu trước giúp tạo nguồn tiền để doanh nghiệp đầu tư trang thiết bị, thuê mặt bằng, mở rộng hệ thống và chi trả hoạt động thường xuyên. Tuy nhiên, khi doanh nghiệp gặp khó khăn hoặc phải đóng cửa cơ sở, hội viên mua thẻ dài hạn thường ở thế bất lợi.
Hợp đồng tập luyện do doanh nghiệp soạn sẵn có thể bao gồm các điều khoản về hoàn tiền, chuyển đổi cơ sở hoặc điều kiện duy trì thẻ. Nếu không đọc kỹ, hội viên có thể gặp bất lợi khi phòng tập ngừng hoạt động hoặc không cung cấp dịch vụ như cam kết. Rủi ro tài chính càng phức tạp với người thanh toán bằng thẻ tín dụng hoặc vay trả góp, bởi nghĩa vụ trả nợ có thể vẫn tiếp tục dù dịch vụ tập luyện bị gián đoạn.
Gần đây, thị trường ghi nhận một số chuỗi phòng tập rơi vào tình trạng như trên. Điển hình, California Fitness & Yoga thông báo tạm dừng hoạt động tại hàng loạt địa điểm từ ngày 26/10 với lý do liên quan đến vận hành. Trước đó, Lumi Fitness & Yoga cũng đóng cửa nhiều phòng tập.
Rủi ro khi phòng tập chuyển địa điểm, ngừng hoạt động
Luật sư Nguyễn Hoàng Duy, Giám đốc Công ty Luật TNHH Hoàng Duy và Cộng sự, cho biết tình trạng phòng tập gym thu tiền trước rồi ngừng hoạt động, thay tên hoặc lập cơ sở mới để né tránh trách nhiệm không phải là hiện tượng mới.
Theo luật sư, một kịch bản thường gặp là phòng tập đưa ra các gói ưu đãi lớn, bán thẻ dài hạn hoặc trọn đời với giá thấp để thu hút khách hàng thanh toán trước. Hợp đồng có thể cài điều khoản cho phép chuyển hội viên sang cơ sở khác nếu địa điểm đăng ký đóng cửa.
Sau khi thu được khoản tiền lớn, phòng tập thông báo ngừng hoạt động và chuyển khách hàng sang một cơ sở khác. Địa điểm mới có thể cách xa nơi cũ hàng chục cây số hoặc không bảo đảm chất lượng dịch vụ như cam kết. Khách hàng không chấp nhận phương án này có nguy cơ mất khoản tiền đã đóng.
Luật sư Nguyễn Hoàng Duy nhận định, việc tự ý chuyển giao dịch vụ cho bên thứ ba khi chưa có sự đồng ý tự nguyện của khách hàng có thể vi phạm quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015. Những điều khoản đẩy toàn bộ rủi ro sang người tiêu dùng cũng có thể có dấu hiệu vi phạm Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Trường hợp có căn cứ cho thấy doanh nghiệp ngay từ đầu đã sử dụng thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tiền của khách hàng, cơ quan chức năng có thể xem xét dấu hiệu tội phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự.
Tuy nhiên, việc doanh nghiệp không thực hiện cam kết hoặc chậm hoàn trả tiền chưa đủ để kết luận có hành vi chiếm đoạt tài sản. Việc xác định trách nhiệm hình sự phải dựa trên chứng cứ và kết quả điều tra cụ thể.
Luật sư khuyến nghị các hội viên bị ảnh hưởng nên phối hợp, tập hợp hợp đồng, chứng từ thanh toán và tài liệu liên quan để gửi đơn đến cơ quan chức năng, đề nghị xác minh, làm rõ dấu hiệu vi phạm. Người tiêu dùng vẫn có quyền khởi kiện dân sự để yêu cầu bảo vệ quyền lợi; việc tập hợp thành nhóm có thể giúp chia sẻ chi phí và củng cố chứng cứ.
Đối với những người có nhu cầu tập luyện, luật sư khuyến nghị cần tìm hiểu kỹ uy tín của phòng tập và nghiên cứu cẩn trọng các điều khoản hợp đồng trước khi thanh toán để hạn chế rủi ro pháp lý.