- BSCKI Đinh Văn Thới - Phó trưởng Phòng khám Đa khoa, Viện Pasteur TPHCM
- Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Lưu Hồng Ngọc Phương - Bệnh viện Nhân dân Gia Định
- ThS.BS Đỗ Cao Vân Anh - Chuyên gia Ban Cố vấn cấp cao, Hệ thống nhà thuốc và tiêm chủng Long Châu.
Phát biểu khai mạc toạ đàm, nhà báo Trần Ngọc Lâm- Phó Trưởng Cơ quan đại diện Báo Tiền Phong tại TPHCM cho biết, sốt xuất huyết không còn là căn bệnh xa lạ, nhưng những diễn biến và hậu quả của bệnh vẫn luôn đáng lo ngại với người dân.
Theo số liệu đến hết tuần 43 năm 2026, TPHCM ghi nhận hơn 42.500 ca mắc và 11 trường hợp tử vong. Riêng tại phường Dĩ An ghi nhận 861 ca mắc và một trường hợp trẻ em tử vong. Đây là hồi chuông cảnh báo về sự chủ quan trước căn bệnh tưởng chừng quen thuộc này.
Vậy làm sao để nhận biết, xử trí đúng và chủ động phòng ngừa sốt xuất huyết?. Để giải đáp những vấn đề trên, Báo Tiền Phong cảm ơn các chuyên gia, bác sĩ đã nhận lời tham gia buổi tọa đàm trực tuyến với chủ đề “SỐT XUẤT HUYẾT: HIỂU ĐÚNG ĐỂ BẢO VỆ MÌNH” hôm nay.
Host: Thưa BS CKI Đinh Văn Thới- Phó Trưởng Phòng Khám Đa Khoa- Viện Pasteur TPHCM, sốt xuất huyết không phải là căn bệnh mới, người dân cũng đã được tuyên truyền phòng bệnh trong nhiều năm. Tuy nhiên, số ca mắc và những trường hợp tử vong vẫn được ghi nhận. BS Thới có thể phân tích những yếu tố nào đang tạo điều kiện cho dịch bệnh tiếp tục gia tăng? Vai trò của muỗi truyền bệnh, thời tiết, môi trường sống và thói quen sinh hoạt của cộng đồng được thể hiện như thế nào trong diễn biến dịch hiện nay
BS CKI Đinh Văn Thới: Sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm cấp tính, có thể gây dịch do virus Dengue gây ra. Vi rút có 4 typ: Den 1,2,3,4 truyền từ người bệnh sang người lành do muỗi đốt( chủ yếu là muỗi Aedes aegypti ). Bệnh gặp ở cả trẻ em và người lớn. Đây là một trong những bệnh nhiệt đới phổ biến, không phải là căn bệnh mới, bệnh có thể bùng phát thành dịch làm phức tạp hóa công tác phòng ngừa và kiểm soát. Người dân cũng đã được tuyên truyền phòng bệnh trong nhiều năm, tuy nhiên, số ca mắc và những trường hợp tử vong vẫn được ghi nhận.
Có 3 yếu tố có thể góp phần làm gia tăng số ca sốt xuất huyết.
Thứ nhất là biến đổi khí hậu. Nhiệt độ thấp vào mùa đông thường hạn chế sự phát triển của muỗi. Tuy nhiên, những năm gần đây, mùa đông ở một số nơi ngắn hơn và ấm hơn trước. Những thay đổi này, cùng với ảnh hưởng của hiện tượng El Niño, có thể làm thay đổi quy luật lây truyền theo mùa, khiến bệnh lây lan trong thời gian dài hơn.
Thứ hai là mật độ dân cư cao và điều kiện vệ sinh môi trường chưa tốt. Ở các thành phố lớn và những khu vực đang đô thị hóa, nhiều người sống gần nhau nên muỗi mang vi rút dễ truyền bệnh từ người này sang người khác. Nguy cơ càng cao ở những nơi có nhiều vật dụng đọng nước, tạo điều kiện cho muỗi sinh sản.
Thứ ba là việc đi lại, du lịch. Người nhiễm vi rút Dengue có thể mang vi rút đến khu vực khác khi di chuyển. Nếu muỗi vằn tại nơi đến đốt người đang mang vi rút, muỗi có thể nhiễm vi rút rồi truyền bệnh cho người khác qua vết đốt.
Nếu người bệnh vẫn ăn uống được, vẫn đi lại bình thường và chưa xuất hiện xuất huyết dưới da thì có thể loại trừ sốt xuất huyết hay không, thưa bác sĩ?
Ths. BS nội trú Lưu Hồng Ngọc Phương- Bệnh viện Nhân dân Gia Định: Đối với trường hợp trên, vẫn không thể hoàn toàn loại trừ sốt xuất huyết. Tên gọi “sốt xuất huyết” dễ khiến chúng ta nghĩ rằng phải có chấm xuất huyết trên da hoặc chảy máu thì mới mắc bệnh. Thực tế thì không phải vậy, nhiều người bị sốt xuất huyết ở giai đoạn đầu của bệnh chỉ có biểu hiện sốt, đau nhức người mà không có chấm xuất huyết, kể cả ăn uống và đi lại bình thường, thậm chí số lượng tiểu cầu ở giai đoạn này vẫn có thể bình thường.
Điều đáng lưu ý là mức độ nguy hiểm của bệnh không chỉ nằm ở tình trạng chảy máu mà còn ở hiện tượng dịch trong lòng mạch thoát ra ngoài, khiến máu lưu thông đến các cơ quan bị giảm và gây sốc.
Vì vậy, khi bị sốt, đặc biệt ở nhà có người bị sốt xuất huyết thì nên đi khám, xét nghiệm theo chỉ định và theo dõi diễn tiến mỗi ngày khi cần, đặc biệt trong giai đoạn ngày thứ 3 đến thứ 7. Nếu đã được cho theo dõi tại nhà, gia đình phải biết những dấu hiệu cảnh báo để quay lại bệnh viện ngay, không chờ đến khi có chảy máu mới đi khám.
MC: Thưa bác sĩ, trong thực tế, khi một người bị sốt, đau đầu, đau nhức cơ thể hoặc mệt mỏi, rất khó để chỉ dựa vào cảm giác mà xác định nguyên nhân. Sốt xuất huyết và sốt thông thường khác nhau ở đâu và khi nào người bệnh cần đi khám?”
- Ths. BS nội trú Lưu Hồng Ngọc Phương - Bệnh viện Nhân dân Gia Định: Sốt xuất huyết Dengue thường gây sốt cao liên tục, kèm đau đầu, đau nhức cơ khớp hoặc có thể có phát ban. Tuy nhiên, ở những ngày đầu, biểu hiện có thể rất giống một đợt sốt do vi rút thông thường. Do đó, không phải cứ sốt cao mới là sốt xuất huyết, và cũng không thể chỉ nhìn triệu chứng để phân biệt chắc chắn sốt xuất huyết với những bệnh gây sốt khác.
Vì vậy, nếu trong gia đình hoặc xung quanh có người bị SXH hoặc bị sốt thì nên đến cơ sở y tế để được thăm khám, nhất là khi sốt cao kéo dài hoặc không rõ nguyên nhân. Bác sĩ sẽ thăm khám và cân nhắc làm các xét nghiệm phù hợp theo ngày bệnh. Và kể cả xét nghiệm ban đầu bình thường cũng chưa loại trừ hoàn toàn SXH và cũng không loại trừ bệnh sẽ diễn tiến nặng. Do đó, cần được tái khám và theo dõi
Đặc biệt, từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7 tính từ lúc bắt đầu sốt là giai đoạn nguy hiểm cảu bệnh, nếu xuất hiện các triệu chứng như: đau bụng, nôn ói nhiều, lừ đừ, hết sốt mà tay chân lạnh, chảy máu răng, chảy máu mũi hoặc tiểu ít, phải đi khám ngay tại cơ sở y tế gần nhất, bất kể ban đêm.
Thông điệp cần nhớ ở đây là: Sốt xuất huyết nguy hiểm không chỉ khi sốt cao mà còn khi người bệnh bắt đầu hạ sốt.
ThS.BS. Đỗ Cao Vân Anh - Chuyên gia Ban Cố vấn cấp cao, Hệ thống nhà thuốc và tiêm chủng Long Châu cho hay, thực tế, sự có mặt của vắc-xin ngừa sốt xuất huyết Dengue (Qdenga) tại Việt Nam là một bước tiến quan trọng, đóng góp thêm một phương thức phòng bệnh chủ động và hiệu quả.
Tuy nhiên, sốt xuất huyết Dengue vẫn còn là mối quan ngại lớn của cộng đồng bởi một số lý do. Trước hết, vi-rút Dengue có 4 týp huyết thanh (DEN-1, DEN-2, DEN-3, DEN-4). Một người mắc một týp vi-rút Dengue trong lần bệnh này vẫn có thể mắc lại với các týp khác. Đáng chú ý, lần tái nhiễm sau thường có nguy cơ diễn tiến nặng hơn do cơ chế tăng cường phụ thuộc kháng thể (ADE).
Bên cạnh đó, tỷ lệ bao phủ vắc-xin hiện chưa cao. Vắc-xin mới được triển khai gần đây, chưa đưa vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng nên tỷ lệ người dân được tiêm phòng trong cộng đồng vẫn còn khiêm tốn, chưa đủ tạo nên miễn dịch cộng đồng trên diện rộng.
Một điều cần lưu ý là mỗi biện pháp phòng bệnh đều có vai trò riêng. Vắc-xin giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh, nhập viện và biến chứng nặng. Tuy nhiên, vắc-xin không thay thế hoàn toàn các biện pháp diệt muỗi truyền bệnh, diệt lăng quăng và vệ sinh môi trường.
Về các nhóm đối tượng nên chủ động tìm hiểu và tiêm vắc-xin, khuyến cáo trẻ em từ 4 tuổi trở lên và người lớn, đặc biệt là những người sinh sống hoặc làm việc tại các vùng có dịch tễ sốt xuất huyết cao.
Người đã từng mắc sốt xuất huyết cũng cần tiêm phòng để bảo vệ bản thân trước các týp vi-rút còn lại mà mình chưa từng nhiễm. Ngoài ra, người dư cân và người có bệnh lý nền như tiểu đường, bệnh tim mạch, bệnh gan, thận mạn tính cũng cần đặc biệt chú ý, bởi đây là những đối tượng khi mắc sốt xuất huyết rất dễ gặp biến chứng nặng, nguy hiểm đến tính mạng.
Theo số liệu giám sát của ngành y tế, đến tuần 43/2026, TP.HCM ghi nhận hơn 42.500 ca sốt xuất huyết, trong đó có 11 trường hợp tử vong. Ngành y tế dự báo số ca bệnh có thể tiếp tục tăng trong mùa mưa, khi điều kiện thời tiết thuận lợi cho muỗi vằn sinh sản.
Sốt xuất huyết là căn bệnh quen thuộc, song nhiều người vẫn băn khoăn khi bản thân hoặc người nhà xuất hiện triệu chứng sốt. Sốt bao lâu cần đi khám, khi nào nên xét nghiệm, chưa xuất huyết dưới da có thể loại trừ bệnh hay không...
Với chủ đề “Sốt xuất huyết: Hiểu đúng để bảo vệ mình”, tọa đàm diễn ra lúc 9 giờ sáng 6/11 tại Cơ quan đại diện Báo Tiền Phong tại TPHCM, với sự tham gia của các chuyên gia trong lĩnh vực dự phòng, điều trị và tiêm chủng, gồm:
- BSCKI Đinh Văn Thới - Phó trưởng Phòng khám Đa khoa, Viện Pasteur TPHCM
- Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Lưu Hồng Ngọc Phương - Bệnh viện Nhân dân Gia Định
- ThS.BS Đỗ Cao Vân Anh - Chuyên gia Ban Cố vấn cấp cao, Hệ thống nhà thuốc và tiêm chủng Long Châu.
Tọa đàm sẽ tập trung làm rõ cách nhận biết bệnh, những dấu hiệu cảnh báo cần đến cơ sở y tế và các sai lầm trong quá trình theo dõi, chăm sóc người bệnh. Các tình huống như trẻ sốt cao nhưng vẫn ăn uống, vui chơi bình thường; người bệnh hết sốt nhưng tay chân lạnh...
Chương trình tọa đàm dành thời gian giải đáp những thắc mắc về phòng bệnh và vaccine sốt xuất huyết. Ai có thể tiêm, người từng mắc bệnh có cần tiêm hay không, người có bệnh nền cần lưu ý gì và việc sắp xếp lịch tiêm cùng các vaccine khác ra sao là những nội dung được nhiều bạn đọc quan tâm.
Các chuyên gia cũng sẽ trao đổi về những vị trí muỗi có thể sinh sản nhưng thường bị bỏ sót trong sinh hoạt, cách phối hợp phòng bệnh tại gia đình và khu dân cư, cũng như thời điểm cần thông báo cho cơ quan y tế địa phương khi xuất hiện nhiều ca mắc.
Thông qua các câu hỏi và tình huống thực tế, tọa đàm hướng đến giúp bạn đọc hiểu đúng về sốt xuất huyết.