Liên minh châu Âu (EU) đã chính thức giới thiệu chiến lược mới về Bắc cực, với mục tiêu tăng cường an ninh, bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu và mở rộng hợp tác kinh tế, trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị gia tăng và biến đổi khí hậu diễn biến nhanh chóng tại khu vực này. Chiến lược do Ủy ban châu Âu (EC) và Đại diện cấp cao EU phụ trách chính sách đối ngoại Kaja Kallas công bố ngày 20/10.
Trong chiến lược mới, EC đánh giá khu vực Bắc cực đang ấm lên với tốc độ nhanh hơn nhiều mức trung bình toàn cầu, tác động tiêu cực đến các hệ sinh thái và cộng đồng địa phương.
Tuy nhiên, các tuyến hàng hải mới và khả năng tiếp cận ngày càng thuận lợi đối với nguồn tài nguyên trong khu vực lại làm thay đổi cục diện an ninh và kinh tế, góp phần làm gia tăng căng thẳng địa chính trị và cạnh tranh chiến lược.
Chiến lược xác định 4 mục tiêu ưu tiên chính: Tăng cường an ninh và khả năng chống chịu; ứng phó biến đổi khí hậu; thúc đẩy thịnh vượng; tạo cơ hội cho người dân và cộng đồng tại Bắc cực.
Theo đó, EU phối hợp với các nước thành viên, các đối tác tại Bắc cực và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) để nâng cao năng lực sẵn sàng ứng phó, bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu và tăng cường khả năng hoạt động trong điều kiện khắc nghiệt tại khu vực, trong đó có việc mở rộng năng lực đóng và vận hành tàu phá băng của châu Âu.
EU dự kiến thành lập một trung tâm an ninh hàng hải để hỗ trợ các nước thành viên và đối tác chia sẻ thông tin, nâng cao năng lực giám sát hoạt động trên biển.
Trong lĩnh vực kinh tế, EU hướng tới kết nối hạ tầng châu Âu, gồm cảng biển, đường sắt, các đầu mối năng lượng và mạng lưới kỹ thuật số, với những mạng lưới vận tải và thương mại đang hình thành tại Bắc cực.
EU cam kết tăng cường nghiên cứu, quan trắc và giám sát khí hậu để cải thiện dự báo, nâng cao an toàn hàng hải và hỗ trợ các nỗ lực thích ứng với biến đổi khí hậu.