Ông Nguyễn Phước Thiện - Phó chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp - cùng đoàn công tác khảo sát dự án đưa nước ngọt về vùng Gò Công - Ảnh: MẬU TRƯỜNG
Theo báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, dự án dự kiến thực hiện trong giai đoạn 2027-2030, sử dụng nguồn vốn ngân sách Trung ương và địa phương với tổng mức đầu tư khoảng 2.900 tỉ đồng.
Một trong những hạng mục quan trọng của dự án là nạo vét, cải tạo hệ thống kênh hiện hữu để hình thành tuyến dẫn nước dài khoảng 40km.
Nước sẽ được chuyển từ kênh Nguyễn Tấn Thành qua kênh Phủ Chung - Bến Chùa - kênh Bảo Định - rạch Hóc Đùng - rạch Bà Ngọt - rạch Gò Cát, Hóc Lựu - rạch Ông Văn - kênh Tân Thuận Bình đến cụm Xi phông.
Đáng chú ý, dự án dự kiến xây dựng cụm Xi phông đưa nước vượt kênh Chợ Gạo, với chiều dài khoảng 130m.
Hệ thống đường ống dự kiến sử dụng ống thép đường kính 2.000mm, thiết kế lưu lượng chuyển nước khoảng 20m³/s.
Cùng với đó là trạm bơm tăng áp kết hợp cửa cống điều tiết, nhằm bảo đảm khả năng đưa nước qua hệ thống trong những thời điểm nhu cầu sử dụng nước tăng cao.
Ở phía vùng Gò Công, dự án dự kiến đầu tư tuyến kênh chuyển nước Gò Công với tổng chiều dài nạo vét khoảng 37,4km, gồm kênh Tham Thu, kênh Trần Văn Dõng và kênh Champeaux. Tại đầu kênh Trần Văn Dõng và kênh Champeaux sẽ xây dựng các công trình cống kết hợp trạm bơm.
Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, việc đầu tư hệ thống chuyển nước ngọt cho vùng Gò Công không chỉ nhằm giải quyết tình trạng thiếu nước trong mùa khô mà còn tạo nguồn nước ổn định, lâu dài cho khu vực.
Nguồn nước được bảo đảm sẽ phục vụ sinh hoạt, sản xuất và đời sống của khoảng 500.000 người dân; đồng thời góp phần ổn định sản xuất nông nghiệp, hạn chế tác động của hạn, mặn và tạo điều kiện để khu vực Gò Công phát triển công nghiệp, đô thị, dịch vụ, du lịch biển và nông nghiệp công nghệ cao.
Dự án vì vậy được xác định là một trong những giải pháp thủy lợi quan trọng nhằm tăng khả năng chủ động nguồn nước, nâng cao năng lực ứng phó với hạn hán, xâm nhập mặn và bảo đảm an ninh nguồn nước cho vùng Gò Công trong những năm tới.
Kênh Nguyễn Tấn Thành, dự kiến nước ngọt từ đây sẽ được chuyển về vùng Gò Công với quãng đường khoảng 40km - Ảnh: MẬU TRƯỜNG
Vùng ngọt hóa Gò Công có diện tích tự nhiên khoảng 54.400 héc ta, dân số khoảng 500.000 người, được bao bọc bởi sông Cửa Tiểu, sông Vàm Cỏ và kênh Chợ Gạo.
Sau hơn 50 năm đầu tư, nơi đây đã hình thành hệ thống thủy lợi liên hoàn gồm đê biển, đê sông, cống điều tiết và mạng lưới kênh dẫn khép kín, giúp kiểm soát mặn và phục vụ sản xuất cho khoảng 44.000 héc ta đất nông nghiệp.
Nguồn nước ngọt hiện nay của vùng Gò Công chủ yếu lấy qua cống Xuân Hòa, rồi phân phối vào các tuyến kênh chính. Nhưng hiệu quả vận hành của cống này phụ thuộc lớn vào độ mặn trên sông Tiền.
Trong bối cảnh xâm nhập mặn có xu hướng lấn sâu 60-70km, nước mặn có thể bao quanh toàn vùng trong thời gian dài, khiến nguy cơ thiếu nước sinh hoạt và sản xuất ngày càng nghiêm trọng.
Tình người trong cơn hạn mặnBất kể ngày đêm, trên những trục đường hướng về vùng hạn mặn Gò Công (Tiền Giang) là những chuyến xe bồn, xe tải với dòng chữ "hỗ trợ nước ngọt miễn phí", hay "giọt nước nghĩa tình" nối đuôi nhau đưa nước ngọt về cho dân.