HĐND TPHCM đã thông qua 4 dự án chỉnh trang bờ Nam kênh Đôi, khu vực quận 8 (cũ), từ nguồn ngân sách. Tổng vốn đầu tư khoảng 49.000 tỷ đồng, trong đó chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chiếm hơn 39.800 tỷ đồng, tương đương 81%.
Đây là dự án chỉnh trang đô thị quy mô lớn, được kỳ vọng cải thiện môi trường sống cho người dân ven kênh, đồng thời hoàn thiện hạ tầng giao thông và tạo diện mạo đồng bộ hơn cho khu vực.
Bờ Nam kênh Đôi được chia thành 4 đoạn để triển khai các dự án chỉnh trang. Trong đó, đoạn từ cầu Rạch Ông đến cầu Mật dài 1,2km, tổng vốn khoảng 6.870 tỷ đồng, liên quan 860 trường hợp phải di dời.
Đoạn cầu Mật - cầu Hiệp Ân dài 2,1km, được bố trí khoảng 13.608 tỷ đồng và có số trường hợp di dời lớn nhất, với 2.042 trường hợp. Tiếp đến, đoạn cầu Hiệp Ân - cầu Bà Tàng dài 2,6km, vốn khoảng 10.634 tỷ đồng, dự kiến di dời 1.278 trường hợp.
Đoạn cuối từ cầu Bà Tàng đến hết bờ Nam kênh Đôi dài 2,9km, có tổng vốn khoảng 17.903 tỷ đồng và dự kiến di dời 1.627 trường hợp.
Theo ghi nhận của phóng viên, khu vực dưới chân cầu Hiệp Ân 1, bên trong hẻm 1172 Phạm Thế Hiển (phường Chánh Hưng), có nhiều căn nhà ven kênh xuống cấp, hư hỏng nặng. Không ít căn có diện tích chật hẹp, đến mức người ở không thể duỗi thẳng chân khi nằm.
Bà Nguyễn Thị Lan (phường Chánh Hưng) cho biết gia đình đã sinh sống tại đây qua nhiều thế hệ nên không khỏi buồn và tiếc khi phải di dời. Tuy vậy, bà hoàn toàn đồng thuận với chủ trương của Nhà nước và mong khu vực sớm được chỉnh trang, trở nên sạch đẹp, khang trang hơn.
Căn nhà của gia đình chỉ rộng khoảng 3-4m, dài 18m và hiện đã xuống cấp nghiêm trọng, trong khi gia đình không có điều kiện sửa chữa. Bà Lan mong nhận được mức bồi thường thỏa đáng để có thể mua một căn nhà nhỏ, đưa cả gia đình về cùng sinh sống và sớm ổn định cuộc sống tại nơi ở mới.
Cách nhà bà Lan khoảng 100m, căn nhà của bà Đinh Thị Nên (68 tuổi) cũng đã xuống cấp nghiêm trọng. Mỗi khi mưa lớn hoặc nước dâng, nước tràn vào nhà, khiến cuộc sống của bà gặp nhiều khó khăn.
Bà Nên cho biết gia đình đã sinh sống tại khu vực này từ khoảng năm 1965-1966. Hàng chục năm qua, bà phải sống chung với tình trạng ngập do triều cường. Căn nhà dột nhiều chỗ nhưng gia đình không có điều kiện sửa chữa, nên đành tiếp tục sinh sống trong cảnh xuống cấp.
Với những người dân đã gắn bó nhiều năm với bờ Nam kênh Đôi, thông tin khu vực sắp được giải tỏa mang đến nhiều cảm xúc đan xen. Có người vui mừng, kỳ vọng vào một cuộc sống mới với nơi ở khang trang và điều kiện sinh hoạt tốt hơn. Nhưng cũng có người không khỏi lo lắng trước câu hỏi về nơi ở mới và cuộc sống của gia đình sau khi di dời.
Dẫu vậy, tình làng nghĩa xóm vẫn được người dân nhắc đến với sự lạc quan. Trong những câu chuyện thường ngày, có người vui miệng nói rằng nếu phải rời đi, bà con trong xóm sẽ cố gắng mua nhà gần nhau để sau này vẫn tiếp tục là hàng xóm, láng giềng.
Đoạn từ cầu Hiệp Ân đến cầu Bà Tàng dài 2,6km, có tổng vốn khoảng 10.634 tỷ đồng và dự kiến di dời 1.278 trường hợp. Với mật độ nhà cửa dày đặc dọc tuyến, công tác giải phóng mặt bằng được dự báo sẽ gặp không ít khó khăn.
Tại khu vực cầu Bà Tàng và cầu Mật, dưới chân cầu và dọc những căn nhà sát mép sông, rác thải theo dòng nước trôi dạt, tập kết ngay trước nhà, ảnh hưởng đến cảnh quan và cuộc sống của người dân.
Mặc dù phường đã dựng hàng rào tại một số khu vực sát mép sông và trên cầu để hạn chế tình trạng xả rác, người dân vẫn không hiểu rác thải từ đâu trôi dạt về, tập kết trước nhà.
Ông Nguyễn Hữu Phước (phường Chánh Hưng) cho biết gia đình đã sinh sống tại khu vực này hơn 20 năm và từng ấy thời gian cũng là quãng thời gian ông phải sống chung với cảnh rác thải ven sông.
Bên cạnh việc di dời nhà ở ven kênh, các dự án sẽ xây dựng tuyến kè dọc bờ Nam và mở rộng đường Phạm Thế Hiển lên 30m. Hạ tầng kỹ thuật, hệ thống chiếu sáng, công viên cây xanh và các khu thể dục thể thao ven kênh cũng được đầu tư đồng bộ, góp phần cải thiện cảnh quan và điều kiện sống cho người dân.
Trái ngược với bờ Nam, khu vực bờ Bắc đã được triển khai thi công hơn một năm, tạo nên sự tương phản rõ nét giữa hai bên bờ kênh Đôi.
Toàn bộ dự án dự kiến thu hồi khoảng 49,2ha đất, với 7.161 trường hợp bị ảnh hưởng. Trong số này, 5.807 trường hợp sẽ phải di dời hoàn toàn, số còn lại chỉ giải tỏa một phần. Người dân được kỳ vọng sẽ được bố trí nơi ở mới với điều kiện sinh hoạt và hạ tầng tốt hơn.
Theo Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM Trần Quang Lâm, trong giai đoạn 2025-2030, thành phố đặt mục tiêu triển khai 117 dự án cải tạo, chỉnh trang khu vực ven sông, kênh rạch tại 53 phường, xã, với quy mô khoảng 41.540 căn nhà.