Trong bối cảnh tăng trưởng GDP 9 tháng đạt 9,01% (cao nhất từ năm 2011), để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong cả năm thì tăng trưởng GDP quý IV phải ở mức trên 12,5%. Theo chuyên gia, đây là áp lực lớn, nhiệm vụ nặng nề nhưng kinh tế Việt Nam hoàn toàn có thể “đạt KPI” vì hiện có nhiều yếu tố tiềm năng trước mắt.
Doanh nghiệp vững tin vào kinh tế Việt Nam
Theo số liệu của Cục Thống kê, tính đến hết quý III/2026, tổng vốn đầu tư nước ngoài (vốn FDI) đăng ký vào Việt Nam đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện tại Việt Nam trong 9 tháng năm 2026 ước đạt 21,07 tỷ USD, tăng 12,1% so với cùng kỳ.
“Đây là số vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện cao nhất của 9 tháng trong 5 năm qua, cho thấy niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài đối với kinh tế Việt Nam tiếp tục được duy trì. Về lâu dài, đây sẽ là yếu tố quan trọng giúp kinh tế Việt Nam phát triển bền vững. Còn về ngắn hạn thì đây là điều kiện góp phần làm nên sự tăng trưởng như kỳ vọng vào dịp cuối năm nay”, TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, nhận định.
Nguồn: Cục Thống kê/VOV
Ông Bình cũng nhấn mạnh, việc môi trường kinh doanh tiếp tục được cải thiện tích cực và những chính sách hỗ trợ phù hợp được Chính phủ triển khai đã tạo nên sức hút của kinh tế Việt Nam, không chỉ với doanh nghiệp nước ngoài mà còn với đông đảo doanh nghiệp trong nước.
Bằng chứng là số doanh nghiệp trong nước gia nhập và tái gia nhập thị trường sau 9 tháng đạt gần 224.000 doanh nghiệp, cao hơn nhiều so với số rút lui khỏi thị trường là 172.000. Bình quân mỗi tháng có 24,9 nghìn doanh nghiệp gia nhập thị trường, cao hơn mức 19,1 nghìn doanh nghiệp rút lui.
“Với niềm tin vào nền kinh tế vĩ mô, một lực lượng lớn doanh nghiệp trong nước đã và đang chủ động góp phần mở rộng năng lực sản xuất, tạo việc làm và hình thành những động lực mới cho tăng trưởng”, ông Bình nói thêm.
Chuyên gia kinh tế, TS. Lê Đăng Doanh - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) - cũng có quan điểm cho rằng niềm tin của doanh nghiệp sẽ là yếu tố quan trọng chuẩn bị cho đợt tăng tốc cuối năm.
“Khi mà nền kinh tế thu hút được mạnh mẽ ‘túi tiền’ của doanh nghiệp trong và ngoài nước thì điều đó chứng tỏ niềm tin lớn của doanh nghiệp vào tiềm năng phát triển của nền kinh tế Việt Nam. Khi niềm tin của doanh nghiệp được đặt đúng chỗ, đúng thời điểm thì sẽ biến thành hành động, tác động trực tiếp, tích cực đến nền kinh tế. Muốn niềm tin đó ngày càng được củng cố thì Nhà nước cần tiếp tục triển khai những chính sách hỗ trợ cụ thể nhằm giúp doanh nghiệp thuận lợi khi đầu tư vào Việt Nam”, ông Doanh nhấn mạnh.
Ông Doanh cũng khẳng định, trách nhiệm của các địa phương hết sức quan trọng để thu hút thêm hoạt động đầu tư của doanh nghiệp, đóng góp tích cực cho nền kinh tế cả nước. “Chỉ khi các doanh nghiệp tin tưởng, lựa chọn đầu tư thì địa phương mới có thể làm giàu, đạt tốc độ tăng trưởng cao, góp phần vào tăng trưởng kinh tế của cả nước”, ông Doanh nói.
Chuyên gia dự báo, khi các chính sách được triển khai đồng bộ giúp nhà đầu tư tin tưởng thì số lượng doang nghiệp gia nhập thị trường và số vốn doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào Việt Nam sẽ còn tăng cao hơn nữa.
“Chúng ta muốn có con số 2 triệu doanh nghiệp, cũng muốn thu hút doanh nghiệp nước ngoài chất lượng cao thì phải tạo điều để họ hoạt động, phát triển. Đây cũng là điều kiện quan trọng để tăng sức hấp dẫn, sức cạnh tranh cho nền kinh tế Việt Nam”, chuyên gia Lê Đăng Doanh khuyến cáo.
Các địa phương tăng tốc ấn tượng
Cũng theo các chuyên gia, sự bứt phá quyết liệt của các địa phương trong quý cuối năm sẽ là yếu tố tiên phong giúp nền kinh tế Việt Nam hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Nếu sau 6 tháng có 9/34 tỉnh, thành phố có tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) tăng trên 10% so với cùng kỳ năm trước thì sau 9 tháng, con số này đã tăng lên 12, chứng tỏ sự bứt tốc nhanh chóng của các địa phương.
Quảng Ninh dẫn đầu với mức tăng 12,54%, tiếp đến là Hà Tĩnh 12,36%, Hải Phòng 12,08% và Bắc Ninh 11,81%. Các địa phương Ninh Bình, Thái Nguyên, Hưng Yên và Khánh Hòa cùng tăng trên 11%. Bốn tỉnh, thành phố còn lại trong nhóm tăng trưởng hai con số gồm Đà Nẵng, Tây Ninh, Phú Thọ và Đồng Nai.
Hai đầu tàu kinh tế Hà Nội và TP.HCM tuy chưa lọt nhóm nhưng cũng tiệm cận tăng trưởng hai con số: TP.HCM tăng 9,06%, xếp thứ 19 cả nước và Hà Nội tăng 8,85%, đứng thứ 20. Trong quý IV, nếu hai địa phương này bứt tốc thành công thì sẽ đóng góp rất tích cực cho sự phát triển chung của nền kinh tế và theo chuyên gia Lê Đăng Doanh, điều này hoàn toàn có cơ sở.
“Kinh tế Thủ đô đang duy trì đà tăng tốc ấn tượng, riêng quý III, GRDP của thành phố tăng 10,02%, đưa mức tăng trưởng 9 tháng tiệm cận 9%. Cơ cấu kinh tế chuyển biến rõ rệt khi khu vực dịch vụ tiếp tục giữ vai trò trụ cột; công nghiệp - xây dựng tăng đều qua các quý; các lĩnh vực tiêu dùng, du lịch và vận tải không ngừng mở rộng.
Để về đích cuối năm, Hà Nội chắc chắn sẽ tập trung vào các dự án hạ tầng quốc gia, trọng tâm là dự án tuyến vành đai 5, các tuyến đường sắt quốc gia qua Hà Nội, cùng các đầu mối giao thông kết nối liên vùng.
Trong khi đó, TP.HCM cũng đạt mức tăng trưởng kinh tế ấn tượng: GRDP quý III tăng 9,86%, đưa kết quả 9 tháng đạt 9,66%. Trong quý IV, thành phố chắc chắn sẽ đặt mục tiêu đạt trên 13,2%, đồng thời khẩn trương giải ngân khoảng 16.000 tỷ đồng vốn đầu tư công còn lại”, ông Doanh phân tích.
Ông Doanh cũng đánh giá cao vai trò của các địa phương đối với mục tiêu tăng trưởng hai con số năm 2026 và giai đoạn 2026 - 2030 của cả nước. Theo ông, việc 12 địa phương có sự tăng trưởng cao sau 9 tháng qua đã góp phần lớn vào tốc độ tăng trưởng 9,01% của cả nước. Vì thế, nếu đà tăng tốc này tiếp tục được duy trì, nếu các địa phương đồng loạt về đích thì mục tiêu tăng của kinh tế Việt Nam chắc chắn đạt được.
“Các địa phương cần xác định rõ động lực trong 3 tháng cuối năm để đóng góp nhiều hơn vào tăng trưởng cả nước. Muốn thế, cần đẩy nhanh thực hiện vốn đầu tư công, tháo gỡ vướng mắc cho sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy tiêu dùng”, ông Doanh nêu ý kiến.
Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra không gian phát triển mới cho nền kinh tế. Tác động của các lĩnh vực này có thể chưa được phản ánh đầy đủ trong các chỉ tiêu tăng trưởng hiện tại, nhưng tiềm năng nâng cao năng suất là rất lớn
Ông Nguyễn Quang Huy - CEO Khoa Tài chính ngân hàng, Đại học Nguyễn Trãi
Đầu tư công, công nghệ mở ra không gian tăng trưởng
Nhận định về điểm sáng của kinh tế Việt Nam 3 tháng cuối năm, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, đánh giá cao về đầu tư công và lĩnh vực công nghệ.
Theo ông Huy, đầu tư công không chỉ tạo thêm việc làm và kích thích nhu cầu trong ngắn hạn mà còn có thể hình thành năng lực sản xuất mới, nếu các dự án được triển khai hiệu quả. Một tuyến giao thông được đầu tư đồng bộ có thể mở rộng thị trường cho doanh nghiệp. Một hệ thống logistics hiệu quả giúp giảm chi phí. Hay một công trình năng lượng bảo đảm cung ứng điện tạo nền tảng cho sản xuất. Một hạ tầng đô thị đồng bộ góp phần nâng cao chất lượng sống.
“Đầu tư công hiệu quả có thể mở rộng không gian phát triển và hỗ trợ tăng trưởng trong nhiều năm. Vì vậỵ, bên cạnh tốc độ giải ngân, cần đặc biệt quan tâm đến chất lượng và hiệu quả của những tài sản được tạo ra từ nguồn lực công”, ông nói.
Đồng quan điểm, TS. Lê Duy Bình cũng cho rằng, đầu tư công là một trong những biến số cần được thúc đẩy trong quý IV vì đẩy nhanh giải ngân đầu tư công sẽ tạo thêm lực đẩy cho tăng trưởng.
“Theo Bộ Tài chính, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đến hết ngày 30/9/2026 của cả nước là 64,8% kế hoạch Thủ tướng giao (991.931,6 tỷ đồng). Tuy vẫn còn 27 bộ, cơ quan trung ương và 15 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới bình quân chung cả nước nhưng như vậy du địa thúc đẩy giải ngân đầu tư công vẫn còn. Và nếu làm tốt nhiệm vụ này trong quý IV thì tốc độ tăng trưởng sẽ tiếp tục được đảm bảo.
Muốn vậy, các bộ, cơ quan, địa phương cần kiên quyết điều chuyển vốn từ dự án giải ngân chậm sang dự án có nhu cầu và tập trung thi công các dự án có tỷ lệ giải ngân thấp”, ông Bình nhận định.
Cùng với đầu tư công, chuyên gia Nguyễn Quang Huy bày tỏ sự lạc quan về lĩnh vực công nghệ. Theo ông, dòng vốn FDI tăng mạnh sẽ mở ra cơ hội cho Việt Nam, nhất là trong các lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, điện tử, công nghệ cao và những ngành có hàm lượng kỹ thuật lớn.
“Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra không gian phát triển mới cho nền kinh tế. Tác động của các lĩnh vực này có thể chưa được phản ánh đầy đủ trong các chỉ tiêu tăng trưởng hiện tại, nhưng tiềm năng nâng cao năng suất là rất lớn”, ông nhận định.
Theo chuyên gia, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra không gian phát triển mới cho nền kinh tế. (Ảnh minh họa)
Phân tích kỹ hơn, ông Huy cho biết, khi doanh nghiệp trong nước trở thành nhà cung cấp cho các tập đoàn FDI, công nghiệp hỗ trợ phát triển, nhân lực kỹ thuật được nâng cao và công nghệ được lan tỏa, tác động của FDI sẽ vượt ra ngoài phạm vi từng dự án.
Nếu được ứng dụng phù hợp trong sản xuất, tài chính, thương mại, logistics, giáo dục, y tế và quản trị, công nghệ có thể giúp doanh nghiệp sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn, người lao động nâng cao kỹ năng và nền kinh tế tạo ra nhiều giá trị hơn từ cùng một lượng nguồn lực.
“Đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu tạo sức bật; hạ tầng và doanh nghiệp tạo năng lực; trong khi công nghệ, nhân lực và năng suất tạo sức bền cho tăng trưởng”, ông Huy ví von.
Trong khi đó, TS. Lê Duy Bình lại đánh giá cao những tín hiệu tích cực của thị trường trong nước. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 9 tháng đạt hơn 5.925 nghìn tỷ đồng, tăng 13,4% so với cùng kỳ. Nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng đạt 7,8%, cao hơn mức 7,2% của cùng kỳ năm 2025.
Ông Bình cho rằng, tăng trưởng không chỉ cần được nhìn qua quy mô GDP mà còn ở khả năng tạo việc làm, nâng thu nhập và cải thiện chất lượng sống của người dân. Vì thế, bên cạnh sản xuất và xuất khẩu thì tiêu dùng, bán lẻ, du lịch và dịch vụ đang tiếp tục tạo sức sống cho thị trường trong nước. Đây cũng là những lĩnh vực gắn trực tiếp với việc làm, thu nhập và sinh kế của người dân và quan trọng hơn là góp phần cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế cuối năm.
“Bài toán tăng trưởng của quý IV không chỉ là đưa tốc độ tăng trưởng lên cao hơn mà quan trọng là giữ cho các động lực như đầu tư, sản xuất, xuất khẩu và tiêu dùng tiếp tục tăng tốc nhưng không tạo thêm áp lực lên lạm phát, lãi suất và các cân đối vĩ mô. Tuy vậy, chắc chắn Chính phủ và các địa phương đã có chiến lược cụ thể để kiểm soát áp lực này”, ông Bình nhấn mạnh.