Ngày 1/11, Công an TP.HCM thông tin cảnh báo tình trạng lừa đảo qua không gian mạng với thủ đoạn thao túng tâm lý, khống chế nạn nhân từ xa, thường gọi là “bắt cóc online”. Đáng chú ý, các nạn nhân trong những vụ việc được ghi nhận gần đây đều còn trẻ.
Ngày 23/10, Công an phường Bảy Hiền phối hợp Phòng Cảnh sát hình sự truy xét vụ việc có dấu hiệu “bắt cóc online” liên quan đến em P.T.T.N. (sinh năm 2008, quê tỉnh Bình Phước trước đây).
Bằng các biện pháp nghiệp vụ, sau gần 1 giờ tiếp nhận thông tin, lực lượng công an xác định vị trí của N. tại một khách sạn trên đường Nguyễn Minh Hoàng, phường Bảy Hiền.
Thời điểm được tìm thấy, N. đang trao đổi qua ứng dụng Zoom với người thực hiện hành vi lừa đảo được cho là ở Campuchia. Qua xác minh ban đầu, nạn nhân chuyển hơn 3 triệu đồng vào tài khoản ngân hàng theo hướng dẫn.
Hiện lực lượng chức năng tiếp tục xác minh, truy xét, làm rõ phương thức, thủ đoạn và những người liên quan để xử lý theo quy định.
Trước đó, ngày 21/10, Công an phường Dĩ An tiếp nhận trình báo của em T.L.T.K. (sinh năm 2008) về việc bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản với tổng số tiền hơn 1,98 tỷ đồng.
Công an TP.HCM đang lấy lời khai của nạn nhân vụ bắt cóc online. (Ảnh: Công an TP.HCM)
Theo trình báo, khoảng 9h cùng ngày, K. nhận cuộc gọi từ số điện thoại lạ. Người gọi tự xưng là cán bộ công an, thông báo thông tin cá nhân của em có liên quan đến một đường dây rửa tiền. Để chứng minh bản thân vô tội, K. được yêu cầu thực hiện các bước “xác minh tài sản” theo hướng dẫn.
Do lo sợ và tin vào những thông tin được đưa ra, K. đặt mua dụng cụ để cạy két sắt tại nhà, lấy tiền, vàng và tài sản mang đi bán. Sau đó, em thực hiện nhiều giao dịch chuyển tiền vào các tài khoản ngân hàng do người gọi chỉ định.
Theo Công an TP.HCM, dù có cách thức tiếp cận khác nhau, cả 2 vụ việc đều cho thấy thủ đoạn thao túng tâm lý, điều khiển hành vi nạn nhân từ xa thông qua các phương tiện liên lạc trên không gian mạng.
Trong vụ việc tại phường Dĩ An, người gọi lợi dụng tâm lý lo sợ liên quan đến pháp luật, giả danh cơ quan công an để gây áp lực, buộc nạn nhân chuyển tài sản. Còn tại phường Bảy Hiền, nạn nhân được phát hiện ở một mình trong khách sạn và duy trì liên lạc với người lừa đảo qua ứng dụng Zoom.
Đây là những biểu hiện đáng cảnh giác của thủ đoạn khống chế, điều khiển nạn nhân từ xa, thường được gọi là “bắt cóc online”. Người bị hại có thể bị dẫn dụ tự cách ly khỏi gia đình, di chuyển đến địa điểm riêng, thực hiện các yêu cầu bất thường và chuyển tiền mà không nhận ra mình đang bị lừa đảo.
Công an TP.HCM cho biết, những phương thức này không mới và nhiều lần được cơ quan chức năng cảnh báo. Tuy nhiên, thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên vẫn có nguy cơ trở thành nạn nhân do thiếu kinh nghiệm, kỹ năng xử lý tình huống và dễ bị tác động bởi tâm lý lo sợ.
Để phòng ngừa, Công an TP.HCM khuyến cáo người dân cảnh giác với các cuộc gọi, tin nhắn từ người tự xưng là cán bộ công an, Viện kiểm sát, Tòa án hoặc cơ quan chức năng, thông báo có liên quan đến vụ án hình sự, đường dây rửa tiền hay yêu cầu chứng minh tài sản.
Cơ quan công an không yêu cầu người dân chuyển tiền để chứng minh vô tội, không điều tra, lấy lời khai qua các ứng dụng gọi video và không yêu cầu người dân tự cách ly, thuê khách sạn hoặc cắt đứt liên lạc với gia đình để phục vụ điều tra.
Khi nhận được cuộc gọi có nội dung đe dọa, yêu cầu giữ bí mật, di chuyển đến địa điểm riêng, bật camera liên tục hoặc chuyển tiền để “xác minh”, “bảo lãnh”, “chứng minh tài sản”, người dân cần bình tĩnh, chấm dứt liên lạc và đến cơ quan Công an gần nhất để xác minh.
Đối với các gia đình có con em trong độ tuổi học sinh, sinh viên, phụ huynh cần thường xuyên quan tâm, trao đổi và hướng dẫn kỹ năng nhận diện các thủ đoạn lừa đảo. Khi phát hiện con em có biểu hiện lo lắng bất thường, đột ngột mất liên lạc, rời khỏi nơi cư trú không rõ lý do hoặc thực hiện giao dịch tài chính bất thường, gia đình cần nhanh chóng liên hệ cơ quan Công an để được hỗ trợ.
Công an TP.HCM cho biết sẽ tiếp tục triển khai các biện pháp nghiệp vụ, phối hợp với các đơn vị, địa phương xác minh, truy xét những người liên quan; đồng thời tăng cường tuyên truyền, cảnh báo để người dân chủ động phòng ngừa tội phạm trên không gian mạng.