Cảnh tượng bên trong nhà hỏa táng gần 13 tỷ đồng bỏ hoang suốt nhiều năm

Tại thôn Bến Trễ, phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng, một nhà hỏa táng từng được kỳ vọng phục vụ nhu cầu mai táng nay nằm im lìm giữa cỏ cây. Công trình tọa lạc cạnh nghĩa trang nhân dân, thuộc khu vực xã Cẩm Hà, TP Hội An, tỉnh Quảng Nam cũ trước khi địa giới hành chính thay đổi. Bên trong khuôn viên rộng khoảng 2ha, những khối nhà dang dở, mái hỏng và lối đi phủ bụi tạo nên cảnh tượng hoang vắng sau nhiều năm không hoạt động. Dự án được UBND tỉnh Quảng Nam cũ phê duyệt vào tháng 6/2003, với quy mô gồm hai máy thiêu cùng nhiều công trình, khu chức năng phục vụ vận hành. Tổng mức đầu tư được xác định 12,84 tỷ đồng, chủ đầu tư là Công ty Công trình công cộng thị xã Hội An, đơn vị từng phụ trách các dịch vụ đô thị địa phương. Công trình khởi công tháng 9/2005, dự kiến hoàn thành cuối năm 2006, còn gói thầu xây lắp do Công ty CP Công trình cấp thoát nước Quảng Nam thực hiện. Tuy nhiên, dự án không thể hoàn thành theo kế hoạch vì quá trình triển khai gặp khó khăn liên quan nguồn vốn và nhân lực, khiến tiến độ liên tục kéo dài. Đến tháng 7/2009, việc thi công dừng lại, để lại nhiều hạng mục chưa hoàn thiện cùng một công trình không thể đưa vào phục vụ người dân. Từ thời điểm đó đến nay, nhà hỏa táng Hội An gần như bị bỏ quên, trong khi các hạng mục đầu tư bằng ngân sách ngày càng xuống cấp. Những hạng mục từng được xây dựng gồm khối nhà chính, nhà văn phòng, kho lưu tro cốt, nhà bảo vệ, hệ thống hạ tầng kỹ thuật, sân đường nội bộ và trạm biến áp. Sau thời gian dài không được sử dụng, cây cỏ mọc um tùm quanh các khối nhà, lan sát chân cột, tường bê tông và những khu vực vốn dành cho hoạt động vận hành. Nhiều phần mái bị hư hỏng, mất từng mảng, khiến hệ khung bên dưới lộ ra giữa không gian rộng lớn và vắng người. Bên trong một khối nhà, phần mái xuống cấp để lộ cột, dầm cùng những mảng tường xây dang dở, tạo cảm giác công trình bị thời gian bào mòn. Lối đi phủ đất và bụi, còn một số bức tường xuất hiện hình vẽ, cho thấy nơi này lâu nay thiếu sự quản lý, chăm sóc thường xuyên. Một hạng mục khác cũng chỉ còn hệ khung mái, trong khi các phần che chắn đã hư hỏng nặng và không còn bảo đảm hình dáng ban đầu. Đáng chú ý, kho lưu tro cốt bỏ không nhiều năm, cỏ dại mọc xen giữa những dãy ô bê tông, phủ kín không gian vốn được thiết kế để lưu giữ tro cốt. Phía trước cổng công trình xuất hiện rác và phế thải, còn khu vực xung quanh phát sinh tình trạng đổ rác tự phát, làm ảnh hưởng vệ sinh môi trường. Cảnh quan này khiến dự án không chỉ xuống cấp về vật chất mà còn tác động tiêu cực đến mỹ quan đô thị tại khu vực lân cận. Theo VietnamNet, nhà hỏa táng từng được kỳ vọng góp phần giảm áp lực quỹ đất mai táng ở Hội An, nhưng nay lại trở thành hình ảnh rõ nét của sự lãng phí đất đai và nguồn lực đầu tư. Sở Xây dựng TP Đà Nẵng thông tin, theo báo cáo của UBND phường Hội An Tây ngày 9/6/2026, dự án đã đầu tư nhiều hạng mục nhưng hiện xuất hiện hư hỏng do ngừng thi công kéo dài. Báo cáo cũng ghi nhận tình trạng đổ rác tự phát tại khu vực, gây ảnh hưởng đến môi trường và diện mạo đô thị, đồng thời đề xuất hướng xử lý công trình. Về tương lai dự án, Sở Xây dựng TP Đà Nẵng cho biết qua rà soát, hiện chưa có quyết định của cấp có thẩm quyền về việc dừng thực hiện nhà hỏa táng Hội An. Trước đây, UBND tỉnh Quảng Nam cũ từng chỉ đạo hoàn thiện thủ tục, quyết toán khối lượng đã thực hiện và tiếp tục đầu tư phần còn lại, nhưng các bước xử lý vẫn cần được kiểm tra đầy đủ. Sở đã đề nghị UBND phường Hội An Tây rà soát toàn bộ hồ sơ, thủ tục, trình tự đầu tư xây dựng, đồng thời quản lý hiện trạng, ngăn chặn đổ rác và bảo đảm vệ sinh, mỹ quan trong thời gian chờ phương án cuối cùng. Trên cơ sở kết quả kiểm tra, rà soát, thành phố sẽ xem xét phương án phù hợp, gồm tiếp tục đầu tư hoàn thiện, chuyển đổi công năng theo quy hoạch được phê duyệt hoặc xử lý tài sản theo quy định. Mọi lựa chọn phải bảo đảm đúng quy định về đầu tư công, quản lý sử dụng tài sản công và phù hợp quy hoạch, thay vì để công trình tiếp tục xuống cấp trong tình trạng bỏ hoang. Trước mắt, UBND TP Đà Nẵng yêu cầu UBND phường Hội An Tây tăng cường quản lý khu vực, xử lý rác tự phát, giữ vệ sinh môi trường và bảo vệ mỹ quan đô thị.