Natri benzoat là gì
Bác sĩ chuyên khoa 2 Châu Thị Anh, phụ trách Khoa Dinh dưỡng - Bệnh viện đa khoa Xuyên Á TP.HCM, cho biết natri benzoat là muối natri của axit benzoic, được sử dụng rất phổ biến làm chất bảo quản trong công nghiệp thực phẩm, đồ uống, dược phẩm và mỹ phẩm (có ký hiệu quốc tế là E211). Chất này có tác dụng ức chế sự sinh sôi của nấm mốc, nấm men và một số loại vi khuẩn, hoạt động đặc biệt hiệu quả trong môi trường có tính axit như nước ép trái cây, dưa chua, hoặc các loại viên sủi.
Theo tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và dược phẩm, hàm lượng natri benzoat được kiểm soát rất nghiêm ngặt, thông thường giới hạn ở mức không vượt quá 0,1% đến 0,2% tùy theo loại sản phẩm.
Sử dụng sản phẩm có chất bảo quản vượt ngưỡng, có thể tiềm ẩn nhiều nguy cơ với sức khỏe
ẢNH MINH HỌA: L.C TẠO BỞI AI
Theo thông tin kiểm nghiệm được nêu trong vụ hơn 1,2 triệu sản phẩm viên C sủi giả bị phát hiện đầu tháng 10.2026, một số mẫu có hàm lượng natri benzoat từ 4,18 - 6,78%, trong khi mức quy định được nêu là không quá 0,2%. Như vậy, hàm lượng chất bảo quản trong các mẫu này cao khoảng 20-33 lần mức cho phép.
Ảnh hưởng sức khỏe thế nào?
Bác sĩ Châu Thị Anh cho biết việc sử dụng các sản phẩm chứa lượng chất bảo quản vượt ngưỡng nhiều lần mang lại độc tính hệ thống nghiêm trọng hơn rất nhiều so với giá trị dinh dưỡng mà chúng hứa hẹn.
Tạo ra chất gây ung thư
Khi natri benzoat kết hợp với vitamin C dưới tác động của nhiệt độ hoặc ánh sáng, chúng sẽ xảy ra phản ứng hóa học tạo ra Benzene. Benzene là hóa chất được WHO xếp vào nhóm 1 gây ung thư, đặc biệt làm tăng rủi ro mắc bệnh bạch cầu (ung thư máu). Trong một viên C sủi giả chứa lượng chất bảo quản vượt 33 lần, nguy cơ sinh ra benzene ở mức cực kỳ báo động.
Gây suy gan và suy thận
Việc nạp vào lượng natri benzoat gấp 33 lần bình thường sẽ rút cạn lượng glycine dự trữ của cơ thể. Quá trình này gây stress oxy hóa làm tổn thương tế bào gan, đồng thời bắt thận phải làm việc quá tải để lọc chất độc, lâu dài dẫn đến suy giảm chức năng gan thận
Tổn thương niêm mạc tiêu hóa
Ở nồng độ đậm đặc, natri benzoat có tính ăn mòn và kích ứng mạnh. Bệnh nhân có thể gặp các triệu chứng cấp tính như đau thượng vị, viêm loét dạ dày, buồn nôn, tiêu chảy và phá vỡ nghiêm trọng hệ vi sinh vật có lợi trong đường ruột.
Kích phát hen suyễn và dị ứng
Hàm lượng natri benzoat quá cao có thể kích hoạt giải phóng histamine ồ ạt trong cơ thể. Những người có cơ địa nhạy cảm dễ bị nổi mề đay, phát ban diện rộng. Nghiêm trọng hơn, nó có thể làm co thắt phế quản và kích phát các cơn hen cấp tính ở người có tiền sử bệnh hô hấp.
Độc tính hệ thần kinh
Phơi nhiễm với liều lượng hóa chất bảo quản khổng lồ đã được chứng minh là có tác động tiêu cực lên hệ thần kinh trung ương. Người lớn có thể bị đau đầu liên tục, chóng mặt, bồn chồn; trong khi ở trẻ em, nó làm gia tăng đáng kể các biểu hiện của chứng tăng động giảm chú ý (ADHD).
"Nếu đã vô tình sử dụng các sản phẩm nghi ngờ giả mạo có hàm lượng chất bảo quản cao, người dùng cần ngừng sử dụng ngay lập tức, theo dõi sức khỏe và liên hệ hoặc làm theo hướng dẫn thu hồi từ cơ quan chức năng", bác sĩ Châu Thị Anh khuyến cáo.