Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) hôm qua thông báo nâng lãi suất tham chiếu thêm 25 điểm cơ bản, đánh dấu lần tăng đầu tiên kể từ năm 2023. Khi lãi suất đi lên, thị trường cổ phiếu trở nên kém hấp dẫn hơn các kênh đầu tư an toàn và có thu nhập cố định như trái phiếu và tiền gửi. Song, theo nhiều chuyên gia, tác động của sự kiện này đến chứng khoán Việt Nam tương đối thấp, bởi thị trường đã chuẩn bị trước tâm lý cho kịch bản này.
"Quyết định không có bất ngờ khi các khảo sát trước đó cho thấy xác suất 90% Fed tăng lãi suất", ông Trương Quang Bình, Giám đốc nghiên cứu và phân tích Khối Khách hàng cá nhân của Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam (YSVN) nói.
Ông Bình đánh giá chứng khoán trong nước biến động tương đối đồng nhất trong những lần Fed tăng lãi suất trước đây. Hai mươi năm qua, Fed nâng mặt bằng lãi suất ba lần và VN-Index đều giảm trước khi quyết định được công bố. Chỉ số đại diện cho thị trường chứng khoán lần lượt mất 4%, 1,3% và 3% trong 20 phiên giao dịch trước các đợt tăng lãi suất vào cuối 2015, 2016 và 2022.
Tuy nhiên, sau khi quyết định được công bố, chỉ số không biến động nhiều trong 5 phiên kế tiếp, cho thấy phần lớn tác động đã phản ánh vào giá. Theo ông Bình, diễn biến xa hơn trong 20-60 phiên phụ thuộc nhiều biến số khác như lộ trình điều chỉnh lãi suất trong nước và tỷ giá, hơn là quyết định của Fed.
Đồng quan điểm, ông Tyler Nguyễn Mạnh Dũng, Giám đốc cấp cao nghiên cứu chiến lược thị trường tại Chứng khoán HSC, cho rằng tác động của quyết định tăng lãi suất đến chứng khoán Việt Nam tương đối hạn chế. Thị trường trong nước có xu hướng phản ứng với lộ trình chính sách trong tương lai nhiều hơn là với quyết định lãi suất. Do vậy, diễn biến mới nhất không nên nhìn nhận như một yếu tố tiêu cực.
"Dù vẫn cần theo dõi bối cảnh vĩ mô và chính sách, tôi thấy chưa có nhiều lý do để lo ngại áp lực bán gia tăng tại Việt Nam", ông Dũng nói.
Theo chuyên gia HSC, xu hướng đi lên của VN-Index từ cuối tháng 7 hiện còn nguyên. Bên mua liên tục bảo vệ thành công mốc tâm lý 1.800 điểm qua các nhịp rung lắc gần đây, cộng thêm việc thắt chặt chính sách tiền tệ đã phản ánh đầy đủ vào giá, thị trường thậm chí có thể tăng thêm trong những tháng cuối năm hoặc suốt chu kỳ thắt chặt của Fed.
Nhà đầu tư theo dõi bảng giá tại Công ty Chứng khoán Kafi, tháng 4/2026. Ảnh: Quỳnh Trần
Ở góc nhìn vĩ mô, nhóm phân tích Công ty Chứng khoán ACB (ACBS) cho rằng quyết định của Fed chưa làm thay đổi động lực tăng trưởng cơ bản của kinh tế Việt Nam, vốn đang được hỗ trợ bởi sản xuất, FDI và đầu tư công. Tác động tiêu cực từ việc Fed tăng lãi chủ yếu đi qua kênh chi phí vốn, chứ không phản ánh sự suy yếu tức thời trong triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp.
Mức độ nhạy cảm với quyết định của Fed sẽ khác nhau tùy theo tỷ lệ đòn bẩy, nhu cầu tái cấp vốn, cơ cấu nguồn thu ngoại tệ và khả năng tạo dòng tiền của từng doanh nghiệp. Theo ACBS, điều này càng củng cố quan điểm của họ về chiến lược lựa chọn cổ phiếu theo câu chuyện riêng của ngành và doanh nghiệp, thay vì kỳ vọng một đợt tái định giá đồng loạt trên diện rộng.
Ở góc độ quản lý quỹ, bà Thiều Thị Nhật Lệ, Tổng giám đốc UOB Asset Management (Việt Nam), nhìn nhận quyết định của Fed khiến mục tiêu hạ lãi suất của Ngân hàng Nhà nước trở nên khó khăn hơn, qua đó tạo thêm áp lực cho tham vọng tăng trưởng kinh tế ít nhất 10%. Đây là rủi ro vĩ mô nhà đầu tư cần chủ động quan sát và theo dõi sát trong các quý tới. Tuy nhiên, bà Lệ nhấn mạnh định giá của chứng khoán Việt Nam đang tương đối rẻ và chưa tương xứng với tăng trưởng kinh tế từ đầu năm, từ đó mở ra cơ hội tích lũy dài hạn.
"Trong giai đoạn thị trường có nhiều rủi ro và biến số như hiện nay, nhà đầu tư cần nhẫn nại và có tầm nhìn dài hạn, thay vì lướt sóng ngắn hạn", bà Lệ nói tại hội nghị đầu tư giữa năm của UOB tối 18/9.
Theo giới phân tích, cùng giai đoạn Fed ra quyết định lãi suất, chứng khoán Việt Nam còn một sự kiện đáng quan tâm hơn là việc nâng hạng từ thị trường cận biên lên mới nổi từ ngày 21/9. Trung tâm phân tích Công ty Chứng khoán Kafi gọi sự kiện này là bước ngoặt có thể định hình lại dòng vốn và mặt bằng định giá của chứng khoán Việt Nam trong 12-24 tháng tới.
Trước ngày nâng hạng, đợt giải ngân đầu tiên của các quỹ mô phỏng chỉ số dự kiến diễn ra ngay hôm nay. SSI Research ước tính riêng đợt giải ngân này, các quỹ mô phỏng theo bộ chỉ số FTSE Global Equity Index Series của Vanguard dự kiến mua ròng khoảng 240 triệu USD đối với 27 cổ phiếu Việt Nam.
FTSE cũng nâng ước tính tỷ trọng của Việt Nam trong chỉ số FTSE Emerging All Cap Index lên 0,488% khi hoàn tất đủ bốn giai đoạn triển khai vào tháng 9/2027, tăng đáng kể so với mức 0,33% dự báo trước đó. Đây được xem là chất xúc tác chủ đạo cho dòng vốn ngoại vào thị trường trong thời gian tới, có thể bù đắp tâm lý thận trọng phát sinh từ các quyết định chính sách của Fed.
Phương Đông