Wall Street Journal ngày 14/10 dẫn lời nhiều nguồn tin am hiểu cuộc điều tra tiết lộ chính quyền Tổng thống Donald Trump đang rà soát hồ sơ nhập cư của gia đình nghị sĩ Ilhan Omar, chính trị gia đảng Dân chủ tại bang Minnesota, và đã yêu cầu hơn 12 người, trong đó có các họ hàng của bà, cung cấp lời khai trước đại bồi thẩm đoàn.
Cuộc điều tra tập trung vào quá trình bà Omar, 44 tuổi, nhập tịch sau khi đến Mỹ xin tị nạn. Cuộc điều tra diễn ra vài ngày sau khi các đặc vụ liên bang khám xét nhà riêng của bà Omar tại Washington ngày 12/10.
Bộ Tư pháp Mỹ xác nhận các đặc vụ Cục Điều tra An ninh Nội địa (HSI), thuộc Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE), đã thực thi lệnh khám xét được tòa án phê chuẩn, nhưng không tiết lộ chi tiết điều tra. Điện thoại, máy tính cá nhân, sổ ghi chép và hộ chiếu của bà Omar đã bị thu giữ.
Văn phòng nữ nghị sĩ mô tả đây là bước leo thang chưa từng có của chính quyền Trump nhắm vào các đối thủ chính trị. "Tổng thống Trump muốn loại bỏ một trong những tiếng nói cấp tiến hiệu quả nhất tại quốc hội. Cuộc điều tra này không có bất kỳ cơ sở nào", văn phòng của bà Omar tuyên bố.
Đặc vụ Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) khám xét nhà riêng của nghị sĩ Dân chủ Ilhan Omar tại thủ đô Washington ngày 12/10. Ảnh: AP
Nghi vấn khai gian tuổi
Bà Omar sinh năm 1982 tại Mogadishu, Somalia, đến Mỹ năm 1995 sau thời gian sống trong trại tị nạn ở Kenya, rồi trở thành công dân Mỹ năm 2000.
Theo các nguồn thạo tin, trọng tâm của cuộc điều tra là nghi vấn bà Omar hoặc người bố quá cố Nur Omar Mohamed thời điểm đó đã khai tuổi của bà là 17, thay vì 18 trong đơn xin nhập tịch. Nếu bà Omar dưới 18 tuổi vào năm 2000, luật pháp Mỹ quy định bà được nhập tịch theo hồ sơ của bố mà không phải thực hiện quy trình riêng.
Ông Mohamed qua đời năm 2020 ở tuổi 67 do các biến chứng liên quan Covid-19, khiến việc thu thập bằng chứng càng thêm phức tạp.
Leon Fresco, từng là quan chức cấp cao phụ trách nhập cư tại Bộ Tư pháp Mỹ dưới thời cựu tổng thống Barack Obama, nhận định diễn tiến điều tra sẽ phụ thuộc vào khả năng tìm được bằng chứng cho thấy có phải chính bà Omar cố ý khai sai tuổi hay không.
"Điều đó sẽ khiến việc truy tố dễ hơn rất nhiều. Nhưng dù theo hướng nào, cuộc điều tra này không phải con đường bằng phẳng", ông nói.
HSI từng xem xét cáo buộc tương tự nhắm vào bà Omar dưới thời chính quyền cựu tổng thống Joe Biden nhưng không tiếp tục do thiếu bằng chứng gian lận. Trước đó, bà Omar cũng nhiều lần bác bỏ cáo buộc gian lận nhập cư.
Việc tước quốc tịch Mỹ không thể được thực hiện chỉ bằng quyết định hành chính. Bộ Tư pháp phải khởi kiện tại tòa án liên bang và chứng minh người bị điều tra đã khai man thông tin để có được quốc tịch.
Hạ nghị sĩ Dân chủ Ilhan Omar, bang Minnesota, họp báo ngày 28/1 tại Minneapolis. Ảnh: AP
Bà Omar lần đầu được bầu vào Hạ viện bang Minnesota năm 2016 và trở thành nghị sĩ liên bang năm 2018. Bà đại diện khu vực bầu cử số 5 của Minnesota, bao gồm thành phố Minneapolis, nơi có một trong những cộng đồng người gốc Somalia lớn nhất nước Mỹ.
Bà từ lâu là mục tiêu công kích của ông Trump và các đồng minh vì nguồn gốc Somalia cùng lý lịch nhập cư. Tổng thống nhiều lần kêu gọi trục xuất nữ nghị sĩ, đồng thời nhắc tới bà trong các thông điệp siết nhập cư.
Tại cuộc mít tinh ở Ohio tối 12/10, đám đông đã đồng thanh hô "trục xuất" sau khi ông Trump đề cập tới trường hợp của Omar cùng những người nhập cư gốc Somalia. Tổng thống cáo buộc cộng đồng gốc Somalia tại Mỹ "gian lận đủ đường" và khẳng định sẽ không chấp nhận để tình trạng đó tiếp diễn.
Nữ nghị sĩ cũng đang là mục tiêu của nhiều cuộc điều tra do đảng Cộng hòa dẫn đầu. Một vụ bê bối gian lận phúc lợi tại bang Minnesota, với nhiều bị cáo là người gốc Somalia, khiến những tranh cãi về bà Omar gia tăng. Tuy nhiên, một cơ quan giám sát quốc hội phi đảng phái trước đó đã kết luận bà không liên quan tới sai phạm ở Minnesota.
Thanh Danh (Theo Al Jazeera, WSJ, AP)