Binh sĩ Nga tham chiến ở Ukraine (Ảnh: AFP/Getty Images).
Ukraine ra lệnh ngừng bắn tạm thời
Quân đội Ukraine đã nhận lệnh ngừng giao tranh từ ngày 5-8/9, Ukrainska Pravda ngày 4/9 dẫn các nguồn tin quân sự cho biết.
Lệnh ngừng bắn này diễn ra trong bối cảnh các đặc phái viên Mỹ là Steve Witkoff và Jared Kushner chuẩn bị đến thăm Kiev và Moscow trong vài ngày tới để thảo luận về đề xuất chấm dứt xung đột.
Các nguồn tin cho biết, việc tạm dừng hoạt động giao tranh sẽ bắt đầu vào lúc 0h ngày 5/9 và kéo dài đến hết ngày 8/9.
Được biết, việc tạm dừng giao tranh là đề xuất đơn phương từ phía Ukraine, mặc dù chưa có thỏa thuận ngừng bắn chính thức nào được công bố.
Trước đó, Tổng thống Volodymyr Zelensky xác nhận rằng ông Witkoff và ông Kushner sẽ đến Kiev vào ngày 6/9 sau khi thăm Moscow, như một phần trong nỗ lực ngoại giao của Washington nhằm chấm dứt cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine.
Chuyến thăm dự kiến này sẽ là lần đầu tiên hai đặc phái viên đến Ukraine.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng xác nhận hai đặc phái viên sẽ lên đường vào cuối tuần này để tham gia đàm phán giữa Ukraine và Nga. Ông cho biết các đặc phái viên mang theo một đề xuất nhằm chấm dứt cuộc chiến.
"Vấn đề này cần phải được giải quyết... Tôi đã cử (2 đặc phái viên) Steve Witkoff và Jared Kushner", ông Trump nói và bày tỏ hy vọng, "chúng tôi cử họ đến để xem liệu có thể đạt được kết quả nào không. Và rất có thể chúng tôi sẽ làm được điều đó".
Ông Zelensky cũng cam kết rằng Ukraine sẽ không thực hiện các cuộc không kích nhắm vào Nga trong thời gian diễn ra chuyến thăm nhằm đảm bảo an toàn cho phái đoàn Mỹ, đồng thời kêu gọi Moscow cũng hành động tương tự.
Nga đã đáp lại đề xuất ngừng bắn của Ukraine bằng các đợt tấn công sử dụng UAV phản lực. Ngay sau khi qua thời điểm nửa đêm tại Kiev, còi báo động phòng không lại vang lên khi Không quân Ukraine cảnh báo nhiều mục tiêu đang bay về phía thành phố.
Ukraine dọa "khóa" không phận Nga: Diễn biến mới
Trong một thông báo ngày 4/9, hãng hàng không Air Tanzania cho biết họ đã tạm thời đình chỉ các chuyến bay giữa Dar es Salaam (thủ đô của Tanzania) và Moscow vì "lý do an toàn".
"Quyết định này được đưa ra sau khi đánh giá rủi ro định kỳ đối với môi trường vận hành dọc theo tuyến bay", thông báo nêu rõ và chỉ ra rằng, "các yếu tố an toàn luôn được ưu tiên hàng đầu so với lợi ích thương mại".
Việc đình chỉ diễn ra sau khi chuyến bay TC 422 của Air Tanzania, khởi hành từ Zanzibar đến Moscow, buộc phải chuyển hướng đến St. Petersburg vào ngày 3/9 thay vì hạ cánh tại sân bay quốc tế Vnukovo ở Moscow, do không phận quanh thủ đô bị đóng cửa.
Air Tanzania là hãng hàng không đầu tiên đình chỉ các chuyến bay đến thủ đô Nga sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cảnh báo trong bài phát biểu tối 1/9 rằng "không phận Nga sẽ thực sự bị đóng cửa".
"Không phận Nga đang trở nên hoàn toàn không an toàn", ông Zelensky nói.
Tổng thống Ukraine nói thêm rằng nước này sẽ không nhắm mục tiêu vào máy bay dân sự, nhưng sự hiện diện của UAV Ukraine gây ra mối đe dọa đáng kể đối với hoạt động hàng không dân dụng.
Nga bắt đầu tập kích trung tâm đầu não ra quyết định ở Kiev
Trang tin Rybar cho biết, trong 24 giờ qua, quân đội Nga (RFAF) tiến hành các cuộc tập kích vào khu vực Kiev. Một số trung tâm hậu cần tại Brovary và một nhà kho khác ở Sviatopetrivske đã bị đánh trúng. Đáng chú ý nhất là cuộc tấn công chính xác vào văn phòng của người đứng đầu SBU (Cơ quan An ninh Ukraine) tại thủ đô Kiev ngay trong giờ làm việc.
Một bãi tập kết xe tải ở Dachne, vùng Odessa, đã bị đánh phá. UAV Nga cũng gây hư hại cho 2 đầu máy xe lửa tại vùng Dnipropetrovsk. Ở Mykolaiv, một trung tâm thương mại Epicentr khác đã trở thành mục tiêu; cơ sở này bị tấn công 2 lần chỉ trong 1 ngày.
Dự kiến Nga sẽ tiến hành thêm các cuộc không kích quy mô lớn trong những ngày tới, đặc biệt nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng và các trung tâm hậu cần.
Quân đội Ukraine (AFU) thực hiện cuộc tập kích quy mô lớn vào Sochi gây thiệt hại cho các tòa nhà dân cư và một số kho dầu nằm trong thành phố. Nhiều đợt UAV đã bị phòng không Nga bắn hạ gần Sevastopol trên bán đảo Crimea, không có thương vong nào được ghi nhận trong các sự việc này. Trong nhiều ngày liên tiếp, Ukraine đã cố gắng mở đường bay tấn công về phía thủ đô Nga. Hơn 60 UAV bị bắn hạ tại khu vực Moscow trong 24 giờ qua.
Trên thực địa, tại mặt trận Kupyansk, lực lượng Kiev đang cố gắng chọc thủng phòng tuyến để tiến về Dvorichna và tiếp cận sông Oskil. Giao tranh ác liệt vẫn tiếp diễn ngay tại trung tâm thành phố, khi AFU thường xuyên mở các cuộc tấn công về phía ngoại ô phía tây.
Quân đội Ukraine phản công theo các mũi tên xanh, cố gắng cắt đứt bàn đạp của lực lượng Nga ở bờ tây sông Oskil trên khu vực phía bắc Kupyansk (Ảnh: Rybar).
Trên mặt trận Dobropillia, Cụm tác chiến Trung tâm RFAF đã thiết lập được chỗ đứng chân tại làng Dobropillia, nằm ở phía nam thành phố cùng tên. Đồng thời, lực lượng Moscow đang nỗ lực mở rộng vùng kiểm soát ở sườn phía đông mặt trận và đẩy lùi đối phương khỏi Annovka.
Chiến dịch tấn công tại vùng Donbass cũng đang gia tăng cường độ, với việc quân đội Nga tiếp tục đạt được những bước tiến đã được xác nhận, đặc biệt là ở phía đông bắc Dobropilia. Tại đây, binh sĩ Nga đã chiếm được một số thị trấn trong những tuần gần đây, kênh Military Summary cho hay.
Đồng thời, các cuộc tấn công khác cũng đang diễn ra theo hướng khu vực đô thị, khi thị trấn có vị trí chiến lược quan trọng là Nykonorivka đã thất thủ. Việc chiếm được nơi này mở đường cho RFAF triển khai các đợt thâm nhập sâu hơn về phía Sloviansk và Kramatorsk.
Gần Mykolaivka - thị trấn cuối cùng trước khi đến Sloviansk - những hình ảnh mới đã được công bố cho thấy các vị trí của Ukraine đang được củng cố và bảo vệ.
Nga bao vây Ukraine ở đông bắc vùng Kharkov
Theo trang tin Readovka, quân đội Nga đã chính thức khép vòng vây quanh các đơn vị Kiev tại khu vực đông bắc huyện Vovchansk thuộc vùng Kharkov.
Tập đoàn quân số 14 thuộc Cụm tác chiến phương Bắc RFAF đã kết nối thành công với các đồng đội từ Tập đoàn quân 11 tại khu vực giữa 2 làng Nefedovka và Sliznevo. Chiến dịch bao vây lực lượng Kiev ở phía đông bắc huyện Vovchansk, vùng Kharkov, đã hoàn tất.
Bộ Quốc phòng Nga báo cáo rằng khoảng 2.000 binh sĩ Ukraine - bao gồm các đơn vị từ 3 phân đội biên phòng (được triển khai như các lữ đoàn bộ binh cơ giới) thuộc Cơ quan Biên phòng Nhà nước Ukraine và 2 lữ đoàn cơ giới của quân đội Ukraine (Lữ đoàn 129 và 159) - đang bị bao vây.
Nói cách khác, xét về quân số bị vây hãm, quân đội Nga đã cô lập được một lực lượng tương đương ít nhất một trung đoàn chính quy của Ukraine.
Sáng 4/9, truyền thông Nga, dẫn nguồn tin từ lực lượng Moscow xác nhận vòng vây đã được dọn sạch. Theo đó, các đơn vị Kiev ngừng kháng cự. Tuy nhiên, không phải tất cả binh sĩ Ukraine đều hành động theo lẽ thường, bởi lẽ vẫn có những nhóm bộ binh lẻ tẻ rút chạy về phía nam, nhưng tất cả những ai từ chối đầu hàng đều bị RFAF loại bỏ.
Song, những bằng chứng nêu trên không đồng nghĩa với việc mọi chuyện sẽ kết thúc nhanh chóng trong ngày một ngày hai. Vòng vây này khá rộng lớn, bao trùm hàng chục km2, bao gồm các khu dân cư, công sự dã chiến cũng như hàng loạt hầm trú ẩn chứa khí tài, vũ khí và đạn dược.
Việc dọn dẹp những khu vực rộng lớn với cơ sở hạ tầng quân sự dã chiến như vậy đòi hỏi thời gian, đặc biệt là khi tính đến nguy cơ hiện diện của các bãi mìn.
Sau khi hoàn tất việc bao vây đối phương, Cụm tác chiến phương Bắc RFAF sẽ đối mặt với mục tiêu tiếp theo: khu vực phòng thủ kiên cố Velykyi Burluk của Ukraine. Giờ đây, Bộ chỉ huy Kiev sẽ dốc toàn lực ngăn chặn nguy cơ bị đánh tạt sườn từ phía tây tại Velykyi Burluk. Nếu để xảy ra tình trạng này, họ sẽ đối mặt với nguy cơ bị bao vây, dẫn đến khả năng sụp đổ toàn bộ tuyến phòng thủ tại khu vực phía đông tỉnh Kharkov.
Hai cánh quân Nga được cho là đã bắt tay với nhau, khép chặt vòng vây rộng khoảng 400km2 đối với nhóm đơn vị Ukraine ở đông bắc Kharkov (Ảnh: Readovka.
Cần lưu ý rằng trước đó, Bộ chỉ huy Kiev đã nỗ lực ngăn chặn việc lực lượng của mình bị bao vây tại huyện Vovchansk bằng cách cố gắng mở rộng hành lang đột phá thông qua một loạt đợt phản công. Tuy nhiên, khi nhận thấy tình hình đã xấu đi đến mức không thể đảo ngược, họ quyết định bảo toàn lực lượng để phòng thủ tại khu dân cư đô thị Prikolotne và các vị trí nằm về phía tây khu vực này.
Khu dân cư kể trên thực chất là một phần trong tuyến phòng thủ trải dài của Ukraine, bắt đầu từ bờ đông sông Seversky Donets, chạy dọc theo sông Polna và kết thúc tại Prikolotne. Ở phía nam sông Polna, dù AFU đã chuẩn bị các tuyến phòng thủ, nhưng các cứ điểm lại bố trí rất thưa thớt dọc theo tuyến đường nông thôn 0-210823. Ngoài khu vực này, họ hầu như không còn lực lượng hay công sự nào đáng kể.
Do đó, mục tiêu chính của Bộ chỉ huy Kiev tại khu vực này là ngăn chặn Cụm tác chiến phương Bắc RFAF chọc thủng các tuyến phòng thủ dọc theo sông Polna và hệ thống công sự dọc theo tuyến đường nông thôn nêu trên.
Quân đội Ukraine hiện có nguồn lực rất hạn chế: nếu để mất các tuyến công sự do công binh xây dựng ở phía tây bắc và phía tây Velykyi Burluk, hệ thống phòng thủ của họ tại huyện Velykyi Burluk chắc chắn sẽ sụp đổ.
Nga chọc thủng phòng tuyến Dobropillia
Cụm tác chiến Trung tâm RFAF tiếp tục chọc thủng tuyến phòng thủ của đối phương ở khu vực tiếp cận Dobropillia. Các nhóm xung kích đi đầu đã tiến tới rìa phía đông của ngôi làng cùng tên - nằm ở phía nam thành phố - và đang tiến dần vào trung tâm khu dân cư này một cách có hệ thống, trang tin Rybar cho hay.
Một đoạn thuộc tuyến phòng thủ cũ của AFU dọc theo khe núi Vodyanoy cũng đã nằm dưới sự kiểm soát của RFAF. Việc chiếm được các công sự và dải cây xanh tại đây mang lại cho các nhóm xung kích những vị trí tương đối an toàn để tập trung lực lượng và triển khai các đợt tấn công tiếp theo vào các cứ điểm của Ukraine tại cả 2 ngôi làng.
Một nửa khu vực dân cư tại Matyashevo hiện đã nằm dưới sự kiểm soát của Nga, trong khi Krasnopodolye vẫn hoàn toàn nằm trong "vùng xám". Tuy nhiên, do các cuộc tấn công liên tục bằng UAV và máy bay chiến đấu của Nga vào các vị trí tại Dobropillia, quân đội Ukraine không thể điều động đủ lực lượng dự bị đến khu vực này để ổn định tình hình.
Xa hơn về phía nam, lực lượng Moscow đang dần mở rộng vùng kiểm soát dọc theo tuyến Novogrishino - Mirnoye. Điều này rất quan trọng để bảo đảm an toàn cho các tuyến đường tiếp tế hậu cần tại khu vực Shevchenko, nơi đóng vai trò là trung tâm hậu cần then chốt cho các đơn vị RFAF đang tiến về Dobropillia từ hướng nam.
Tình hình ngày càng xấu đi đối với Ukraine ở Dobropillia khi quân đội Nga đột kích theo các mũi tên đỏ, liên tục mở rộng vùng kiểm soát và thọc sâu vào trung tâm thành phố (Ảnh: Rybar).
Ở sườn phía đông của trục tiến công này, Cụm tác chiến Trung tâm RFAF đang nỗ lực giành chỗ đứng tại Annovka và thiết lập các tuyến tiếp tế ổn định cho các nhóm đi đầu. Các khu vực dân cư còn lại tại đây sẽ cho phép họ tập trung lực lượng xung kích một cách kín đáo và tiến về phía Dobropillia.
Tình hình gần Rubezhnoye vẫn còn nhiều khó khăn. Ukraine thường xuyên tổ chức phản công nhằm cắt đứt các đơn vị Moscow khỏi tuyến tiếp tế và ngăn cản họ bám trụ vững chắc tại các dải cây xanh xung quanh.
Việc thiết lập các tuyến phòng thủ ổn định tại khu vực này có ý nghĩa sống còn đối với Cụm tác chiến Trung tâm. Điều này không chỉ giúp bảo vệ sườn cho các đơn vị đang tiến về Annovka mà còn tạo thành "gọng kìm" bên trái trong chiến dịch bao vây các vị trí của AFU tại khu vực Zolotoy Kolodets.
"Mũi dao" kề sát cụm siêu đô thị Sloviansk và Kramatorsk
Vào ngày 4/9, Bộ Quốc phòng Nga thông báo Cụm tác chiến phương Nam RFAF đã giành quyền kiểm soát khu định cư Nikonorovka (Zapovednoye), nằm cách Sloviansk và Kramatorsk 8km. Việc chiếm được ngôi làng này tạo ra một mũi thọc sâu hơn nữa vào các khu vực phòng thủ kiên cố cuối cùng của Ukraine ở vùng Donbass, trang tin Military Chronicles nhận định.
Nếu lực lượng Moscow có thể tạo ra một mũi thọc đủ sâu giữa Sloviansk và Kramatorsk, điều này có khả năng làm gián đoạn sự phối hợp giữa hai trung tâm phòng thủ chủ chốt của đối phương, gây áp lực lên lực lượng dự bị, buộc AFU phải đối phó với nhiều mối đe dọa cùng lúc.
Trong kịch bản lý tưởng đối với bên đang tiến công (Nga), hệ thống phòng thủ thống nhất sẽ bắt đầu bị chia cắt thành các khu vực ít có sự liên kết với nhau, mặc dù chưa rõ liệu đây có phải là mục tiêu hiện tại của Bộ chỉ huy Moscow hay không.
Quân đội Nga đột kích theo các mũi tên đỏ, thọc các "mũi dao" nguy hiểm vào cụm đô thị Sloviansk - Kramatorsk (Ảnh: Military Chronicles).
Giá trị chiến lược của việc chiếm Nikonorovka - và rộng hơn là đà tiến công về phía 2 thành phố lớn cuối cùng tại Donbass do AFU kiểm soát - không chỉ nằm ở việc tạo ra một "mũi dao", mà còn ở độ sâu của sự thâm nhập và cách nó làm thay đổi tính gắn kết tổng thể của hệ thống phòng thủ Ukraine.
Động thái này có thể gây khó khăn cho việc tái triển khai lực lượng dự bị, làm giảm chiều sâu phòng thủ, đồng thời khiến Bộ chỉ huy Kiev phải cùng lúc bảo vệ nhiều hướng tấn công khác nhau.
Tình huống này có thể tạo tiền đề cho một đợt cơ động của Nga trên một trong các hướng đó, dẫn đến việc các nhóm xung kích thâm nhập và mở màn cho giao tranh trong đô thị. Tuy nhiên, cũng có khả năng RFAF đang theo đuổi một chiến lược khác để chiếm Kramatorsk và Sloviansk.