Tại dự thảo Nghị định hướng dẫn một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất UBND tỉnh, thành phố hạn chế sử dụng đồ nhựa một lần thay vì ngay năm nay. Trung tâm thương mại, siêu thị, khách sạn, khu du lịch không cung cấp miễn phí bao bì nhựa, túi nilon khó phân hủy sinh học, sản phẩm nhựa dùng một lần.
Theo quy định, sản phẩm nhựa dùng một lần gồm khay, hộp đựng thực phẩm, bát, đũa, ly, cốc, dao, thìa, dĩa, ống hút, dụng cụ ăn uống có thành phần nhựa được thiết kế để sử dụng một lần, sau đó thải bỏ ra môi trường.
Nhựa khó phân hủy sinh học được quy ước là loại làm từ polyme có nguồn gốc dầu mỏ như nhựa polyme etylen (PE), polypropylen (PP), polyme styren (PS), polyme vinyl clorua (PVC), polyethylene terephthalate (PET). Nhóm vật liệu này thường khó phân hủy trong môi trường nước, hoặc bãi chôn lấp.
Quầy order tại một cửa hàng F&B trên phố Phan Đình Phùng, Hà Nội, tháng 7/2025. Ảnh: Thủy Trương
Quy định mới nhằm kiểm soát nhựa một lần theo hướng quản trị dòng đời sản phẩm, tăng kiểm soát đầu nguồn. Dù đề xuất không cấm nhóm sản phẩm này, ban soạn thảo khuyến nghị dừng sản xuất, nhập khẩu ống hút, dao, thìa, dĩa, hộp xốp thực phẩm từ năm 2031.
Mốc thời gian đề xuất dừng sản xuất, nhập khẩu túi nilon khó phân hủy loại mỏng cũng được đề xuất lùi thêm 5 năm, tới năm 2031. Tiêu chuẩn túi nilon bị dừng sản xuất cũng giảm về độ dày về dưới 30 µm thay vì 50 µm, và bỏ quy định giới hạn kích thước.
Trước đó, lộ trình giảm nhựa một lần tại Việt Nam được quy định tại Nghị định 08/2022. Các tỉnh, thành phố phải đảm bảo không lưu hành và sử dụng nhựa một lần, bao bì khó phân hủy tại trung tâm thương mại, siêu thị, khách sạn, khu du lịch sau năm 2025. Túi nilon cũng bị cấm sản xuất và nhập khẩu nếu kích cỡ nhỏ hơn 50 cm x 50 cm, dày dưới 50 µm.
Tuy nhiên, chia sẻ tại một sự kiện vào tháng 6, TS Nguyễn Thị Hồng Liễu, đại diện Phòng Quản lý chất thải, Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) nhìn nhận, chưa thực hiện được chính sách cấm nhựa một lần. Bà cho rằng việc dùng công cụ kinh tế như thuế, phí áp lên đồ nhựa một lần tương tự nhiều quốc gia khác sẽ phù hợp hơn việc cấm hoàn toàn.
Ngoài sửa lộ trình giảm nhựa, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đề xuất hàm lượng tái chế trong bao bì nhựa và giấy. Theo đó, bao bì nhựa đựng đồ uống, thực phẩm, túi nilon, đựng hàng vận chuyển cần chứa 10% vật liệu tái chế. Tỷ lệ này ở bao bì giấy được đề xuất ở mức 20%. Cùng với đó, Bộ đề xuất cơ chế ưu đãi, khuyến khích với việc phát triển vật liệu thay thế nhựa một lần, như loại sinh học phân hủy hoàn toàn.
Thủy Trương