Xưởng thực hành chip bán dẫn vừa được đưa vào khai thác tại Khu Công nghệ cao TP.HCM - Ảnh: TRỌNG NHÂN
Số liệu vừa được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố tại hội nghị toàn quốc về liên kết viện nghiên cứu, trường đại học với doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển khoa học và công nghệ.
Theo báo cáo, giai đoạn 2021-2025, trong 1.451 nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp quốc gia được tổng hợp, doanh nghiệp chủ trì 181 nhiệm vụ (chiếm 12,5%). Kinh phí của các nhiệm vụ này chiếm 25,7% tổng kinh phí nhóm được thống kê.
Theo số liệu Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu 2026, chi nghiên cứu và phát triển do doanh nghiệp thực hiện tại Việt Nam tương đương 0,3% GDP. Tỉ lệ này ở Singapore là 1,3%, Trung Quốc 2,1% và Hàn Quốc 4,2%. Nhà nghiên cứu làm việc trong doanh nghiệp chiếm 27,5% tổng số nhà nghiên cứu cả nước.
Năm 2024, tỉ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo là 34,6%, chỉ 6,7% doanh nghiệp nhỏ có bộ phận nghiên cứu và phát triển.
Chỉ có 27 trong tổng số 991 doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận doanh nghiệp khoa học và công nghệ ra đời từ kết quả nghiên cứu của viện, trường (chiếm khoảng 2,7%).
Trên các sàn giao dịch công nghệ được tổng hợp đến ngày 22-8-2026 có khoảng 62.548 công nghệ chào bán nhưng chỉ ghi nhận 750 nhu cầu tìm mua. 8 tháng đầu năm 2026, các sàn báo cáo 72 giao dịch thành công, tổng giá trị hơn 11,2 tỉ đồng.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, doanh nghiệp tham gia muộn khiến yêu cầu về tính năng, giá thành và khả năng tích hợp chưa được thống nhất từ đầu.
Các bên cũng lúng túng trong định giá, xác định quyền khai thác, chia sẻ lợi ích và trách nhiệm thử nghiệm. Một số viện, trường lo ngại quyết định khai thác, góp vốn bằng kết quả nghiên cứu bị xem xét lại khi thanh tra, kiểm toán.
Ngược lại, đã có những hợp tác mang lại kết quả ứng dụng. Viện Công nghiệp Giấy và Xenluylô phối hợp với Công ty giấy Sông Đuống giúp giảm 10,8% điện năng tiêu thụ, tăng 5,09% tốc độ máy xeo. Viện Lúa đồng bằng sông Cửu Long chuyển giao giống OM 18 và OM 9577 cho Tập đoàn Lộc Trời, được chi trả 200 đồng mỗi kg giống bán ra.
Bộ đề xuất ngân sách nhà nước đồng tài trợ theo vốn doanh nghiệp thực góp gắn phân bổ kinh phí cho viện, trường với kết quả hợp tác, chuyển giao. Bộ cũng kiến nghị tạo thị trường ban đầu qua đặt hàng, mua sắm công, trong đó Nhà nước có thể làm khách hàng đầu tiên cho sản phẩm công nghệ mới.
Thời chuyển đổi số, doanh nghiệp cần gì ở sinh viên ngoài điểm?Làm thế nào để phát huy vai trò của sinh viên trong xây dựng và phát triển TP.HCM giai đoạn mới là câu chuyện mà sinh viên cùng Hội sinh viên Việt Nam TP.HCM quan tâm, bàn thảo.