"Chúng tôi đã sử dụng hệ thống tên lửa bờ Neptune để tập kích sân bay quân sự Borisoglebsk ở tỉnh Voronezh đêm 14/10. Các vụ nổ thứ cấp và hỏa hoạn đã xảy ra tại sân bay", hải quân Ukraine cho biết trong thông báo hôm nay.
Lực lượng này ban đầu tuyên bố phá hủy 6 tiêm kích bom Su-34M và thiết bị kỹ thuật hỗ trợ, nhưng sau đó điều chỉnh lại thành "đánh trúng" số máy bay trên. "Thông tin đang được làm rõ", hải quân Ukraine cho biết, nhấn mạnh cuộc tấn công đã làm suy yếu sức mạnh của không quân Nga và sẽ khiến đối phương giảm cường độ triển khai máy bay chiến thuật.
Ukraine tuyên bố dùng tên lửa Thần biển phá hủy 6 máy bay Nga
Vụ nổ tại khu vực được cho là sân bay Borisoglebsk trong video đăng ngày 15/10. Video: X/Osinttechnical
Tổng thống Volodymyr Zelensky sau đó tuyên bố Ukraine đã sử dụng phiên bản tăng tầm của tên lửa Neptune trong cuộc tập kích. Ông tuyên bố đòn đánh đã "phá hủy 4 tiêm kích bom Su-34M và đánh trúng hai phi cơ cùng loại", thêm rằng số máy bay này đã được lắp vũ khí và sẵn sàng xuất kích.
Ảnh vệ tinh do Tổng thống Zelensky đăng kèm cho thấy dấu vết hư hại ở một trong các bãi đỗ tại sân bay Borisoglebsk sau vụ tấn công, trong đó có hai vật thể được cho là xác máy bay Su-34.
AMK Mapping, tài khoản X chuyên theo dõi dữ liệu tình báo nguồn mở về chiến sự Ukraine, trước đó công bố hình ảnh vụ nổ và ngọn lửa bốc lên tại khu vực được cho là sân bay Borisoglebsk. Dựa trên ảnh vệ tinh do nhóm theo dõi thông tin tình báo nguồn mở AviVector công bố, AMK Mapping nhận định cuộc tấn công đã phá hủy 3 chiếc Su-34.
Mảnh vỡ (khoanh đỏ) được cho là xác tiêm kích bom Su-34 trong ảnh vệ tinh đăng hôm 15/10. Ảnh: X/ZelenskyyUa
Fighter Bomber, tài khoản mạng xã hội của một phi công tiêm kích Nga, xác nhận căn cứ Borisoglebsk đã bị tấn công, nhưng bác bỏ thông tin Ukraine phá hủy được 6 máy bay. "Tôi thật sự không hiểu họ lấy con số đó từ đâu ra. Điều quan trọng là không có thương vong trong sự việc", tài khoản này viết.
Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về thông tin.
Căn cứ Borisoglebsk là nơi đóng quân của Trung tâm Huấn luyện Hàng không 783 và một số đơn vị thuộc Sư đoàn Không quân Hỗn hợp số 105 Nga. Sư đoàn này vận hành máy bay Su-34, Su-35 và Su-30SM, thường được triển khai để tập kích Ukraine.
Theo truyền thông Ukraine, không có chiến đấu cơ nào của Nga đóng quân thường trực tại sân bay Borisoglebsk trong mùa hè năm nay. Cơ sở này thường đóng vai trò điểm trung chuyển để máy bay tiếp dầu và nhận đạn dược trước khi tập kích mục tiêu Ukraine.
Ảnh vệ tinh căn cứ không quân Borisoglebsk hôm 15/10. Ảnh: X/avivector
Tiêm kích bom Su-34 được phát triển từ thời Liên Xô, bắt đầu sản xuất hàng loạt từ năm 2004 và đưa vào biên chế không quân Nga năm 2014.
Su-34 chủ yếu thực hiện nhiệm vụ ném bom và phóng tên lửa dẫn đường vào mục tiêu mặt đất, nhưng cũng có thể mang theo tên lửa đối không để thực hiện nhiệm vụ không chiến. Biến thể nâng cấp Su-34M được cải thiện đáng kể về hệ thống điều khiển, radar, kính ngắm và thiết bị liên lạc, tầm bắn vũ khí dẫn đường cũng tăng lên đáng kể.
Trong chiến sự Ukraine, các phi đội Su-34 chủ yếu làm nhiệm vụ triển khai bom lượn mang bộ dẫn đường UMPK và tên lửa hành trình chiến thuật Kh-38 nhằm vào các mục tiêu dọc phòng tuyến đối phương.
Tiêm kích bom Su-34 Nga làm nhiệm vụ hồi năm 2022. Ảnh: RIA Novosti
Tính đến hết năm 2025, Nhà máy Hàng không Novosibirsk đã xuất xưởng tổng cộng 212 tiêm kích bom Su-34, trong đó 7 chiếc là nguyên mẫu thử nghiệm và phiên bản tiền sản xuất hàng loạt. Sản lượng hàng năm gần đây không thay đổi, với 16 chiếc trong năm 2024 và 18 máy bay trong năm 2025, cho thấy các lệnh trừng phạt của phương Tây ít ảnh hưởng đến dây chuyền chế tạo Su-34.
Oryx, trang theo dõi thông tin tình báo mở có trụ sở tại Hà Lan, ước tính ít nhất 43 máy bay Su-34 Nga đã bị phá hủy từ khi xung đột bùng phát. Nếu tính cả những sự cố không liên quan chiến đấu trước và trong xung đột, giới phân tích nhận định không quân Nga đang vận hành khoảng 140 chiếc Su-34, với khoảng 85-90 máy bay luôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu.
Phạm Giang (Theo Reuters, Ukrainska Pravda, RBC Ukraine)