Quy định bắt buộc kết nối, truyền dữ liệu hợp đồng về Cục Cảnh sát Giao thông trước giờ xuất phát được xem là giải pháp căn cơ, chuyển mạnh từ kiểm tra thủ công sang giám sát số, nhằm xóa bỏ triệt để vấn nạn xe hợp đồng trá hình. Xe vận tải hành khách theo hợp đồng phải chia sẻ dữ liệu với Bộ Công a...
Sáng 30/9, Báo Xây Dựng tổ chức tọa đàm “Quy định mới trong quản lý xe hợp đồng”, với sự tham gia của đại diện Cục Cảnh sát Giao thông, Cục Đường bộ Việt Nam và Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam.
Tọa đàm tập trung làm rõ những quy định mới về quản lý phương tiện, lộ trình kết nối dữ liệu số trước chuyến đi, cũng như trách nhiệm tuân thủ pháp luật của các đơn vị kinh doanh vận tải.
Các đại biểu trao đổi về những quy định mới trong quản lý xe hợp đồng, tại tọa đàm sáng 30/9.
Tại tọa đàm, Thượng tá Nguyễn Hồng Long, Phó Trưởng phòng Hướng dẫn tuyên truyền, điều tra, giải quyết tai nạn giao thông (Cục Cảnh sát Giao thông) cho biết, xe hợp đồng là loại hình vận tải đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, thực tế đã phát sinh những trường hợp hoạt động chưa đúng bản chất, như bán chỗ cho từng hành khách, chạy theo lịch trình cố định và tổ chức đón trả khách lặp đi lặp lại tại văn phòng hoặc các điểm thuê mướn như một dạng "bến xe cóc".
"Hành vi này không chỉ tạo sự cạnh tranh không lành mạnh mà còn trực tiếp gây mất an ninh trật tự, mất an toàn giao thông do các phương tiện tranh giành khách và dừng đỗ sai quy định trên đường phố", ông Long nhấn mạnh.
Tuy nhiên, việc kiểm soát các vi phạm trên thực tế đang gặp nhiều rào cản. Đại diện cơ quan quản lý chuyên ngành, ông Đỗ Quốc Phong, Phó Trưởng phòng Quản lý vận tải (Cục Đường bộ Việt Nam) cho biết, công tác phối hợp kiểm tra liên ngành thời gian qua còn khó khăn do mang tính bị động; trong các đợt cao điểm, không ít chủ phương tiện tìm cách né tránh hoặc tạm dừng hoạt động trong thời gian lực lượng chức năng kiểm tra.
Dưới góc độ thị trường, ông Nguyễn Công Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam lý giải thêm, từ khi Nghị định 10 gộp xe du lịch vào xe hợp đồng cách đây khoảng 5 năm, loại hình này đã liên tục mở rộng phạm vi, vừa cạnh tranh với taxi, vừa lấn sang thị phần xe tuyến cố định.
Trong bối cảnh công nghệ phát triển mạnh mẽ, việc thiếu vắng công cụ kiểm soát kịp thời đã tạo kẽ hở cho các biến tướng nảy sinh, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải minh bạch hóa hoạt động vận tải bằng các giải pháp quản lý mới.
Quản lý bằng dữ liệu điện tử trước khi phương tiện hoạt động
Để khắc phục những hạn chế trong kiểm tra trực tiếp ngoài hiện trường, Nghị định 218/2026/NĐ-CP ngày 19/6/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 158/2024/NĐ-CP đã bổ sung yêu cầu truyền dữ liệu hợp đồng vận chuyển trước chuyến đi về hệ thống của Bộ Công an.
Từ ngày 1/1/2028, xe hợp đồng phải truyền dữ liệu chuyến đi về Cục CSGT để ngăn ngừa tình trạng đón trả khách sai quy định.
Làm rõ quy định này, Thượng tá Nguyễn Hồng Long cho biết, từ ngày 1/1/2028, các đơn vị kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng phải kết nối, chia sẻ dữ liệu về nội dung hợp đồng cho Cục Cảnh sát Giao thông trước khi xe thực hiện hành trình.
Dữ liệu này sẽ được dùng để đối chiếu với hoạt động thực tế của chuyến xe, phục vụ công tác tuần tra, kiểm soát và chia sẻ liên thông cho các cơ quan quản lý liên quan. Bộ Công an sẽ ban hành hướng dẫn cụ thể về yêu cầu kỹ thuật và phương thức thực hiện để doanh nghiệp kết nối trước thời điểm áp dụng.
Đánh giá về tính đột phá, ông Đỗ Quốc Phong cho rằng, việc kiểm soát thông tin chuyến đi cùng danh sách hành khách trước giờ xe chạy sẽ giúp lực lượng chức năng chuyển từ thế "chạy theo xử lý" sang chủ động phòng ngừa sai phạm, buộc xe hợp đồng phải vận hành đúng khuôn khổ pháp luật.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Công Hùng cho rằng, chuyển đổi số cần hướng tới việc kiểm soát thông tin ngay từ trước khi xe xuất phát, bao gồm số lượng và danh sách hành khách cụ thể trên xe để lực lượng chức năng chủ động phòng ngừa sai phạm. Khi dữ liệu được kết nối và đối chiếu đồng bộ, các đơn vị kinh doanh sẽ phải tổ chức vận hành đúng bản chất của loại hình xe hợp đồng, góp phần xây dựng môi trường vận tải minh bạch và bảo đảm trật tự an toàn giao thông.
Xe hợp đồng vốn ra đời để đáp ứng nhu cầu đi lại linh hoạt của người dân, doanh nghiệp, nhưng một số phương tiện đang bị sử dụng như xe khách chạy tuyến cố định. Thực trạng này được bàn luận tại tọa đàm “Quy định mới trong quản lý xe hợp đồng”, do Báo Xây Dựng tổ chức sáng 30/9. Tham dự chương trình có đại diện Cục Cảnh sát Giao thông, Cục Đường bộ Việt Nam và Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, cùng trao đổi về quản lý phương tiện và dữ liệu chuyến đi.
Thượng tá Nguyễn Hồng Long, Phó Trưởng phòng Hướng dẫn tuyên truyền, điều tra, giải quyết tai nạn giao thông thuộc Cục Cảnh sát Giao thông, nhìn nhận xe hợp đồng là loại hình vận tải thiết thực. Tuy vậy, ông cho biết một số đơn vị đang bán chỗ riêng lẻ cho hành khách, chạy theo lịch cố định, đón trả khách lặp lại tại văn phòng hoặc điểm thuê mướn. Cách làm này biến những địa điểm ấy thành dạng “bến xe cóc”, khiến hoạt động thực tế xa rời bản chất của hợp đồng vận chuyển.
Theo ông Long, việc bán chỗ và đón trả khách sai quy định không chỉ tạo cạnh tranh thiếu lành mạnh giữa các đơn vị kinh doanh vận tải. Phương tiện tranh giành khách, dừng đỗ không đúng nơi quy định trên đường phố còn gây mất trật tự và ảnh hưởng an toàn giao thông. Những vi phạm ấy không dễ xử lý chỉ bằng kiểm tra tại hiện trường, bởi lực lượng chức năng có thể khó nắm được lịch trình và hoạt động của xe từ trước.
Ông Đỗ Quốc Phong, Phó Trưởng phòng Quản lý vận tải thuộc Cục Đường bộ Việt Nam, cho biết phối hợp kiểm tra liên ngành thời gian qua còn bị động. Khi có đợt kiểm tra cao điểm, một số chủ phương tiện tìm cách né tránh hoặc tạm ngừng hoạt động trong thời gian lực lượng chức năng làm nhiệm vụ. Những trở ngại này khiến việc phát hiện vi phạm chưa kịp thời, đồng thời đặt ra yêu cầu cần có công cụ quản lý hiệu quả hơn ngoài các đợt kiểm tra trực tiếp.
Ở góc độ thị trường, ông Nguyễn Công Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, cho rằng loại hình xe hợp đồng đã mở rộng liên tục. Theo ông, từ khi Nghị định 10 gộp xe du lịch vào xe hợp đồng cách đây khoảng năm năm, nhóm phương tiện này vừa cạnh tranh với taxi, vừa lấn sang thị phần xe tuyến cố định. Công nghệ phát triển nhanh, trong khi thiếu công cụ kiểm soát kịp thời, đã tạo khoảng trống để các cách kinh doanh biến tướng xuất hiện.
Một thay đổi đáng chú ý nằm trong Nghị định 218/2026/NĐ-CP ngày 19/6/2026, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 158/2024/NĐ-CP. Quy định mới yêu cầu truyền dữ liệu hợp đồng vận chuyển lên hệ thống của Bộ Công an trước chuyến đi, nhằm hỗ trợ ngăn chặn việc đón trả khách sai quy định. Từ ngày 1/1/2028, các đơn vị kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng phải kết nối, chia sẻ nội dung hợp đồng với Cục Cảnh sát Giao thông trước khi xe khởi hành.
Thượng tá Nguyễn Hồng Long cho biết dữ liệu được gửi trước chuyến đi sẽ giúp đối chiếu thông tin hợp đồng với hoạt động thực tế của phương tiện. Thông tin này phục vụ tuần tra, kiểm soát, đồng thời có thể được chia sẻ liên thông với các cơ quan quản lý liên quan. Bộ Công an sẽ ban hành hướng dẫn cụ thể về yêu cầu kỹ thuật và phương thức thực hiện, để doanh nghiệp chuẩn bị kết nối trước thời điểm quy định được áp dụng.
Ông Đỗ Quốc Phong đánh giá việc nắm thông tin chuyến đi và danh sách hành khách trước giờ xe chạy có thể giúp lực lượng chức năng chủ động phòng ngừa. Thay vì chủ yếu xử lý sau khi vi phạm xảy ra, cơ quan quản lý có thêm cơ sở nhận diện những chuyến xe hoạt động không đúng khuôn khổ. Ông Nguyễn Công Hùng cũng nhấn mạnh chuyển đổi số cần kiểm soát thông tin từ trước khi xe xuất phát, bao gồm số lượng và danh sách hành khách cụ thể. Khi dữ liệu được kết nối, đối chiếu đồng bộ, các đơn vị vận tải sẽ phải tổ chức hoạt động đúng bản chất xe hợp đồng, góp phần minh bạch thị trường và bảo đảm trật tự an toàn giao thông.
