Canada tăng tốc 'xoay trục' sang châu Âu giữa thương chiến với Mỹ

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Thủ tướng Canada Mark Carney kêu gọi 10 nước EU sớm phê chuẩn các hiệp định thương mại, khẳng định Ottawa đang nỗ lực thiết lập 'liên minh kinh tế và an ninh độc nhất' với châu Âu.

Báo Politico ngày 15.9 tiết lộ Thủ tướng Carney đã kêu gọi 10 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) - gồm Bỉ, Bulgaria, Cyprus, Pháp, Hy Lạp, Hungary, Ireland, Ý, Ba Lan và Slovenia - sớm phê chuẩn thỏa thuận thương mại với Ottawa. Ông Carney đánh giá đây là một sáng kiến tích cực, giúp cả hai bên trở nên tự chủ, kiên cường và thịnh vượng hơn.

Hiệp định Canada - EU đã có hiệu lực tạm thời từ năm 2017 nhưng đến nay vẫn chưa được 10 thành viên nói trên phê chuẩn, chủ yếu do những lo ngại về tác động của nông sản xuất khẩu từ Canada đối với nông dân châu Âu. Ông Carney kỳ vọng việc phê chuẩn hoàn toàn sẽ mở ra cơ hội hợp tác sâu rộng hơn. Các quan chức hai bên hiện cũng đang thảo luận về khoáng sản chiến lược, giáo dục, hạ tầng kỹ thuật số và an ninh Bắc Cực.

Động thái "xoay trục" sang châu Âu của Ottawa diễn ra sau nhiều tháng đối đầu thương mại gay gắt với Washington. Đòn áp thuế mới nhất của chính quyền Mỹ, với mức thuế lên đến 50%, đánh vào hàng hóa Canada có hiệu lực từ ngày 15.9. Trước đó, Canada vào đầu tháng 9 cũng đã áp thuế đến 50% với 20 tỉ USD hàng hóa từ Mỹ.

Phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh về đầu tư ở Canada ngày 15.9, ông Carney đã giới thiệu nước này như một "bến đỗ an toàn" cho dòng vốn nước ngoài. Nhà lãnh đạo Canada nhận định thế giới đang trở nên chia rẽ, trong khi hội nhập kinh tế và thuế quan đang bị vũ khí hóa.

"Chúng tôi rút ra hai bài học: thứ nhất là phải tự chăm lo cho bản thân bằng cách củng cố sức mạnh trong nước, và thứ hai là phải đa dạng hóa các mối quan hệ đối tác ở nước ngoài", ông Carney nhấn mạnh, khẳng định quyết tâm giảm bớt sự phụ thuộc vào thương mại với Mỹ, theo The Guardian.

Thủ tướng Canada dự kiến có bài phát biểu trước nghị viện châu Âu vào ngày 17.9, nhằm khẳng định vị thế đối tác tin cậy của Ottawa với các đồng nghiệp ở Brussels. Ông Mark Carney cho biết Canada sẽ theo đuổi một "liên minh an ninh và kinh tế độc nhất" với châu Âu, với những sáng kiến hợp tác trên nhiều lĩnh vực.

Lời kêu gọi 10 thành viên Liên minh châu Âu sớm phê chuẩn hiệp định thương mại cho thấy Canada đang đẩy nhanh chiến lược đa dạng hóa quan hệ kinh tế giữa lúc xung đột thuế quan với Mỹ leo thang. Theo Politico ngày 15.9, Thủ tướng Mark Carney thúc giục Bỉ, Bulgaria, Cyprus, Pháp, Hy Lạp, Hungary, Ireland, Ý, Ba Lan và Slovenia hoàn tất thủ tục, qua đó tạo nền tảng pháp lý vững chắc hơn cho hợp tác song phương. Hiệp định Canada - EU đã được áp dụng tạm thời từ năm 2017, nhưng tiến trình phê chuẩn đầy đủ vẫn vấp phải lo ngại về tác động của nông sản Canada đối với nông dân châu Âu. Nếu nút thắt này được tháo gỡ, Ottawa kỳ vọng quan hệ với EU sẽ vượt khỏi khuôn khổ trao đổi hàng hóa, mở rộng sang khoáng sản chiến lược, giáo dục, hạ tầng kỹ thuật số và an ninh Bắc Cực. Sức ép từ Washington là động lực trực tiếp cho bước chuyển của Canada, khi mức thuế mới lên đến 50% đối với hàng hóa Canada có hiệu lực từ ngày 15.9, sau khi Ottawa đầu tháng 9 áp thuế tương tự với 20 tỉ USD hàng hóa Mỹ. Diễn biến này phản ánh mức độ tổn thương của Canada trước sự phụ thuộc lớn vào thị trường láng giềng, đồng thời khiến yêu cầu củng cố năng lực trong nước và mở rộng đối tác bên ngoài trở thành ưu tiên chiến lược. Tại hội nghị thượng đỉnh về đầu tư ngày 15.9, ông Carney giới thiệu Canada như một “bến đỗ an toàn” cho dòng vốn nước ngoài trong bối cảnh hội nhập kinh tế và thuế quan ngày càng bị sử dụng như công cụ gây sức ép. Bài phát biểu dự kiến trước Nghị viện châu Âu ngày 17.9 sẽ là cơ hội để ông củng cố hình ảnh Ottawa như một đối tác tin cậy, đồng thời thúc đẩy mục tiêu hình thành “liên minh an ninh và kinh tế độc nhất” với châu Âu.