Dồn dập diễn biến leo thang tại Trung Đông

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Reuters ngày 7.11 đưa tin quân đội Mỹ đang thực hiện các động thái tăng cường siết vòng vây trên bộ để chặn nguồn cung vũ khí cho Iran, ngoài lệnh phong tỏa trên biển.

Theo Reuters, quân đội Mỹ tuyên bố thành lập lực lượng “Đặc nhiệm cổng sắt” (Task Force Iron Gate), với nhiệm vụ soát dòng luân chuyển vũ khí và vật tư của Iran qua biên giới đất liền và biển Caspi. Lực lượng này sẽ đóng tại thành phố Tampa (bang Florida, Mỹ) và phối hợp với cơ quan chính phủ Mỹ để kiềm tỏa Iran. Đây được xem là động thái gây sức ép mới nhất từ Washington.

Giới quan sát cho rằng dù lệnh phong tỏa trên biển và các đợt không kích của Mỹ đã giáng đòn nặng nề cho Iran, Tehran vẫn duy trì nguồn lực và ảnh hưởng đủ khả năng đáp trả Washington và đồng minh tại Trung Đông.

Trong diễn biến khác, Đài Al Jazeera ngày 7.11 dẫn thông báo của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết lực lượng này vừa vô hiệu hóa một tàu chở hàng vì cố tình phá vỡ lệnh phong tỏa tại vịnh Oman. "Máy bay quân sự Mỹ đã bắn các loại đạn dẫn đường chính xác vào phần đuôi của con tàu sau khi lực lượng Mỹ chỉ thị thủy thủ đoàn rời khỏi các khu vực bị nhắm mục tiêu", CENTCOM viết tuyên bố trên mạng xã hội X.

Tình hình hàng hải tại Trung Đông cũng tiếp tục căng thẳng khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết 2 tàu chở dầu đã bị hư hại do trúng thủy lôi ở eo biển Hormuz. Ngoài ra, Hãng IRNA ngày 8.11 ghi nhận nhiều tiếng nổ lớn làm rung chuyển đảo Qeshm, cũng như các thành phố Jask, Sirik và Bandar Abbas ở Iran, dù chưa bên nào lên tiếng coi đây là một cuộc tấn công.

Iran còn đang rục rịch nâng cấp hệ thống tên lửa. Hãng AP đưa tin IRGC đã dỡ bỏ giới hạn tự áp đặt về tầm bắn tối đa 2.000 km đối với các dòng tên lửa đạn đạo được biên chế. Dù Iran được cho là chưa sở hữu vũ khí vượt mức này, giới chức Mỹ cảnh báo Tehran hoàn toàn có thể tận dụng công nghệ từ chương trình không gian để chế tạo tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM).

IRGC còn thông báo đang xây dựng các khu phức hợp quân sự ngầm quy mô lớn, có khả năng sản xuất và trữ vũ khí ngay cả khi bị oanh tạc. Theo Hãng Tasnim, người phát ngôn IRGC Hossein Mohebbi ngày 7.11 đã nêu “thành phố tên lửa ngầm sắp ra mắt” như một trong những thành tựu về năng lực quân sự của Tehran.

Ông Mohebbi cho biết IRGC đã nhanh chóng chuyển các dây chuyền sản xuất tên lửa và máy bay không người lái (UAV) từ mặt đất xuống các cơ sở ngầm. Ông nói động thái này cho phép Iran tiếp tục sản xuất tên lửa, trong khi các đối thủ có thể lầm tưởng kho vũ khí của Tehran đang cạn kiệt.

Trước những diễn biến leo thang, các bên trung gian đang nỗ lực tìm giải pháp để thuyết phục Washington và Tehran nhượng bộ nhằm mở ra cơ hội đạt thỏa thuận dừng xung đột.

Quân đội Mỹ vừa quyết định gia tăng áp lực toàn diện lên Iran thông qua việc thành lập lực lượng Đặc nhiệm cổng sắt (Task Force Iron Gate) đóng tại thành phố Tampa, bang Florida. Đơn vị này phối hợp chặt chẽ cùng các cơ quan chính phủ nhằm kiểm soát chặt chẽ dòng luân chuyển vũ khí và vật tư của Tehran qua biên giới đất liền lẫn biển Caspi. Động thái trên đánh dấu bước siết chặt vòng vây trên bộ tiếp nối lệnh phong tỏa hàng hải vốn đã được triển khai trước đó. Chiến sự trên biển và các vùng phụ cận đồng thời ghi nhận nhiều diễn biến nguy hiểm khi Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) dùng vũ khí dẫn đường chính xác vô hiệu hóa một tàu hàng cố vượt phong tỏa tại vịnh Oman. Căng thẳng hàng hải gia tăng nhanh chóng sau khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) xác nhận hai tàu chở dầu trúng thủy lôi tại eo biển Hormuz, kèm hàng loạt tiếng nổ lớn chưa rõ nguồn gốc làm rung chuyển đảo Qeshm cùng các đô thị ven biển Iran. Giới quan sát nhận định Tehran vẫn duy trì năng lực đáp trả đáng kể bất chấp các đòn không kích và phong tỏa liên tiếp từ Washington. Nhằm đối phó nguy cơ bị cô lập, IRGC đã dỡ bỏ giới hạn tự áp đặt về tầm bắn 2.000 km đối với tên lửa đạn đạo, làm dấy lên quan ngại từ phía Mỹ về khả năng phát triển vũ khí liên lục địa. Đại diện lực lượng này, ông Hossein Mohebbi, khẳng định Iran đang hoàn thiện các khu phức hợp quân sự ngầm quy mô lớn để bảo đảm dây chuyền chế tạo tên lửa và máy bay không người lái luôn vận hành ổn định trước các đợt oanh tạc. Trong bối cảnh đối đầu trực diện tiếp tục nóng lên, các bên trung gian quốc tế đang khẩn trương đẩy mạnh đàm phán nhằm thuyết phục cả hai phía nhượng bộ để tránh nguy cơ bùng nổ chiến sự diện rộng.