Bỏ qua điều hướng

Chặt cây đổ ra đường làm chết người: Ai phải chịu trách nhiệm?

Chặt cây đổ ra đường làm chết người: Ai phải chịu trách nhiệm?
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Các luật sư cho rằng không chỉ người trực tiếp cưa cây mà cả người thuê cưa cũng có thể bị xem xét trách nhiệm.

Chặt cây đổ ra đường làm chết người: Ai phải chịu trách nhiệm? - Ảnh 2.

Đốn cây làm ngã ra đường khiến người chạy xe máy thiệt mạng - Ảnh cắt từ clip

Nhiều rủi ro khi tự ý chặt cây

Luật sư Trương Ngọc Liêu (Đoàn luật sư TP.HCM) cho biết Công an tỉnh Thanh Hóa đang khám nghiệm hiện trường để làm rõ nguyên nhân vụ việc. Đến nay chưa có kết luận chính thức về trách nhiệm của ông Nguyễn Quang Thọ - người trực tiếp cưa cây - và ông N.Q.H. - người thuê cưa cây.

Qua đoạn clip ghi lại thời điểm xảy ra vụ việc, luật sư Liêu nhận định khu vực chặt cây có khả năng không được cảnh báo, giăng dây, phong tỏa để bảo đảm an toàn cho người đi đường. Trong khi đó, đây là những yêu cầu bắt buộc khi chặt cây gần khu vực có người và xe cộ đi lại.

Đoạn clip cũng cho thấy nạn nhân đi sát làn đường bên trái, phía đối diện cây xà cừ nhưng vẫn nằm trong tầm đổ của cây. Theo luật sư, điều này cho thấy việc tính toán hướng đổ cây có sai sót.

"Dù hành vi được thực hiện với lỗi vô ý, có thể do cẩu thả hoặc quá tự tin, nhưng với hậu quả đặc biệt nghiêm trọng là làm chết người, hành vi của ông Nguyễn Quang Thọ có thể có dấu hiệu của tội vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính", luật sư Liêu nói.

Đối với ông N.Q.H., nếu điều tra xác định người này có tham gia chỉ đạo, thực hiện hoặc phối hợp trong quá trình cưa cây thì có thể xem xét trách nhiệm hình sự đối với hậu quả xảy ra.

Về dân sự, Điều 591 Bộ luật Dân sự quy định thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm gồm chi phí cứu chữa, mai táng, tiền cấp dưỡng cho người mà nạn nhân có nghĩa vụ cấp dưỡng (nếu có) và khoản bù đắp tổn thất tinh thần cho người thân thích. Mức bù đắp tổn thất tinh thần tối đa không quá 100 lần mức lương cơ sở.

Luật sư Liêu cho rằng nếu ông Thọ là người làm thuê, làm công cho ông H. thì ông H. có trách nhiệm bồi thường cho gia đình nạn nhân, đồng thời có quyền yêu cầu người làm công có lỗi hoàn trả một khoản tiền theo Điều 600 Bộ luật Dân sự. 

Nếu ông Thọ cung cấp dịch vụ độc lập thì ông Thọ hoặc pháp nhân mà ông làm việc (nếu có) là chủ thể có trách nhiệm bồi thường.

Chặt cây sát đường phải có phương án an toàn

Luật sư Trần Thị Mỹ Tín (Đoàn luật sư TP.HCM) cho rằng mọi trường hợp chặt, tỉa cây gần đường giao thông công cộng, có nguy cơ ảnh hưởng đến người, tài sản và giao thông đều phải có phương án bảo đảm an toàn, dù cây thuộc khuôn viên tư nhân hay cây xanh công cộng.

Theo luật sư, chủ cây hoặc đơn vị thi công phải đánh giá rủi ro dựa trên kích thước, tình trạng, tán và cành cây, vị trí, mật độ giao thông, thời tiết, phương án cứu hộ để lựa chọn cách xử lý phù hợp.

Đối với cây trên vỉa hè, công viên, đường nội bộ hoặc cây lớn trong khuôn viên tư nhân nhưng gần đường, người dân không được tự ý chặt, tỉa nếu có khả năng ảnh hưởng giao thông. Trường hợp này phải báo đơn vị quản lý cây đô thị hoặc chính quyền địa phương để xử lý an toàn.

Theo luật sư Tín, khi việc chặt, tỉa cây chiếm dụng lòng, lề đường hoặc ảnh hưởng dòng xe lưu thông, hoạt động này được xem xét như một công trình thi công đường bộ. 

Điều 32 Luật Đường bộ năm 2024 yêu cầu chủ cây và đơn vị thực hiện bố trí rào chắn, người phân luồng, cảnh báo giao thông, đồng thời liên hệ cơ quan quản lý tuyến đường để thống nhất phương án và thời gian thực hiện.

Từ đoạn video, luật sư Tín cho rằng cây bị nghiêng ra đường nhưng việc xử lý chỉ có hai người, một người chặt cây và một người cảnh báo xe cộ. Việc không có các biện pháp bảo đảm an toàn cần thiết tiềm ẩn nguy cơ rủi ro cao.

Nếu chưa gây thiệt hại và là cây xanh công cộng, người tự ý chặt hạ, dịch chuyển cây khi chưa được cấp phép có thể bị phạt 30 - 50 triệu đồng theo khoản 3 Điều 50 Nghị định 339/2026/NĐ-CP.

Nếu chặt cây gây chết người, trường hợp người dân tự thực hiện hoặc thuê thợ, cả chủ cây và người được thuê có thể bị xử lý về tội vô ý làm chết người theo Điều 128 Bộ luật Hình sự và phải liên đới bồi thường.

Trường hợp nhân viên chăm sóc cây xanh gây chết người, người này có thể bị xử lý theo Điều 129 Bộ luật Hình sự. Đơn vị quản lý phải bồi thường thiệt hại do lỗi của người làm công gây ra; sau đó trách nhiệm hoàn trả giữa nhân viên và đơn vị được xử lý theo quy định.

Chặt cây đổ ra đường làm chết người: Ai phải chịu trách nhiệm?   - Ảnh 2.Vụ chặt hạ cây đổ đè chết người đi đường: Gia đình tự thuê người chặt cây chết trước nhà

Theo lãnh đạo UBND xã Quảng Bình (Thanh Hóa), việc chặt hạ cây xanh đổ ra đường đè chết người là do người dân tự thuê người về chặt cây xà cừ chết trước nhà.

Một vụ đốn cây bên đường tại Thanh Hóa khiến người đi xe máy thiệt mạng đang đặt ra câu hỏi về trách nhiệm của người trực tiếp cưa cây, người thuê thực hiện và các bên liên quan. Công an tỉnh Thanh Hóa hiện khám nghiệm hiện trường, làm rõ diễn biến, nguyên nhân, đồng thời chưa công bố kết luận chính thức về trách nhiệm của ông Nguyễn Quang Thọ và ông N.Q.H. Theo thông tin Tuổi Trẻ, ông Thọ là người trực tiếp cưa cây, còn ông N.Q.H. được xác định là người thuê cưa cây trong vụ việc nghiêm trọng này. Luật sư Trương Ngọc Liêu thuộc Đoàn luật sư TP.HCM nhận định khu vực chặt cây có khả năng không được cảnh báo, giăng dây hoặc phong tỏa đầy đủ để bảo vệ người đi đường. Đây là những biện pháp bắt buộc khi chặt cây gần nơi có người và phương tiện qua lại, bởi chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Đoạn clip ghi lại sự việc cho thấy nạn nhân đi sát làn đường bên trái, phía đối diện cây xà cừ, nhưng vẫn nằm trong phạm vi cây có thể đổ xuống. Từ hình ảnh này, luật sư Liêu cho rằng việc tính toán hướng đổ cây có thể đã xảy ra sai sót, khiến thân cây rơi vào khu vực đang có phương tiện lưu thông. Hành vi của ông Nguyễn Quang Thọ, nếu được xác định thực hiện do cẩu thả hoặc quá tự tin, vẫn có thể bị xem xét dù không có chủ ý tước đoạt tính mạng. Với hậu quả làm chết người, ông Thọ có thể có dấu hiệu của tội vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính. Đối với ông N.Q.H., trách nhiệm hình sự sẽ phụ thuộc kết quả điều tra về vai trò thực tế của người này trong quá trình cưa cây. Nếu ông H. tham gia chỉ đạo, trực tiếp thực hiện hoặc phối hợp tổ chức việc đốn cây, cơ quan chức năng có thể xem xét trách nhiệm liên quan đến hậu quả đã xảy ra. Tuy nhiên, việc xác định tội danh, mức độ lỗi và quan hệ giữa các bên vẫn phải dựa trên chứng cứ, lời khai, hiện trường cùng kết luận điều tra chính thức. Về trách nhiệm dân sự, Điều 591 Bộ luật Dân sự quy định thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm bao gồm chi phí cứu chữa, chi phí mai táng và tiền cấp dưỡng cho những người mà nạn nhân có nghĩa vụ cấp dưỡng. Gia đình nạn nhân còn có thể được yêu cầu khoản bù đắp tổn thất tinh thần cho người thân thích, với mức tối đa không quá 100 lần mức lương cơ sở. Nếu ông Thọ là người làm thuê, làm công cho ông H., ông H. có thể phải bồi thường cho gia đình nạn nhân, sau đó có quyền yêu cầu người làm công có lỗi hoàn trả một khoản tiền theo Điều 600 Bộ luật Dân sự. Trường hợp ông Thọ cung cấp dịch vụ độc lập, trách nhiệm bồi thường có thể thuộc về chính ông Thọ hoặc pháp nhân nơi ông làm việc, nếu có. Luật sư Trần Thị Mỹ Tín thuộc Đoàn luật sư TP.HCM nhấn mạnh mọi hoạt động chặt, tỉa cây gần đường giao thông công cộng đều phải có phương án an toàn. Yêu cầu này áp dụng cả với cây thuộc khuôn viên tư nhân lẫn cây xanh công cộng, nếu việc xử lý có nguy cơ ảnh hưởng người đi đường, tài sản hoặc dòng xe. Theo luật sư Tín, chủ cây hoặc đơn vị thi công phải đánh giá kích thước, tình trạng, tán, cành, vị trí cây, mật độ giao thông, thời tiết và phương án cứu hộ trước khi lựa chọn cách xử lý. Người dân cũng không được tự ý chặt, tỉa cây trên vỉa hè, trong công viên, đường nội bộ hoặc khuôn viên tư nhân nếu cây lớn nằm gần đường và có thể gây ảnh hưởng giao thông. Khi gặp tình huống như vậy, người dân cần báo đơn vị quản lý cây đô thị hoặc chính quyền địa phương để việc xử lý được tổ chức an toàn. Nếu việc chặt, tỉa cây chiếm dụng lòng đường, lề đường hoặc ảnh hưởng dòng xe, hoạt động này được xem xét như một công trình thi công đường bộ. Điều 32 Luật Đường bộ năm 2024 yêu cầu chủ cây và đơn vị thực hiện bố trí rào chắn, người phân luồng, cảnh báo giao thông, đồng thời liên hệ cơ quan quản lý tuyến đường để thống nhất phương án và thời gian thi công. Từ đoạn video, luật sư Tín cho rằng cây đã nghiêng về phía đường nhưng việc xử lý chỉ có hai người, một người cưa cây và một người cảnh báo xe cộ, nên các biện pháp bảo đảm an toàn rõ ràng chưa tương xứng với rủi ro.