Việc cho bạn bè, người thân mượn ô tô thường xuất phát từ sự tin tưởng hoặc nể nang. Tuy nhiên, khi giao chìa khóa cho người khác, chủ xe có thể phải đối mặt với nhiều rủi ro, như thiệt hại kinh tế, mất tình cảm, hoặc thậm chí gặp rắc rối về mặt pháp lý.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Dù không thoải mái, nhiều người ngại nói lời từ chối khi bạn bè, người thân ngỏ ý muốn mượn ô tô (Ảnh minh họa: InsuranceHub).
Rủi ro phạt nguội
Với hệ thống camera giám sát giao thông dày đặc hiện nay, rủi ro phạt nguội là rất lớn. Biên bản phạt nguội thường sẽ được gửi tới chủ xe sau một thời gian.
Người ít sử dụng ô tô dễ mắc những lỗi như dừng, đỗ xe sai quy định, đi sai làn, đi vào đường cấm hoặc sử dụng điện thoại bằng tay khi đang lái xe... Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định mức phạt khá cao đối với một số lỗi, có thể lên tới hàng chục triệu đồng, như lỗi vượt đèn vàng, đi ngược chiều của đường một chiều hay chạy quá tốc độ.
Nếu vi phạm chưa được xử lý theo quy định, ô tô có thể bị từ chối kiểm định, khiến chủ xe mất thời gian và làm gián đoạn quá trình sử dụng phương tiện.
Rủi ro hư hỏng xe
Không phải cứ cho mượn xe là sẽ xảy ra móp méo, hỏng hóc, nhưng đây vẫn là nguy cơ đáng lưu ý. Người mượn có thể ít lái ô tô hoặc không quen với kích thước, cách vận hành của chiếc xe được giao. Việc không quen chân ga, chân phanh hay thao tác sai với xe số sàn... đều có thể dẫn đến va quệt.
Với những hư hại nhỏ, chủ xe thường có xu hướng ngại yêu cầu người quen bồi thường và tự bỏ tiền túi để khắc phục. Thiệt hại kinh tế có thể không lớn, nhưng cũng khiến chủ xe phát sinh chi phí ngoài dự tính, mất thời gian và khó cảm thấy thoải mái.
Bên cạnh đó, người thiếu ý thức, thiếu tinh tế có thể sẽ trả ô tô trong tình trạng bình xăng cạn, bên trong xe và trong cốp bừa bãi, mất vệ sinh, có mùi khó chịu...
Rủi ro tai nạn
Trên thực tế, đã có không ít trường hợp xảy ra va chạm khi sử dụng xe mượn, dẫn đến chi phí sửa chữa lên tới hàng trăm triệu đồng. Chủ xe không chỉ chịu áp lực về tài chính mà còn có thể phải đối mặt với việc xe giảm giá trị và mối quan hệ với người mượn bị ảnh hưởng sau sự cố.
Câu chuyện của chị Hà ở Đắk Nông cũ (nay là tỉnh Lâm Đồng) từng gây xôn xao trên mạng xã hội vào năm 2022 là một ví dụ điển hình. Khi đó, chị Hà vừa mua chiếc Mazda CX-3 được 16 ngày, mới đi khoảng 500km thì một người bạn hỏi mượn để đi giao TV cho khách.
Không may, chiếc Mazda gặp tai nạn khi bị một xe khác đâm khá mạnh, khiến phần đuôi vỡ nát. Rất may, vụ việc không gây thiệt hại về người, nhưng chị Hà nhận được báo giá sửa chữa lên tới gần 180 triệu đồng. Khi chủ xe đề nghị người bạn chia sẻ một phần trách nhiệm đối với thiệt hại, người này đã "phủi tay" vì cho rằng mình không sai, bởi xe bị phương tiện khác đâm vào.
Rủi ro trách nhiệm pháp lý
Đây là rủi ro đáng quan tâm. Người mượn xe có thể gây tai nạn do thiếu kinh nghiệm, chạy quá tốc độ, không làm chủ tay lái hoặc vi phạm quy tắc giao thông. Nếu tai nạn gây thương vong hoặc thiệt hại tài sản lớn, người trực tiếp điều khiển xe phải chịu trách nhiệm theo quy định pháp luật; trong một số trường hợp, chủ xe cũng có thể bị xem xét trách nhiệm.
Chủ xe còn có nguy cơ gặp rắc rối nếu người cầm lái không đủ điều kiện điều khiển ô tô tham gia giao thông, chẳng hạn như chưa đủ tuổi, chưa có giấy phép lái xe phù hợp hoặc đang trong tình trạng sử dụng rượu, bia, chất kích thích.
Không ít trường hợp người mượn ô tô không trực tiếp cầm lái mà giao lại xe cho người thứ ba khi chưa được chủ xe đồng ý. Điều này có thể khiến chủ xe khó kiểm soát việc sử dụng phương tiện và làm phát sinh những tranh chấp ngoài dự kiến.
Việc xác định trách nhiệm cần căn cứ vào các quy định pháp luật liên quan, tình tiết cụ thể của vụ việc và thỏa thuận giữa các bên. Tuy nhiên, nếu chủ xe giao phương tiện cho người không đủ điều kiện điều khiển hoặc có lỗi liên quan, họ có thể phải đối mặt với những hậu quả pháp lý tương ứng.
Nguy cơ rạn nứt các mối quan hệ cá nhân
Đây là hệ quả khá dễ gặp. Nếu ô tô được trả lại trong tình trạng hết xăng hoặc mất vệ sinh, người cho mượn thường có xu hướng âm thầm giải quyết để tránh mất lòng, dù bản thân không hài lòng.
Với những vết trầy xước hoặc hỏng hóc nhẹ, chủ xe cũng thường ngại yêu cầu bạn bè, người thân bồi thường. Ngược lại, người mượn có thể cho rằng chủ xe quá kỹ tính hoặc tính toán.
Những sự cố nghiêm trọng, như xe hỏng hóc, gặp tai nạn, hoặc bị phạt nguội, có thể khiến hai bên tranh cãi, nhất là khi trước đó chưa thống nhất rõ trách nhiệm của mỗi người.
Do đó, nếu rơi vào tình huống khó từ chối và quyết định cho mượn ô tô, chủ xe nên kiểm tra kỹ điều kiện của người mượn. Cần bảo đảm người này có giấy phép lái xe phù hợp và còn hiệu lực, có kỹ năng lái xe tốt, hoàn toàn tỉnh táo. Hai bên cũng nên thống nhất việc không giao xe cho người thứ ba điều khiển hoặc sử dụng xe sai mục đích.
Chủ xe nên trao đổi rõ về yêu cầu tuân thủ luật giao thông, đồng thời lưu ý cho người mượn những đặc điểm riêng của xe như kích thước, điểm mù và các tính năng an toàn.
Ngoài ra, hai bên nên thống nhất trước cách xử lý những tình huống phát sinh như va chạm giao thông hoặc bị phạt nguội.
Nếu cảm thấy không yên tâm khi cho mượn ô tô, chủ xe có thể cân nhắc từ chối một cách khéo léo, chẳng hạn giải thích rằng xe đang có lịch bảo dưỡng, sửa chữa hoặc bản thân cần sử dụng xe cho công việc đột xuất.