Cân vào buổi sáng hay tối cho kết quả thật nhất?

Nguồn ảnh: VnExpress

Sáng ngủ dậy tôi cân được 50 kg, đến tối cân lại tăng 1-2 kg dù tôi không ăn quá nhiều. Vậy đâu mới là kết quả thật, có phải tôi đang tăng cân thật không? (Yến, 39 tuổi, Hà Nội)

Trả lời:

Có nhiều lý do khiến cân nặng liên tục thay đổi trong một ngày, trong đó chế độ ăn uống phải kể đến đầu tiên. Sự cân bằng giữa năng lượng nạp vào từ thực phẩm và năng lượng tiêu hao qua hoạt động thể chất quyết định việc tăng hay giảm cân. Khi lượng calo bạn nạp vào vượt quá lượng calo đốt cháy, cân nặng sẽ tăng, đôi khi rất nhanh.

Thông thường, buổi sáng sau khi ngủ dậy và trước khi ăn uống thường là thời điểm cho kết quả ổn định nhất. Càng về cuối ngày, cân nặng của bạn có xu hướng thay đổi do tác động của các bữa ăn lớn hoặc tập luyện. Sau khi tập luyện, cân nặng có thể giảm tạm thời do mất nước qua mồ hôi. Một số vận động viên có thể giảm từ 6-10% trọng lượng cơ thể sau buổi tập. Với đa số mọi người, việc giảm 1-2 kg sau khi tập là điều không hiếm gặp.

Một lý do khác là uống quá nhiều nước. Một lít nước nặng gần 0,9 kg, vì vậy uống nhiều nước trong thời gian ngắn có thể làm cân nặng của bạn tăng tạm thời. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là bạn nên hạn chế nước uống. Về lâu dài, uống đủ nước, đặc biệt khi thay thế đồ uống có đường bằng nước lọc thông thường có thể hỗ trợ bạn kiểm soát cân nặng.

Ngược lại, mất nước cũng có thể khiến cân nặng giảm nhanh. Cân nặng thay đổi tùy theo việc đại tiện và tiểu tiện. Ăn nhiều nhưng chưa đi đại tiện sẽ làm cân nặng tăng (đôi khi gọi là "trọng lượng phân"). Uống nhiều nước mà chưa đi tiểu cũng có tác dụng tương tự. Ngược lại, tiêu chảy có thể gây mất nước và giảm cân ở một số người.

Bên cạnh đó, sau những đêm thiếu ngủ, bạn có xu hướng cảm thấy đói hơn, ăn nhiều hơn và dễ tăng cân vào cuối ngày. Lưu ý, kết quả cân nặng cũng thay đổi nếu điều kiện cân không nhất quán. Bề mặt đặt cân cần phẳng và cứng, tư thế khi bạn đứng lên cân phải phân bố đều trọng lượng lên cả hai chân, quần áo mặc khi cân nên giống nhau. Những khác biệt nhỏ này cũng có thể khiến số đo cân nặng của bạn chênh lệch đáng kể. Cùng với đó, không phải loại cân nào cũng cho cùng một kết quả

Nhìn chung, cân nặng thay đổi trong ngày là điều bình thường. Vì vậy, không nên quá lo lắng khi thấy những dao động nhỏ. Việc theo dõi cân nặng thường xuyên có thể giúp bạn hiểu rõ các biến động này và duy trì cân nặng ở mức khỏe mạnh.

Bác sĩ Nguyễn Hoài Thu
Viện Y học Ứng dụng Việt Nam

Hiện tượng trọng lượng cơ thể dao động từ 1 đến 2 kg giữa buổi sáng và buổi tối là phản ứng sinh lý hoàn toàn bình thường, không đồng nghĩa với việc tăng mỡ thực tế. Theo bác sĩ Nguyễn Hoài Thu thuộc Viện Y học Ứng dụng Việt Nam, thời điểm cân vào buổi sáng sau khi ngủ dậy và trước khi nạp thực phẩm luôn phản ánh chỉ số cơ thể ổn định và chính xác nhất. Càng về cuối ngày, các yếu tố như khối lượng thức ăn dung nạp, lượng nước uống hay chu kỳ bài tiết đều tác động trực tiếp khiến số cân tăng tạm thời. Sự trồi sụt này còn gắn liền mật thiết với cường độ vận động thể chất và quá trình chuyển hóa chất lỏng trong cơ thể. Một lít nước nạp vào tương đương gần 0,9 kg thể trọng, trong khi việc vận động ra mồ hôi có thể khiến cơ thể giảm 1 đến 2 kg tức thì do mất nước, thậm chí một số vận động viên sụt từ 6% đến 10% trọng lượng sau buổi tập. Ngoài ra, tình trạng thiếu ngủ kéo dài cũng kích thích cảm giác đói, dẫn đến việc tiêu thụ nhiều calo hơn và làm gia tăng thể trọng vào cuối ngày. Độ chính xác của kết quả đo còn phụ thuộc vào các điều kiện kỹ thuật khi thực hiện kiểm tra thể trọng. Người đo cần đặt thiết bị trên bề mặt phẳng, đứng cân đối trọng lực ở cả hai chân và mặc trang phục tương đồng giữa các lần đo để loại bỏ sai số cơ học. Việc duy trì thói quen theo dõi chỉ số đều đặn và khoa học vào cùng một thời điểm cố định sẽ giúp kiểm soát sức khỏe hiệu quả mà không bị chi phối bởi các biến động tạm thời.