Sáng 22/10, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình Quốc hội dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).
Theo tờ trình của Chính phủ, sau 2 năm thi hành, Luật Đất đai 2024 có nhiều đổi mới quan trọng, song thực tế còn bộc lộ vướng mắc, bất cập. Do đó, việc sửa đổi luật để khơi thông nguồn lực đất đai trong bối cảnh đất nước phấn đấu tăng trưởng hai chữ số là cấp thiết.
Một trong những nội dung thay đổi quan trọng tại dự luật là về tài chính đất đai, giá đất. Chính phủ đề xuất bỏ quy định về giá đất cụ thể và tổ chức tư vấn xác định giá đất. Thay vào đó, giá đất sẽ do Nhà nước quyết định, việc định giá phải đảm bảo 4 nguyên tắc.
Các nguyên tắc gồm: trung thực, khách quan, công khai, minh bạch, phù hợp mục tiêu phát triển từng thời kỳ; đúng trình tự, thủ tục định giá đất. Việc định giá đất sẽ dựa trên dữ liệu đất đai, chuyên ngành có liên quan, và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất, nhà đầu tư.
Chính phủ cũng đề xuất bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất (K) do HĐND cấp tỉnh quyết định 3 năm một lần theo các nguyên tắc kể trên. Ngoài ra, bảng giá đất, hệ số K có thể được xem xét sửa đổi, bổ sung khi có thay đổi về hạ tầng, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, địa giới đơn vị hành chính, tên khu vực, vị trí, tên đường, phố...
Theo quy định hiện hành, HĐND cấp tỉnh có trách nhiệm quyết định, điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung bảng giá đất hàng năm để áp dụng từ 1/1 năm tiếp theo.
Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đọc tờ trình Quốc hội dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi), sáng 22/10. Ảnh: Cổng thông tin điện tử Quốc hội
Cũng tại dự thảo, bảng giá, hệ số K sẽ được sử dụng đồng bộ trong các trường hợp như tính khoản thu ngân sách từ đất đai, xác định giá khởi điểm để đấu giá đất, bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Đồng thời, đây cũng được đề xuất là căn cứ để tính giá trị quyền sử dụng đất khi chuyển đơn vị sự nghiệp công lập thành doanh nghiệp hay chuyển doanh nghiệp do Nhà nước nắm 100% vốn điều lệ thành công ty cổ phần.
Bảng giá đất, hệ số K cũng là một trong các căn cứ để xác định thuế, phí, lệ phí liên quan đến quản lý, sử dụng đất.
Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đề nghị Chính phủ chỉ đạo việc xây dựng bảng giá đất, hệ số K, tỷ lệ tính tiền sử dụng, thuê đất phải đảm bảo khả năng tiếp cận với người chưa có quyền sử dụng đất đai. Cơ quan soạn thảo cũng cần bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất về hiệu lực với Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Nhà ở có nhiều chính sách có liên quan, tránh vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện.
Nhà nước thu hồi đất bỏ hoang trong trường hợp nào?
Tại dự thảo, Chính phủ lần đầu đưa vào khái niệm đất bỏ hoang là đất đã được Nhà nước giao đất, cho thuê đất mà không đưa vào sử dụng liên tục trong một thời gian nhất định.
Đất bỏ hoang dự kiến bị thu hồi trong hai trường hợp vi phạm pháp luật về đất đai. Thứ nhất, đất nông nghiệp không được sử dụng liên tục quá 24 tháng và đã bị xử phạt vi phạm hành chính mà không đưa đất vào sử dụng theo thời hạn ghi trong quyết định xử phạt.
Thứ hai, đất để thực hiện dự án nhưng không hoặc chậm sử dụng, Nhà nước sẽ thu thêm một khoản bổ sung ngoài tiền sử dụng, thuê đất chủ đầu tư phải nộp. Khoản thu này được tính lũy tiến, tăng dần hàng năm. Nhà nước sẽ thu hồi đất nếu quá 60 tháng chủ đầu tư vẫn không đưa đất vào sử dụng.
Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) gồm 3 chương, 112 điều - giảm 148 điều so với luật hiện hành. Quốc hội sẽ tiếp tục thảo luận tại tổ về dự luật này trong hôm nay, thảo luận tại hội trường ngày 29/10. Dự luật này được Quốc hội xem xét, biểu quyết thông qua vào 21/11.
Anh Tú