Khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tham dự các sự kiện quốc tế những năm gần đây, một quan chức với mái tóc húi cua gọn gàng thường xuyên xuất hiện cạnh ông. Người này đi cùng ông Tập đến hội nghị G20 tại Indonesia năm 2022, hội nghị cấp cao APEC ở Mỹ năm 2023 và hội nghị thượng đỉnh BRICS tại Ấn Độ tháng trước.
Trong cuộc gặp giữa Chủ tịch Tập và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi ngày 12/9, quan chức này ngồi giữa hai thứ trưởng ngoại giao Trung Quốc, nhưng không được truyền thông nhà nước đề cập danh tính. Điều này càng khiến các nhà quan sát chuyên theo dõi tình hình Trung Quốc thêm chú ý.
"Quan chức bí ẩn" trên cũng có mặt trong chuyến thăm cấp nhà nước của ông Tập đến Mỹ ngày 23-25/9 và xuất hiện tại quốc yến do Tổng thống Donald Trump tổ chức ở Nhà Trắng tối 24/9. Hình ảnh trên truyền hình Trung Quốc cho thấy người này đứng phía sau Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio.
Danh sách khách mời dự quốc yến do Nhà Trắng công bố sau đó đã giúp xác định danh tính quan chức này là Chu Hồng Húc (Zhou Hongxu), 55 tuổi, giám đốc Cục Cảnh vệ Trung ương Trung Quốc, cơ quan chuyên bảo vệ yếu nhân, có vai trò tương đương Sở Mật vụ Mỹ.
Chu Hồng Húc (ngoài cùng bên phải) tại cuộc gặp giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi ở New Delhi ngày 12/9. Ảnh: CCTV
Theo SCMP, lý lịch chính thức của Chu khá sơ lược. Ông sinh năm 1971 tại thành phố Trùng Khánh, tây nam Trung Quốc, và tốt nghiệp thạc sĩ Học viện Pháo binh Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA). Ông từng chỉ huy một trung đoàn pháo binh, là trưởng phòng huấn luyện quân sự tại Quân khu Thành Đô và phó tham mưu trưởng lục quân thuộc Bộ Tư lệnh Chiến khu miền Bắc.
Chu được cho là đảm nhận vị trí giám đốc Cục Cảnh vệ Trung ương Trung Quốc từ năm 2021. Người tiền nhiệm của Chu là Vương Thiếu Quân (Wang Shaojun), qua đời tháng 4/2023. Truyền thông Trung Quốc sau đó mới xác nhận ông Vương từng là giám đốc Cục Cảnh vệ Trung ương, nhưng không tiết lộ thông tin người kế nhiệm là ai.
Cục Cảnh vệ Trung ương được thành lập năm 1950 với trách nhiệm bảo vệ lãnh đạo cấp cao và khu Trung Nam Hải ở Bắc Kinh. Cơ quan này có cơ cấu tổ chức nằm trong Bộ Công an Trung Quốc, được biết đến với tên gọi "Cục 9", nhưng hoạt động độc lập và chịu sự chỉ đạo trực tiếp từ nội các của Chủ tịch Tập.
Theo hãng thông tấn Xinhua, ông Chu được bầu làm đại biểu dự Đại hội 20 đảng Cộng sản Trung Quốc năm 2022.
Những hình ảnh được truyền thông Trung Quốc công bố trước đây cho thấy Chu đã tháp tùng ông Tập từ nhiều năm trước. Sĩ quan cận vệ này từng ngồi sau Chủ tịch Tập khi lãnh đạo Trung Quốc hội đàm với Tổng thống Nepal Bidhya Devi Bhandari tại Kathmandu tháng 10/2019.
Chu là một trong những quan chức nổi bật ở độ tuổi 50-60 đang ngày càng xuất hiện nhiều trong các hoạt động ngoại giao cấp cao của Trung Quốc. Việc ông xuất hiện công khai ngày càng nhiều là điều đáng chú ý, trong bối cảnh đảng Cộng sản Trung Quốc dự kiến tổ chức đại hội 21 vào nửa cuối năm 2027.
Được tổ chức 5 năm một lần, đại hội là sự kiện chính trị quan trọng bậc nhất của quốc gia này. Đại hội 21 có thể mở ra một trong những đợt sắp xếp nhân sự quy mô lớn nhất, khi nhiều lãnh đạo cấp cao của Trung Quốc về hưu do giới hạn độ tuổi.
"Nếu đánh giá dựa trên những lần xuất hiện công khai, ông Chu có thể là giám đốc cảnh vệ đầu tiên tham gia các sự kiện đối ngoại cấp cao như vậy", Đặng Duật Văn, cựu phó tổng biên tập Thời báo Học tập, ấn phẩm của Trường đảng Trung ương Trung Quốc, nói với CNN.
Theo ông Đặng, việc giám đốc cảnh vệ Chu xuất hiện tại quốc yến ở Nhà Trắng có thể cho thấy ông Tập đang chủ động đưa quan chức này ra trước công chúng để có thể đảm nhận vị trí quan trọng hơn trong tương lai.
Chu Hồng Húc (ngoài cùng bên trái) đứng sau Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình khi ông trao đổi với Tổng thống Indonesia Joko Widodo tại San Francisco, bang California, Mỹ tháng 11/2023. Ảnh: AFP
Danh sách dự quốc yến tại Nhà Trắng còn có Đường Phương Dụ (Tang Fangyu), 63 tuổi, giám đốc Văn phòng Nghiên cứu Chính sách Trung ương, cơ quan tham mưu chính sách hàng đầu của đảng Cộng sản Trung Quốc.
Ông Đường là nhà lý luận kỳ cựu nhưng chỉ được biết đến trong nội bộ đảng. Ông được bổ nhiệm làm giám đốc văn phòng nghiên cứu hồi tháng 1, thay Giang Kim Quyền (Jiang Jinquan), người giữ chức này từ năm 2020. Sau đó, ông Đường thường xuyên tháp tùng Chủ tịch Tập trong các chuyến công du trong và ngoài Trung Quốc.
Như Tâm (Theo CNN, Independent, SCMP)