Chỉ còn một phương thức xét tuyển, trường đại học lo thiếu chỉ tiêu

Tại tọa đàm góp ý sửa đổi quy định tuyển sinh đại học do Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức ngày 21/9, nhiều trường bày tỏ lo ngại trước kế hoạch thu hẹp phương thức xét tuyển trong những năm tới. Theo dự kiến được nêu, từ năm 2027, mỗi ngành hoặc chương trình đào tạo chỉ được tuyển sinh bằng tối đa ba phương thức, trước khi giảm xuống còn một phương thức từ năm 2028. Quy định này được xây dựng với mục tiêu đơn giản hóa tuyển sinh, tăng tính công bằng giữa các phương thức, đồng thời giúp việc quy đổi kết quả trở nên chặt chẽ hơn. Đại diện Đại học Hàng hải Việt Nam cho biết nhiều trường hiện vẫn sử dụng điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông làm phương thức chính, còn những lựa chọn khác giúp mở rộng nguồn tuyển. Các phương thức bổ sung cũng tạo thêm cơ hội trúng tuyển cho thí sinh, bởi mỗi em có thể sở hữu nhiều loại kết quả khác nhau trong quá trình học tập và dự thi. Vì vậy, đại diện trường nhận định việc chỉ còn một phương thức có thể đồng thời thu hẹp cơ hội của thí sinh và làm giảm nguồn tuyển đối với các trường đại học. Đại diện Phòng Quản lý Đào tạo, Cục Quân Huấn nhà trường, Bộ Tổng tham mưu cho rằng Bộ Giáo dục và Đào tạo nên duy trì ít nhất hai phương thức xét tuyển cho mỗi ngành hoặc chương trình đào tạo. Theo quan điểm này, nhiều phương thức hơn sẽ giúp bảo đảm quyền lợi của thí sinh, nhất là những người có năng lực nhưng không thể hiện tốt qua một kỳ thi duy nhất. Ông Trương Đại Lượng, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, cũng đề xuất tối thiểu hai phương thức hoặc phân bổ chỉ tiêu riêng cho từng phương thức để bảo đảm sự công bằng. Đại diện Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội đề nghị duy trì khoảng ba phương thức tuyển sinh, qua đó tạo không gian lựa chọn phù hợp cho cả cơ sở đào tạo lẫn thí sinh. Bà Nguyễn Thị Thu Hà, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Thăng Long, đồng tình với việc sửa đổi, bổ sung một số điều trong thông tư nhưng cảnh báo những khó khăn có thể phát sinh. Theo bà Hà, việc giảm số lượng phương thức có thể khiến trường khó tuyển đủ người, đồng thời làm thí sinh khó sắp xếp nguyện vọng và có nguy cơ bỏ sót những em thực sự có năng lực. Bà Hà phân tích rằng thí sinh hiện có thể sở hữu nhiều nguồn điểm, gồm kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông, học bạ, kỳ thi đánh giá năng lực và chứng chỉ quốc tế. Với kỳ thi đánh giá năng lực, số người tham dự thường không lớn, nên một phương thức duy nhất có thể khiến trường thiếu chỉ tiêu dù nhu cầu đào tạo vẫn còn. Bà đưa ví dụ một cơ sở giáo dục có 300 chỉ tiêu nhưng chỉ 100 thí sinh tham dự kỳ thi năng lực, khi đó việc giới hạn phương thức xét tuyển sẽ tạo ra khoảng trống tuyển sinh đáng kể. Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Thăng Long cũng cho rằng các trường đại học đa ngành thường có nhiều chương trình đặc thù, không dễ áp dụng một khuôn mẫu chung cho toàn trường. Nếu chỉ cho phép mỗi cơ sở giáo dục sử dụng tối đa năm phương thức chung vào năm 2027, việc bao quát các loại hình đào tạo khác nhau sẽ gặp nhiều trở ngại. Bà đề xuất quy định số phương thức tối đa theo từng cơ sở giáo dục, bảo đảm phạm vi lựa chọn tương ứng với ngành nghề và chương trình mà trường đang đào tạo. Trả lời các băn khoăn, Giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, cho biết Bộ ghi nhận đề xuất duy trì ít nhất hai phương thức thay vì chỉ một phương thức như dự thảo. Ông nhấn mạnh Bộ đang lắng nghe các trường để tiếp tục trao đổi, với mục tiêu cuối cùng là đơn giản hóa quy trình và bảo đảm mức độ công bằng cao nhất cho thí sinh. Tuy nhiên, ông giải thích càng nhiều phương thức thì việc bảo đảm công bằng giữa các phương thức càng khó, đặc biệt ở những nhóm ngành có sức hút lớn. Theo ông Thảo, dự kiến hiện nay là mỗi cơ sở giáo dục có năm phương thức xét tuyển vào năm 2027, trong khi từng ngành hoặc chương trình được dùng tối đa ba phương thức, rồi tiến tới một phương thức vào năm 2028. Trước đề xuất chia chỉ tiêu riêng cho từng phương thức, ông cho rằng cách làm này rất khó triển khai vì chưa có căn cứ phù hợp để xác định tỷ lệ phân bổ. Với nguy cơ trường không đủ chỉ tiêu nếu chỉ dựa vào một kỳ thi riêng, Bộ đang nghiên cứu khả năng liên kết một số trường tổ chức kỳ thi chung, đồng thời tiếp tục xây dựng những phương án khác, theo thông tin Dân Trí đăng tải.