Vụ án liên quan chủ tịch Tập đoàn Thiên Minh Đức Chu Thị Thành và cựu kế toán PVOil Vũng Áng Hà Ngọc Vinh đang được TAND Hà Nội xét xử trong phiên tòa dự kiến kéo dài 4 ngày.
Bà Thành bị cáo buộc chỉ đạo nhân viên bán hàng không hóa đơn, trốn nghĩa vụ trích lập Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, qua đó tham ô 79 tỷ đồng của Nhà nước; thu lợi gần 21 tỷ đồng từ bán hóa đơn khống.
Tại phiên tòa hôm nay, các bị cáo cơ bản thừa nhận hành vi song nhiều người cho rằng không biết vậy là sai, không cố tình tham ô. Quan điểm này sau đó bị HĐXX phân tích là không có căn cứ.
'Ai cũng viện cớ khó khăn trong Covid-19 để phạm pháp, xã hội sẽ thế nào?'
Phân trần hoàn cảnh sáng nay, bà Thành khai giá xăng dầu thế giới biến động khó lường và dịch Covid-19 năm 2020 khiến tập đoàn kinh doanh bấp bênh, hàng tồn kho quá nhiều.
Trong một cuộc họp với cấp dưới tìm cách tháo gỡ, doanh nghiệp thống nhất bán hàng không xuất hóa đơn nhằm tăng lượng hàng tiêu thụ, như vậy có tiền thanh toán cho đối tác quốc tế, tránh bị phạt hợp đồng.
Thời điểm đó, mức trích Quỹ bình ổn giá từ 500 đến 1.600 đồng mỗi lít, việc bán chui 72 triệu lít xăng dầu giúp doanh nghiệp trốn được gần 80 tỷ đồng, vừa thu được tiền từ bán hóa đơn khống.
Tại phiên tòa, bà Thành phủ nhận cáo buộc bán hàng không hóa đơn là để tham ô Quỹ bình ổn, chiếm tiền của nhà nước. Bà giải thích lý do "chỉ để bán hết hàng tồn", không mang đồng nào về nhà, không tiêu cá nhân mà dùng quay vòng, phục vụ hoạt động doanh nghiệp.
"Thì doanh nghiệp này của gia đình bà còn gì", chủ tọa Nguyễn Văn Chương nói. Bà Thành xác nhận và cho biết đã khắc phục toàn bộ hậu quả của vụ án - 100 tỷ đồng, trước khi mở phiên tòa.
Trước việc bà trình bày lý do "dịch Covid khó khăn", chủ tọa yêu cầu ngừng lời và phân tích: "Thời điểm dịch bệnh, chẳng ai không khó khăn. Nhưng ai cũng viện cớ đó để làm trái pháp luật, xã hội này sẽ ra sao?".
Bà Thành thừa nhận sai, nói ân hận.
Chủ tịch Tập đoàn Thiên Minh Đức Chu Thị Thành. Ảnh: Ngọc Thành
Ký báo cáo khống khi "mất kiểm soát"
Cấp phó của bà tại tập đoàn, bị cáo Lê Thanh An, bị xác định chỉ đạo bán chui hơn 30 triệu lít xăng dầu không xuất hóa đơn; ký 35 báo cáo tháng gửi Cục Quản lý Giá (Bộ Tài chính) và Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương) chứa số liệu gian dối, cắt giảm sản lượng bán hàng thực tế, trốn nộp Quỹ.
Song tại tòa, ông nói "nhân viên đề xuất" chính sách bán hàng không hóa đơn nên làm theo. Tuy là Phó tổng giám đốc song ông không phụ trách bán hàng, "chỉ biết cơ bản là bán hàng không có hóa đơn thì giá rẻ hơn". Ông không rõ mục đích cụ thể của công ty trong việc này, dù được phổ biến trong cuộc họp là "cơ chế gian dối sẽ giúp bán hàng nhanh và quay vòng vốn dễ hơn".
"Sợ là bán có hóa đơn không ai mua", ông phân trần trước HĐXX.
Chủ tọa tiếp tục hỏi dồn: "Mình là lãnh đạo mà lại bảo làm theo ý nhân viên à, nhân viên nào chỉ đạo được phó tổng giám đốc? Còn bán hàng không xuất hóa đơn thì không chỉ lý do "quay vòng vốn" đâu, rõ ràng có rất nhiều vấn đề đấy. Thứ nhất là đỡ được thuế, không phải trích nộp Quỹ bình ổn, lại còn bán khống được bao nhiêu hóa đơn, lợi đủ đường còn gì mà bảo không rõ mục đích gì".
Giải thích việc ký 35 báo cáo gian dối gửi cơ quan quản lý, ông An 3 lần khai ký do "mất khả năng kiểm soát", "ký một chữ cho xong" mà cũng không biết "ký để làm gì".
Phiên tòa được điều hành bởi thẩm phán chủ tọa Nguyễn Văn Chương. Ảnh: Ngọc Thành
Trước việc, ông nhiều lần lặp lại lời khai "không biết" trong một số câu hỏi, chủ tọa nói sai phạm đã kéo dài 4 năm, lượng xăng dầu bán chui hơn 72 triệu lít thì không thể có chuyện vô tình tham ô hay không biết mình sai.
"Báo cáo nộp cơ quan quản lý thì gian dối mà còn bảo không biết làm gì. Các bị cáo, lúc phạm tội rất tinh vi đấy nhưng ra tòa thì hỏi đến ai cũng rất ngây ngô", chủ tọa nói.
Phiên tòa đang tiếp tục, dự kiến kéo dài 4 ngày.
Thanh Lam