Một trong những nội dung khi sửa Luật Đất đai là đổi mới chính sách tài chính, giá đất nhằm tăng hiệu quả sử dụng, hạn chế đầu cơ, găm giữ và để đất hoang hóa. Theo đó, chính sách thuế sẽ được nghiên cứu để hạn chế việc nắm giữ đất nhưng không đưa vào sử dụng.
Tại hội thảo về chiến lược phát triển bất động sản ngày 22/9, ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, cho rằng cơ quan soạn thảo cần xác định rõ tiêu chí áp dụng, tránh tạo thêm gánh nặng cho những dự án đang gặp vướng mắc khách quan.
Theo ông, khi sửa Luật Đất đai, cơ quan soạn thảo cần làm rõ các tiêu chí xác định đất "bỏ hoang", "chậm đưa vào sử dụng". Với các dự án, tiêu chí này có thể xác định dựa theo tiến độ triển khai nêu trong hồ sơ pháp lý như chấp thuận chủ trương đầu tư, gia hạn thời gian hoạt động. Còn với cá nhân và tổ chức khác, việc xác định đất bị bỏ hoang sẽ phức tạp hơn. Ngoài ra, cần quy định rõ và hướng dẫn chi tiết cơ sở tính và mức thuế dự kiến áp dụng.
Ông Hiếu cho rằng, các nhà phát triển và đầu tư địa ốc sẽ phải thay đổi tư duy nếu việc đánh thuế cao hơn với đất bỏ hoang được áp dụng. Theo đó, khi lập dự án đầu tư, doanh nghiệp phải thận trọng và kỹ lưỡng hơn, tính toán tất cả rủi ro, gồm khó khăn tài chính, như một phần của chi phí đầu tư.
Chủ đầu tư cũng phải tính đến khả năng thất bại, kịch bản rút lui và cơ cấu lại danh mục đầu tư phù hợp, tránh trường hợp tiếp tục giữ đất khi không còn đủ năng lực triển khai.
Ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, phát biểu tại hội thảo sáng 22/9. Ảnh: Vietnammoi
Cùng quan điểm, ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), cho rằng việc xây dựng cơ chế xử lý tình trạng găm giữ đất không đưa vào sử dụng góp phần sàng lọc, tìm ra đúng doanh nghiệp có năng lực làm dự án. Việc làm rõ các tiêu chí áp dụng khi nghiên cứu áp thuế với đất bỏ hoang, ông Đính nói để tạo sự minh bạch và công bằng giữa các chủ thể sử dụng đất.
Theo Chủ tịch VARS, giải pháp này nếu áp dụng đồng bộ cùng các công cụ điều tiết có thể làm giảm tình trạng găm giữ, lãng phí đất đai, buộc doanh nghiệp và người dân phải thay đổi hành vi sử dụng đất. Các nhà phát triển và đầu tư sẽ chuyển từ kỳ vọng tăng giá sang tập trung vào giá trị thực của bất động sản.
Ở góc độ cơ quan quản lý, bà Hoàng Thu Hằng, Phó cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) cho biết kiểm soát hoạt động đầu cơ là định hướng quan trọng khi sửa đổi ba luật liên quan địa ốc. Với dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản, Bộ Xây dựng - cơ quan soạn thảo - xác định thuế là một trong các công cụ để Chính phủ điều tiết thị trường (khoản 2, điều 57).
Ngoài ra, dự luật cũng đề cập nhiều công cụ điều tiết thị trường. Theo bà, ở mỗi thời điểm, cơ quan quản lý sẽ áp dụng công cụ điều tiết thị trường khác nhau như điều chỉnh quy hoạch, nguồn cung, cơ cấu sản phẩm, gia hạn nộp thuế, hỗ trợ cho vay lãi suất ưu đãi hay điều hành chính sách tài chính, tín dụng.
"Sau quá trình phát triển, những yếu tố phát sinh mới và nhu cầu thực tế sẽ thay đổi. Do đó, công cụ điều tiết cũng sẽ được điều chỉnh cho phù hợp", bà nói.
Tại cuộc họp về dự án Luật Đất đai (sửa đổi) ngày 21/9, Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu đưa vào dự luật các nguyên tắc về thuế chống đầu cơ và xử lý đất bỏ hoang. Trên cơ sở đó, Chính phủ sẽ quy định chi tiết để chính sách phù hợp với thực tiễn.
Ngọc Diễm