Châu Âu giữa làn sóng đe dọa đánh bom - Thanh Niên

Làn sóng đe dọa đánh bom giả nhắm vào máy bay và các tòa soạn báo đang gây gián đoạn hoạt động hàng không, truyền thông và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ tấn công lai trên khắp châu Âu.

Từ đầu tháng 11 đến nay, hàng loạt lời đe dọa đánh bom đã làm gián đoạn hoạt động hàng không tại nhiều nước châu Âu, buộc một số máy bay phải chuyển hướng, hạ cánh ngoài kế hoạch hoặc được máy bay tiêm kích hộ tống. Mới nhất ngày 6.11, cảnh sát Đan Mạch và CH Czech cho biết đang điều tra các lời đe dọa nhắm vào hoạt động hàng không tại sân bay ở Copenhagen và Prague. Tại Hungary và một số nước khác, máy bay chiến đấu cũng được triển khai để hộ tống các chuyến bay thương mại nhận cảnh báo đe dọa. Hôm 3.11, một du thuyền trên hành trình đến Israel cũng phải cập cảng Hy Lạp sau khi nhận lời đe dọa tương tự.

Không chỉ hàng không, các hãng truyền thông cũng trở thành mục tiêu. Đài Nova TV (Bulgaria), Đài RTÉ và báo Irish Independent (CH Ireland), cùng Sky News (Anh) đều nhận những lời đe dọa đánh bom. Một số tòa soạn phải sơ tán nhân viên hoặc tạm dừng chương trình phát sóng để lực lượng an ninh kiểm tra. Đến nay, các cuộc kiểm tra chưa phát hiện thiết bị nổ nào.

Chiến dịch phối hợp ?

Làn sóng đe dọa diễn ra trong bối cảnh châu Âu liên tiếp ghi nhận các vụ tấn công mạng nhắm vào cơ sở hạ tầng dân sự. Đáng chú ý là những vụ xâm nhập hệ thống làm lạnh tại các siêu thị ở hàng loạt nước và hệ thống bảo quản máu tại Pháp, gây gián đoạn hoạt động và đặt ra nguy cơ đối với các dịch vụ thiết yếu.

Chính phủ một số nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) như Ireland, Ý nghi ngờ những sự cố này có thể nằm trong một chiến dịch gây bất ổn rộng lớn hơn. "Ngay lúc này chúng tôi chưa thể nói liệu vụ tấn công ngân hàng máu tại Pháp, những lời đe dọa đánh bom giả nhắm vào máy bay hay các vụ tấn công nhắm vào thực phẩm có liên quan với nhau hay không. Nhưng tất cả chắc chắn cho thấy một điều: cơ sở hạ tầng dân sự của chúng ta đang bị tấn công", Thủ tướng Ý Giorgia Meloni nói.

Tuy nhiên, Cao ủy về Giao thông bền vững và du lịch EU Apostolos Tzitzikostas cho rằng những lời đe dọa đối với dân thường là không thể chấp nhận, song còn quá sớm để kết luận các sự cố có liên quan với nhau. Đồng thời, ông kêu gọi cơ quan chức năng các nước phối hợp điều tra.

Khó xác định thủ phạm

Các chuyên gia nhận định những lời đe dọa đánh bom giả có thể gây ra hậu quả lớn dù thủ phạm không phải bỏ ra nhiều nguồn lực. Những đe dọa này buộc lực lượng an ninh phải huy động nhân lực và phương tiện để ứng phó, làm gián đoạn hoạt động của các dịch vụ thiết yếu và gây tâm lý bất an trong công chúng. Theo chuyên gia Jean-Marc Rickli, Giám đốc phụ trách các rủi ro toàn cầu và mới nổi tại Trung tâm Chính sách an ninh Geneva (Thụy Sĩ), đây là một hình thức gây gián đoạn có chi phí thấp nhưng tạo ra tác động đáng kể.

Tương tự, Tổng giám đốc Công ty an ninh mạng hàng không Cyviation (Israel) Eliran Almog cho rằng sự gián đoạn các dịch vụ thiết yếu có thể gây thiệt hại kinh tế lớn và làm suy giảm lòng tin của công chúng. Theo ông, những lời đe dọa giả mạo không chỉ nhằm gây gián đoạn hoạt động hàng không mà còn có thể được sử dụng để thăm dò cách các hãng bay, sân bay và cơ quan chức năng phản ứng trước tình huống khẩn cấp.

Trong khi đó, Tổng giám đốc Công ty an ninh hàng không Dyami (Hà Lan) Eric Schouten nhận định rất khó chứng minh một quốc gia cụ thể đứng sau các vụ đe dọa đánh bom giả hoặc phá hoại hàng không. Tuy nhiên theo ông, cách thức tiến hành những hoạt động này phù hợp với phương thức tấn công lai (phương thức kết hợp đồng thời nhiều hình thức từ công nghệ đến tác động phi quân sự nhằm tối đa hóa khả năng xâm nhập, đánh lừa hệ thống phòng thủ và gây thiệt hại toàn diện) thường được các quốc gia sử dụng hoặc bảo trợ.

Châu Á chuẩn bị kịch bản ứng phó

Giữa làn sóng tấn công mạng nhắm vào hệ thống tủ lạnh tại châu Âu cùng nhiều vụ đe dọa an ninh, các quốc gia châu Á đã nhanh chóng siết chặt đề phòng. Tại Singapore, dù chưa ghi nhận vụ việc tương tự, Cơ quan An ninh mạng (CSA) khuyến cáo doanh nghiệp chủ động, đưa ngay các giao diện quản lý thiết bị từ xa ra khỏi internet công cộng và thắt chặt kiểm soát truy cập nhằm loại bỏ nguy cơ bị xâm nhập.

Trong khi đó, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae thông báo triển khai gói an ninh mạng khẩn cấp, được tài trợ ban đầu với 10 tỉ yen (63 triệu USD) có sẵn trong ngân sách chính phủ và có thể tăng thêm. Theo AFP, gói giải pháp này tập trung vào các biện pháp an ninh mạng, củng cố hệ thống điều tra, tăng cường hỗ trợ nạn nhân và ngăn chặn thiệt hại lan rộng.