Bỏ qua điều hướng

“Chảo lửa” Trung Đông chưa yên bình

“Chảo lửa” Trung Đông chưa yên bình
Nguồn ảnh: Nhân Dân

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vừa tấn công và bắt giữ một tàu chở dầu tại Eo biển Hormuz, trong khi Eo biển Bab al-Mandab của Yemen cũng chứng kiến các cuộc giao tranh đẫm máu giữa lực lượng Houthi và quân đội Chính phủ Yemen. Những động thái trên thực địa cho thấy triển vọng hòa ...

IRGC viện lý lẽ rằng, tàu chở dầu mang tên Trend cắm cờ Togo tìm cách thực hiện hành trình mà Iran cho là “bất hợp pháp” qua Eo biển Hormuz. Trước đó, Cơ quan Điều hành thương mại hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) nhận được báo cáo về một sự cố an ninh xảy ra tại Eo biển Hormuz. UKMTO cho biết, thủy thủ đoàn an toàn và chưa phát hiện dấu hiệu dầu rò rỉ ra biển. Tuy vậy, UKMTO không cung cấp thêm thông tin nên hiện chưa rõ tàu Trend có phải là tàu được UKMTO đề cập hay không.

Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải chiến lược đối với hoạt động vận chuyển năng lượng toàn cầu. Vụ việc diễn ra trong bối cảnh Iran áp đặt các biện pháp hạn chế đi lại qua eo biển này sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Nhà nước Hồi giáo hồi cuối tháng 2. Iran muốn thu phí đối với các tàu đi qua và tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào những tàu Tehran cáo buộc tìm cách vượt qua eo biển mà không được sự cho phép của Iran.

Trong khi đó, cách Hormuz khoảng 2.000 km, Eo biển Bab al-Mandab cũng chứng kiến các cuộc giao tranh đẫm máu giữa lực lượng Houthi và quân đội Chính phủ Yemen. Theo đó, hơn 40 người thiệt mạng trong các cuộc giao tranh giành quyền kiểm soát những khu vực có vị trí chiến lược nhìn xuống tuyến hàng hải quan trọng này. Giao tranh bùng phát tại khu vực núi Kahbub và các vùng cao lân cận thuộc tỉnh Lahj, miền nam Yemen, sau khi Houthi mở đợt tấn công mới nhằm vào các vị trí phòng thủ của chính phủ.

Theo nguồn tin Chính phủ Yemen, ít nhất 19 binh sĩ thiệt mạng và 15 người bị thương, phần lớn do các cuộc tấn công bằng tên lửa của Houthi. Ở chiều ngược lại, Houthi cho biết, ít nhất 25 tay súng của lực lượng này thiệt mạng và một số người bị thương. Theo các quan chức hai bên, giao tranh trên bộ diễn ra đồng thời với các cuộc không kích nhằm vào lực lượng Houthi và các đơn vị tiếp viện. Houthi cáo buộc máy bay chiến đấu Saudi Arabia tiến hành hàng chục cuộc không kích, hỗ trợ lực lượng chính phủ trên mặt đất.

Trong bối cảnh rốn dầu Trung Đông vẫn chưa ngơi tiếng súng, một động thái bất ngờ của Tổng thống Mỹ Donald Trump làm lóe lên tia hy vọng về triển vọng hòa bình trong khu vực. “Ông chủ” Nhà Trắng bày tỏ hy vọng cuộc xung đột với Iran “đang đi đến hồi kết”, đồng thời cho rằng, Tehran muốn đạt được một thỏa thuận với Washington. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo sẽ cho phép một phái đoàn Iran tham dự kỳ họp Đại hội đồng LHQ được tổ chức trong tuần này, tại New York.

Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định, quyết định trên phù hợp các nghĩa vụ của nước chủ nhà, nhưng cho biết, phái đoàn Iran sẽ có quy mô nhỏ hơn năm ngoái và phải đối mặt các hạn chế về đi lại cũng như lệnh cấm mua sắm các mặt hàng xa xỉ. Thông báo của Bộ Ngoại giao Mỹ cũng bao gồm việc cho phép Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tham dự sự kiện.

Tuy vậy, Tổng thống Trump cho biết, vẫn đang cân nhắc có nối lại các cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào Iran hay không. Trong cuộc trả lời phỏng vấn qua điện thoại với Kênh 12 của Israel, Tổng thống Trump cho biết, sắp phải đưa ra một quyết định lớn về khả năng tiếp tục các hoạt động quân sự nhằm vào Iran. Ông cho biết, sẽ đưa ra quyết định sau cuộc gặp lãnh đạo các nước Vùng Vịnh. Bên lề kỳ họp Đại hội đồng LHQ. Tổng thống Trump có kế hoạch gặp Bộ trưởng Ngoại giao sáu nước thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC), gồm Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), Qatar, Bahrain, Kuwait và Oman.

Tương lai cuộc chiến tại Iran sẽ là một trong những nội dung trọng tâm của cuộc gặp. Về phía Iran, Tổng thống Masoud Pezeshkian khẳng định, Tehran sẵn sàng giải quyết những bất đồng với các nước láng giềng thông qua đối thoại. Ông Pezeshkian nhấn mạnh, Iran không mong muốn ở thế đối đầu với các nước trong khu vực. Tuyên bố được đưa ra trong cuộc gặp Chủ tịch Liên minh yêu nước Kurdistan (PUK) của Iraq Bafel Talabani tại Tehran.

Những tuyên bố mạnh mẽ của các bên liên quan mang lại tia hy vọng hòa bình dù là mong manh. Tuy nhiên, các động thái “ăn miếng trả miếng” trên thực địa lại khiến giới quan sát không dám đặt nhiều kỳ vọng vào khả năng xung đột ở khu vực Trung Đông sẽ sớm chấm dứt.

SONG MINH

Tình hình an ninh tại Trung Đông tiếp tục gia tăng căng thẳng khi lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tấn công và bắt giữ tàu chở dầu Trend mang cờ Togo tại Eo biển Hormuz với cáo buộc di chuyển bất hợp pháp. Cùng thời điểm, tại Eo biển Bab al-Mandab, các cuộc giao tranh ác liệt giữa lực lượng Houthi và quân đội Chính phủ Yemen ở tỉnh Lahj đã khiến hơn 40 người thiệt mạng. Hai sự cố liên tiếp tại các tọa độ hàng hải chiến lược này đang đe dọa nghiêm trọng tới an ninh năng lượng và tuyến đường vận tải thương mại toàn cầu. Những xung đột trên thực địa diễn ra song song với các cuộc không kích dồn dập từ phía Saudi Arabia nhằm hỗ trợ quân đội Yemen đẩy lùi đợt tiến công của Houthi. Trận chiến tại khu vực núi Kahbub ghi nhận tổn thất nặng nề cho cả hai bên, trong đó ít nhất 19 binh sĩ chính phủ và 25 tay súng Houthi đã thiệt mạng. Sự bùng nổ bạo lực đồng thời trên nhiều mặt trận đang khiến triển vọng hòa bình cho khu vực rốn dầu trở nên vô cùng mong manh. Mặc dù vậy, tín hiệu hạ nhiệt hiếm hoi xuất hiện khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nhận định cuộc xung đột với Iran đang đi đến hồi kết và Tehran muốn đạt được thỏa thuận với Washington. Phía Mỹ cũng đã cấp phép cho phái đoàn Iran, bao gồm Tổng thống Masoud Pezeshkian, tham dự kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York dù vẫn áp đặt một số hạn chế đi lại. Tuy nhiên, khả năng nối lại các đợt tấn công quy mô lớn vẫn đang được Nhà Trắng cân nhắc, khiến cục diện an ninh khu vực tiếp tục đứng trước những bước ngoặt khó lường.