Đoàn tìm hiểu vai trò của phụ nữ trong quản lý, sản xuất nông nghiệp, cũng như những cơ hội và thách thức khi phụ nữ tham gia lãnh đạo, đưa ra quyết định trong gia đình và tại địa phương.
Tại Hợp tác xã Nông nghiệp và Dịch vụ Kiến Thành, phụ nữ đang từng bước tham gia sâu hơn vào quá trình chuyển đổi phương thức sản xuất. Hợp tác xã hiện có 273 thành viên, gồm 120 thành viên chính thức và 153 thành viên liên kết; phụ nữ chiếm khoảng 10% số thành viên chính thức. Tổng diện tích sản xuất lúa của hợp tác xã và các hộ liên kết đạt hơn 300ha.
Trong vụ Đông Xuân 2025-2026, hợp tác xã triển khai 50ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp, với năng suất gần 8 tấn/ha. Đơn vị phối hợp tổ chức tập huấn quản lý dinh dưỡng chính xác (PNM) cho hơn 70 nông dân, cả nam và nữ. Quy trình này hướng đến sử dụng phân bón đúng loại, đúng thời điểm, đúng lượng, đúng vị trí và đúng phương pháp, qua đó hạn chế đầu vào không cần thiết, tiết kiệm chi phí và góp phần giảm phát thải.
Theo bà Phan Thị Thảo Sương, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp và Dịch vụ Kiến Thành, khi được tiếp cận kỹ thuật và kiến thức mới, phụ nữ có thể vận dụng ngay vào sản xuất và đời sống gia đình. Hiểu rõ lợi ích của việc giảm lượng giống, sử dụng phân bón hợp lý, quản lý thuốc bảo vệ thực vật và thực hiện quy trình canh tác giảm phát thải giúp chị em có thêm cơ sở trao đổi, vận động các thành viên cùng thay đổi tập quán sản xuất.
Vai trò của phụ nữ không chỉ dừng ở công việc đồng ruộng. Việc theo dõi thu-chi, ghi chép nhật ký canh tác, cập nhật thông tin kỹ thuật và quản lý chi phí giúp các hộ đánh giá hiệu quả từng vụ sản xuất. Với những sản phẩm hướng đến thị trường có yêu cầu cao về chất lượng, dữ liệu canh tác còn góp phần kiểm soát quy trình và truy xuất nguồn gốc.
Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Vị Thanh 1 đang vận động hội viên tham gia các nhóm sản xuất gắn với tổ hợp tác, hợp tác xã; đồng thời hướng dẫn chị em sử dụng điện thoại thông minh để cập nhật kỹ thuật, theo dõi giá cả, kết nối tiêu thụ và quản lý chi phí. Đây là những kỹ năng thiết thực giúp phụ nữ chủ động hơn trong sản xuất, tiếp cận thông tin và nâng cao hiệu quả kinh tế.
Theo bà Trương Ngọc Minh, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Vị Thanh 1, phụ nữ cần có điều kiện tham gia các cuộc họp hợp tác xã, lớp tập huấn kỹ thuật và quá trình thảo luận những quyết định liên quan đến giống, vật tư, quy trình canh tác, cũng như sử dụng thu nhập. Khi tiếng nói của phụ nữ được coi trọng, các quyết định sản xuất sẽ có thêm góc nhìn từ những người trực tiếp làm việc, quản lý chi tiêu và chăm lo kinh tế gia đình.
Trong quá trình thực hiện Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp, chuyển đổi tập quán canh tác không chỉ phụ thuộc vào kỹ thuật hay vật tư mà còn cần sự đồng thuận của người sản xuất. Phụ nữ nông thôn giữ vai trò quan trọng trong lao động, quản lý kinh tế gia đình, chăm sóc các thành viên và tham gia hoạt động cộng đồng. Vì vậy, hỗ trợ phụ nữ tiếp cận khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số, thông tin thị trường và nguồn vốn phù hợp là giải pháp góp phần tăng quyền năng kinh tế, thúc đẩy sản xuất bền vững.
Bên cạnh phát triển sinh kế, phụ nữ còn tích cực tham gia bảo vệ môi trường như phân loại rác tại nguồn, hạn chế đồ nhựa dùng một lần, giữ gìn vệ sinh đường làng, ngõ xóm và tuyên truyền các biện pháp thích ứng với biến đổi khí hậu. Việc tạo điều kiện để phụ nữ tham gia bàn bạc, đề xuất sáng kiến và đảm nhận vai trò trong các tổ chức cộng đồng sẽ góp phần nâng cao tính đồng thuận, hiệu quả và bền vững của các chương trình phát triển địa phương.
Bà Caroline Beresford, Đại sứ New Zealand tại Việt Nam, đánh giá cao những kết quả mà các dự án mang lại cho cộng đồng, đặc biệt là việc phụ nữ tham gia và đảm nhận vai trò lãnh đạo tại địa phương. Theo bà, trực tiếp chứng kiến hiệu quả của các dự án giúp New Zealand có thêm cơ sở vận động, kết nối đối tác quốc tế hỗ trợ Việt Nam. Bà bày tỏ mong muốn tiếp tục hợp tác, đồng hành cùng cộng đồng và các dự án trong thời gian tới.
VĂN ÚT