Ngày 18/10, UBND TP Cần Thơ đã cấp phép cho Công ty cổ phần VSIP Cần Thơ khai thác cát biển sử dụng thí điểm cho dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Vĩnh Thạnh giai đoạn 1, tại xã Vĩnh Trinh.
Theo đó, khu vực vùng biển được giao có diện tích hơn 386 ha, tại tiểu khu B1.6 (trong khu B1) với độ sâu được phép sử dụng đến 8 m. Công suất khai thác tối đa hơn 4,8 triệu m3 mỗi năm, trong thời hạn 3 năm.
UBND thành phố yêu cầu doanh nghiệp phải có giải pháp thi công san lấp hợp lý để hạn chế, giảm thiểu tối đa các tác động gây gia tăng độ mặn diện rộng sang các khu vực lân cận làm ảnh hưởng đến đời sống và hoạt động sản xuất của nhân dân (nếu có).
Việc sử dụng cát biển làm vật liệu san lấp mặt bằng phải đảm bảo an toàn, hiệu quả và tính bền vững của công trình. Trường hợp Công ty cổ phần VSIP Cần Thơ khai thác, sử dụng cát biển không hiệu quả thì tự nguyện trả lại giấy phép.
Khu công nghiệp Vĩnh Thạnh giai đoạn 1 có diện tích gần 300 ha, tổng vốn đầu tư hơn 3.700 tỷ đồng. Đây là công trình trong vùng nước ngọt đầu tiên ở miền Tây được phép dùng cát biển để san lấp mặt bằng.
Một góc khu công nghiệp Vĩnh Thạnh giai đoạn 1, đầu tháng 10. Ảnh: An Bình
Ngoài ra, UBND TP Cần Thơ cũng vừa cho phép Công ty cổ phần Đầu tư khu công nghiệp (KCN) Mekong Cần Thơ khảo sát thăm dò cát biển trên diện tích hơn 348 ha tại tiểu khu B1.10 (trong khu B1) để có thể khai thác phục vụ san lấp mặt bằng khu công nghiệp Tân Hòa. Khu công nghiệp này rộng 204 ha, vốn đầu tư gần 4.000 tỷ đồng nằm tại xã Tân Hòa, trong vùng nước ngọt.
Trước đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có văn bản hướng dẫn sử dụng thí điểm cát biển để san lấp cho các công trình giao thông, xây dựng trong vùng nội ô thuộc vùng nước ngọt tại TP Cần Thơ.
Bộ lưu ý cần xác định vị trí, khoảng cách từ vùng san lấp đến các vùng trồng trọt gần nhất. Từ đó nghiên cứu sử dụng đê bao quanh toàn bộ khu vực san lấp hoặc sử dụng các vật liệu chống thấm để ngăn cách khu vực sử dụng cát biển với môi trường xung quanh. Đồng thời dùng hệ thống mương thu gom nước chảy tràn và nước ngấm từ khu vực có sử dụng cát biển, xử lý trước khi xả ra ngoài; tuyệt đối không xả trực tiếp ra kênh, rạch nội đồng.
Cát biển sau khi khai thác được đưa vào sông Hậu tại xã Long Phú rửa mặn để đưa về công trường cao tốc Hậu Giang - Cà Mau, năm 2024. Ảnh: An Bình
Bộ yêu cầu chỉ sử dụng cát khai thác từ biển làm vật liệu san lấp trong các dự án, công trình khi đã có đầy đủ các biện pháp kiểm soát độ mặn; không để rò rỉ, thẩm thấu muối từ vật liệu san lấp vào môi trường vượt ngưỡng chịu mặn của cây trồng, vật nuôi...
Trường hợp không tuân thủ các yêu cầu về bảo vệ môi trường và gây ô nhiễm môi trường chủ dự án sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.
Theo thống kê, hiện nhu cầu cát san lấp cho các công trình, dự án trọng điểm trên địa bàn TP Cần Thơ khoảng 70 triệu m3. Tuy nhiên lượng cát sông hiện đang rất khan hiếm, không thể đáp ứng khiến nhiều công trình bị chậm tiến độ.
Trong khi đó, kết quả khảo sát của cơ quan chức năng cuối năm 2023 cho thấy khu vực vùng biển tỉnh Sóc Trăng (cũ) có trữ lượng cát 680 triệu m3. Trong đó, khoảng 145 triệu m3 cát có thể khai thác làm vật liệu xây dựng, san lấp nền các công trình hạ tầng, đường cao tốc...
Đến nay, có khoảng 1,1 triệu m3 cát được khai thác tại vùng biển này phục vụ xây dựng cao tốc Hậu Giang - Cà Mau; còn cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Hậu Giang dự kiến 0,5 triệu m3, đều thực hiện san lấp tại nước mặn... Trữ lượng cát biển tại địa phương còn rất lớn.
An Bình