Cây giống ở miền Tây được lãnh đạo xã livestream, đơn hàng tăng vọt

Chị Lê Nguyễn Mỹ Huyền (Tiktoker Huyền Phi, nhà sáng tạo nội dung tại miền Tây), cho biết ban đầu chị nghĩ cây giống sẽ khó bán qua livestream hơn nông sản, trái cây... Tuy nhiên, thực tế các phiên bán hàng trước đó ghi nhận lượng đơn khá tốt. 

Chị Huyền là một trong những nông dân kiêm nhà sáng tạo nội dung tham gia livestream bán cây giống trong mô hình “Xã Thương mại điện tử - Chợ Lách Vươn Mình”. 

Sáng 21/10, Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long và UBND xã Chợ Lách phối hợp với TikTok Shop tổ chức các phiên livestream trong khuôn khổ mô hình “Xã Thương mại điện tử - Chợ Lách Vươn Mình”. Đây là chương trình được tỉnh Vĩnh Long khởi động từ tháng 8, nhằm hỗ trợ người dân ứng dụng thương mại điện tử vào sản xuất, kinh doanh, mở rộng thị trường tiêu thụ nông sản và xây dựng mô hình điểm về thương mại điện tử ở khu vực nông thôn.  

Không chỉ tham gia quảng bá, bán hàng, hoạt động còn hướng đến trang bị kỹ năng kinh doanh trực tuyến cho các nhà vườn, từ xây dựng nội dung, livestream, tư vấn khách hàng đến đóng gói, vận chuyển và xử lý đơn hàng.

Nhà vườn tăng đơn hàng nhờ livestream

Một trong những kênh thu hút người xem trong cộng đồng là Diễm Thi 1992, với nội dung ghi lại các hoạt động tại vườn, từ hái, bổ đến thưởng thức trái cây. Cách thể hiện gần gũi, mang đậm trải nghiệm miệt vườn giúp người xem có hình dung trực quan hơn về sản phẩm và không gian sản xuất. Chị Diễm Thi cho biết, khi mở kênh trung bình bán được 3.000-4.000 đơn mỗi tháng, trong đó khoảng 40% sẽ chốt qua các phiên livetream, còn lại qua các nền tảng mạng xã hội khác.

Tuy nhiên, bán cây giống qua mạng cũng có những đặc thù riêng. Khách hàng của nhà vườn đến từ cả ba miền Bắc, Trung, Nam, trong khi cây giống thường nặng, cồng kềnh và dễ bị ảnh hưởng trong quá trình vận chuyển.

Số lượng cây mỗi đơn không cố định, có khách chỉ mua một cây nhưng cũng có người đặt 10 cây hoặc nhiều hơn. Phần lớn đơn hàng khoảng dưới 15 cây. Theo nhà vườn, mỗi kiện hàng có thể nặng khoảng 5-7kg, do đó người bán phải cân đối số lượng, kích thước cây và phương án đóng gói để phù hợp với điều kiện vận chuyển.

Theo các nhà vườn, với cây giống, khách hàng không chỉ quan tâm đến giá bán mà còn muốn nhìn thấy cây thật, biết đặc điểm sản phẩm và được hướng dẫn cách chăm sóc. Việc livestream, trả lời bình luận và chia sẻ kỹ thuật vì thế không đơn thuần là hoạt động bán hàng, giúp người bán tạo dựng niềm tin và duy trì quan hệ với khách hàng.

Chị Diễm Thuý - nông dân tại xã Chợ Lách, có khoảng 2.000m² đất chuyên ươm cây giống, cho biết trước đây chủ yếu bán trực tiếp, chưa biết cách kinh doanh trực tuyến nên lượng khách và doanh số còn hạn chế. Khoảng 3 năm trở lại đây, sau khi tiếp cận hình thức livestream, vườn có thể bán khoảng 30-50 đơn mỗi ngày.

Không chỉ tiêu thụ cây giống của gia đình, nhà vườn còn kết nối, bao tiêu sản phẩm từ các vườn lân cận để đưa lên kênh bán hàng trực tuyến. Khi lượng đơn tăng, công việc cũng cần thêm người hỗ trợ chốt đơn, chuẩn bị hàng và đóng gói.

Theo nhà vườn, quá trình tham gia các lớp tập huấn đã giúp người bán từng bước làm quen với cách vận hành kênh trực tuyến, tổ chức công việc và đáp ứng lượng đơn hàng lớn hơn.

Theo chị Lê Nguyễn Mỹ Huyền, thách thức lớn là khâu đóng gói. Cây giống và hoa cần được cố định bằng bìa carton, xốp, băng keo để hạn chế xê dịch, gãy cành hoặc hư hỏng trong quá trình giao hàng. Việc này làm tăng chi phí, nhưng người bán khó có thể cắt giảm nếu muốn bảo đảm chất lượng sản phẩm khi đến tay khách.

Các nhà bán hàng cũng phải tính đến trách nhiệm bồi hoàn khi cây bị gãy, hư hỏng trong quá trình vận chuyển. “Bán được số lượng lớn thì càng phải chú trọng trách nhiệm với khách hàng”, chị Huyền nói.

Đồng thời, không phải loại cây hay kích thước chậu nào cũng phù hợp để bán trực tuyến, bởi vẫn có những giới hạn về đóng gói và vận chuyển. Dù vậy, điều kiện kinh doanh hiện nay đã thuận lợi hơn so với trước.

Chi phí trên sàn thương mại điện tử tăng cũng là một áp lực với người bán. Chị Huyền cho rằng nhà vườn phải tính toán lại giá bán, chi phí vận hành và lợi nhuận để giữ mức giá phù hợp với khách hàng.

“Chúng tôi xác định không thể vì chi phí tăng mà cắt giảm chất lượng sản phẩm”, chị nói, đồng thời cho biết người bán có thể phải chấp nhận giảm một phần lợi nhuận để giữ chân khách.

Hơn 50.000 đơn hàng được chốt

Ông Phạm Phước Trãi, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long, cho biết tính đến ngày 19/10, sau khoảng hai tháng triển khai, dự án ghi nhận hơn 50.000 đơn hàng, với hơn 70.000 sản phẩm được bán trên TikTok Shop.

Chợ Lách vốn là vùng sản xuất cây giống, hoa kiểng và trái cây lớn của Đồng bằng sông Cửu Long. Theo số liệu được địa phương cung cấp, khu vực này mỗi năm cung ứng hơn 7 triệu cây giống và khoảng 5 triệu sản phẩm hoa kiểng.

Trong kế hoạch ban đầu, địa phương đặt mục tiêu đào tạo khoảng 80 doanh nghiệp, hộ kinh doanh và nhà sáng tạo nội dung về xây dựng thương hiệu, sản xuất nội dung, livestream và vận hành thương mại điện tử.

Theo ông Phạm Phước Trãi, bên cạnh kết quả bán hàng, hoạt động quảng bá sản phẩm địa phương trên môi trường số cũng có chuyển biến tích cực. Kênh TikTok “Chợ Lách Vươn Mình” đã sản xuất hơn 1.500 video, thu hút hơn 2.000 người theo dõi và hơn 2,6 triệu lượt xem. Kết quả bước đầu cho thấy mô hình hỗ trợ các chủ thể sản xuất, kinh doanh tiếp cận thương mại điện tử, quảng bá sản phẩm và mở rộng kênh tiêu thụ.

Thời gian tới, Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long sẽ phối hợp với UBND xã Chợ Lách và các đơn vị liên quan rà soát, đánh giá kết quả thực hiện, nghiệm thu các mục tiêu, chỉ tiêu đã đề ra để làm cơ sở xem xét nhân rộng. Theo kế hoạch, năm 2027, Sở Công Thương sẽ tham mưu triển khai mô hình xã thương mại điện tử tại 3 xã khác của tỉnh Vĩnh Long.

Bà Lê Thị Hoàng Oanh, Bí thư Đảng ủy xã Chợ Lách, cho biết mục tiêu của chuỗi hoạt động không chỉ là hỗ trợ nông dân bán hàng trên các nền tảng trực tuyến, còn thay đổi nhận thức về việc ứng dụng chuyển đổi số để mở rộng đầu ra cho nông sản.

Ở giai đoạn đầu, mô hình tập trung vào cây giống; giai đoạn tiếp theo sẽ mở rộng sang hoa kiểng và nông sản đặc trưng của Chợ Lách. Địa phương cũng kỳ vọng những hộ đã thành thạo livestream, bán hàng trực tuyến sẽ tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn các hộ khác cùng tham gia, từng bước hình thành cộng đồng nhà bán hàng tại địa phương.