“Chưa bao giờ có sự cố lớn như thế này về vấn đề thiếu sách giáo khoa”

Vấn đề thiếu sách giáo khoa tiếp tục nóng lên tại phiên họp chiều 21/9, khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét báo cáo công tác dân nguyện. Chỉ một ngày trước đó, Ủy ban Văn hóa và Xã hội đã tổ chức phiên giải trình với Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo về nhiều vấn đề quản lý. Trong các nội dung được cử tri quan tâm, tình trạng học sinh thiếu sách trước và sau ngày khai giảng nổi lên cùng chất lượng bữa ăn bán trú. Báo cáo dân nguyện cho biết việc thiếu sách giáo khoa xuất hiện ở một số địa phương, trải rộng qua nhiều cấp học trong thời gian đầu năm học. Những khó khăn này khiến phụ huynh lo lắng, bởi sách giáo khoa vẫn là vật dụng thiết yếu, ảnh hưởng trực tiếp đến việc học tập hằng ngày. Tại phiên thảo luận, các đại biểu tập trung làm rõ quy mô thiếu hụt, nguyên nhân phát sinh và trách nhiệm xử lý của cơ quan quản lý. Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải ghi nhận tốc độ khắc phục tình trạng thiếu sách đang được triển khai khá nhanh. Theo số liệu được nêu, đến ngày 19/9, cả nước còn thiếu khoảng 900.000 cuốn sách giáo khoa, tương đương 0,25% tổng số 240 triệu bản. Tỷ lệ này không lớn nếu tính trên toàn quốc, nhưng sự thiếu hụt lại tập trung vào những đầu sách và địa bàn cụ thể, gây tác động rõ rệt. Nguyên nhân được nhắc đến gồm việc dự báo nhu cầu chưa sát thực tế, trong khi nhiều tỉnh, thành dự kiến miễn phí sách giáo khoa cho học sinh. Chính sách chờ đợi khiến một bộ phận phụ huynh không chủ động mua sách, còn nhà trường và địa phương cũng gặp khó khăn khi tổ chức cung ứng. Bà Nguyễn Thanh Hải cho rằng công tác dự báo, thống kê nhu cầu thuộc trách nhiệm quản lý, vì vậy cần được thực hiện sớm và chính xác hơn. Tình trạng thiếu sách mang tính cục bộ, nhưng lại tập trung tại một số địa phương, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa và khu vực biên giới. Ở những nơi này, học sinh có thể phải chờ đợi lâu hơn, còn phụ huynh chịu thêm áp lực đi lại, tìm mua và thanh toán chi phí. Bà Hải nhấn mạnh việc thiếu sách khiến học sinh không có đủ tài liệu học tập, đồng thời làm phụ huynh bức xúc vì mệt mỏi, vất vả. Đáng chú ý, đại biểu phản ánh hiện tượng gom sách để trục lợi, đẩy giá bán lên cao hoặc lợi dụng nhu cầu cấp thiết nhằm lừa đảo trên mạng. Các hoạt động mua bán trực tuyến thiếu kiểm soát càng khiến phụ huynh khó phân biệt nguồn cung chính thống, mức giá hợp lý và những lời chào bán đáng tin cậy. Bà Nguyễn Thanh Hải đánh giá đây là sự cố lớn chưa từng có về vấn đề thiếu sách giáo khoa, cần được nhìn nhận nghiêm túc và xử lý dứt điểm. Trong thời gian tới, bà đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các tỉnh, thành phố quan tâm hơn đến việc bảo đảm sách giáo khoa cho học sinh. Bà cũng yêu cầu Bộ báo cáo Quốc hội bằng số liệu cụ thể, giúp đại biểu có căn cứ trả lời cử tri trước kỳ họp thứ 2. Theo quan điểm được nêu, học sinh đã đi học thì phải có sách, bởi thiếu sách sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận bài học. Làm rõ thêm vấn đề, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu khẳng định Chính phủ sẽ xử lý đến cùng những nội dung thuộc thẩm quyền. Ông cho biết trách nhiệm của tổ chức, cá nhân chậm xử lý cũng cần được xác định, thay vì chỉ tập trung khắc phục hậu quả trước mắt. Ngay trong sáng 21/9, Thủ tướng và Phó Thủ tướng đã họp với Bộ Giáo dục, chỉ đạo giải quyết dứt điểm tình trạng thiếu sách trước ngày 25/9.